Home Dossiers Adolf Hitler

Adolf Hitler

  • 17 artikelen
Adolf Hitler

De in Oostenrijk geboren Adolf Hitler was politicus en leider van de Nationaalsocialistische Duitse Arbeiderspartij (NSDAP). Nadat hij in 1933 aan de macht kwam, maakte hij van de Weimarrepubliek een totalitaire staat. Hij was de aanstichter van de Tweede Wereldoorlog en verantwoordelijk voor de moord op miljoenen Joden tijdens de Holocaust.

Eerste Wereldoorlog

Adolf Hitler was het vierde kind uit het huwelijk van Alois Hitler en Klara Pölzl, maar het enige dat vooralsnog bleef leven. Slechts zijn zeven jaar jongere zus Paula zou ook haar geboorte en kinderjaren overleven. Hij had de ambitie om schilder te worden en vertrok daarom in 1907 naar de kunstacademie in Wenen.

Toen de Eerste Wereldoorlog uitbrak, meldde Hitler zich vrijwillig als soldaat in het Duitse leger. In zijn latere toespraken schiepen de nazi’s de mythe dat Adolf Hitler in de Eerste Wereldoorlog met overgave had gevochten aan het front, maar in werkelijkheid werd hij gezien als een lafaard.

Uitgelichte artikelen

Adolf Hitler: loyaal, charmant, maar altijd heerszuchtig
Adolf Hitler: loyaal, charmant, maar altijd heerszuchtig
Artikel

Adolf Hitler: loyaal, charmant, maar altijd heerszuchtig

Over Adolf Hitler als leider van nazi-Duitsland zijn boekenkasten vol geschreven. Voor de mens achter de politicus is de laatste jaren steeds meer aandacht. Wat voor iemand was de Führer privé? Arm en oninteressant? Had Adolf Hitler, de nazileider die verantwoordelijk was voor het uitbreken van de Tweede Wereldoorlog en de moord op miljoenen Europese…

Lees meer
Eva Braun wist precies wat ze wilde
Eva Braun wist precies wat ze wilde
Recensie

Eva Braun wist precies wat ze wilde

Zou over Eva Braun, de maîtresse van Adolf Hitler, ook zoveel geschreven zijn als zij niet samen met de dictator op 30 april 1945 zelfmoord had gepleegd in de Führerbunker in Berlijn? Waarschijnlijk niet. Over geen andere vrouw in het leven van de zelfverklaarde vrijgezel Hitler zijn zoveel boeken verschenen als over Braun, die stierf…

Lees meer
Adolf Hitler in de Eerste Wereldoorlog
Adolf Hitler in de Eerste Wereldoorlog
Artikel

Adolf Hitler was in de Eerste Wereldoorlog een waardeloze soldaat

In Mein Kampf en in zijn toespraken schiep Adolf Hitler de mythe dat hij als soldaat tijdens de Eerste Wereldoorlog met overgave had gevochten aan het front. In werkelijkheid was hij een Etappenschwein, een lafaard. Veel van zijn vroegere kameraden moesten na de Eerste Wereldoorlog dan ook niets van hem hebben. Rijkskanselier en rijkspresident Adolf…

Lees meer
Hitler en de Tweede Wereldoorlog
Hitler en de Tweede Wereldoorlog
Artikel

Hitler en de Tweede Wereldoorlog

Hitler had in 1939 al veel meer bereikt dan zijn voorgangers. Toch daagde hij Engeland en Frankrijk uit en riskeerde hij een oorlog. Uit zijn boek Mein Kampf (1925) blijkt waarom hij de gok waagde. Hitler en de Eerste Wereldoorlog De Eerste Wereldoorlog was de ‘oercatastrofe’ van de twintigste eeuw, al was het maar omdat…

Lees meer

Mein Kampf

Na de Eerste Wereldoorlog werd Hitler vanwege een mislukte coup gevangengezet in de gevangenis van Landsberg. Daar schreef hij zijn beroemde boek Mein Kampf, waarin hij zijn ideeën over Duitsland, ras en politiek uiteenzette. Het werd een bestseller: toen Hitler in 1933 aan de macht kwam, waren er al een miljoen exemplaren verkocht.

Heil Hitler

In 1933 kwam Hitler aan de macht als Rijkskanselier van Duitsland. In juli van dat jaar zorgde hij ervoor dat alle partijen werden verboden, behalve zijn eigen partij: de NSDAP. Hitler ontpopte zich tot dictator en liet zich der Führer noemen: de leider. Zijn politieke medestanders en bevolking moesten hem begroeten met een speciale groet: Heil Hitler.

Hitler brengt de Hitlergroet.
Der Führer brengt de Hitlergroet in 1932.

Propaganda

Dat Hitler en zijn partij het zo ver wisten te schoppen in de Duitse politiek, dankte hij aan sterke propaganda. Hij zette die propagandamachine ook in om het Duitse volk achter zijn oorlogsplannen te scharen. Hitlers minister van Volksvoorlichting en Propaganda Joseph Goebbels moest het moreel hoog houden tijdens de Tweede Wereldoorlog en het antisemitisme onder de Duitse bevolking aanwakkeren.

Hitler en Stalin

Om zijn oorlog in het westen tot een goed einde te brengen, tekende Hitler in 1939 een niet-aanvalsverdrag met Jozef Stalin: het Molotov-Ribbentroppact. In 1941 viel Hitler de Sovjet-Unie alsnog binnen. De aanval op de Sovjet-Unie, Operatie Barbarossa, kwam als een verrassing voor Stalin. Toch slaagde Hitler er niet in om Moskou te veroveren.

Holocaust

Hitler was verantwoordelijk voor de Holocaust. In vernietigingskampen lieten Hitler en zijn bondgenoten miljoenen Europese Joden vermoorden. Volgens de Britse historicus Ian Kershaw, die een veelgeprezen biografie over Hitler schreef, is de oorsprong van Hitlers antisemitisme niet duidelijk. Ook andere groepen zoals Roma, Sinti en homoseksuelen werden slachtoffer van de Holocaust.

Adelaarsnest

Hitler bezat een beroemd buitenverblijf op de top van de Kehlstein: het Adelaarsnest. Daar kwamen nazi-topstukken bijeen voor sociale en politieke gelegenheden. Hitler zou het Adelaarsnest tijdens de Tweede Wereldoorlog minstens veertien keer hebben bezocht. Uiteindelijk werd het door de geallieerden veroverd in mei 1945.

Adelaarsnest.
Het Adelaarsnest in 2017.

Hitlers vrouw

Hitler zou verschillende verhoudingen hebben gehad met onder andere Maria Reiter en zijn halfnicht Geli Raubal, maar hij trouwde in 1945 uiteindelijk met zijn maîtresse Eva Braun. Over geen andere vrouw in het leven van de zelfverklaarde vrijgezel Hitler zijn zoveel boeken verschenen als over Braun, die stierf toen ze 33 jaar was en in het beeld gegrift staat als de eeuwig jonge en mooie blondine.

Dood Hitler

Op 30 april 1945, toen de geallieerde overwinning op handen was, beroofde Hitler zich in zijn bunker in Berlijn van het leven. Hij zou een cyanidepil hebben ingenomen en zichzelf met een pistool door het hoofd hebben geschoten. Ook zijn vrouw Eva Braun en een aantal andere nazikopstukken pleegden zelfmoord. Daardoor ontliep Hitler de Processen van Neurenberg, waarin nazikopstukken –  zoals Albert Speer, de lieveling van Hitler – hun straf te horen kregen.

‘De schaduw van Churchill hangt over Engeland’
‘De schaduw van Churchill hangt over Engeland’
Interview

‘De schaduw van Churchill hangt over Engeland’

Volgens Sir Ian Kershaw moeten we de dreiging van autocratisch leiderschap retorisch te lijf gaan door de triomfen van de democratie te vieren.

Lees meer
Een dubieuze martelaar
Een dubieuze martelaar
Artikel

Een dubieuze martelaar

Als een held ging Claus von Stauffenberg de geschiedenis in. Hij was geëxecuteerd na een mislukte aanslag op Hitler, de beroemde ‘Operatie Walküre’. Maar wilde hij werkelijk de democratie herstellen? Zijn eigenlijke motieven bleken niet zo verheven. In de ochtend van 20 juli 1944, klokslag zeven uur, vertrekt van vliegveld Rangsdorf in Berlijn een Heinkel...

Lees meer
Hitler zocht steun bij moslims
Hitler zocht steun bij moslims
Recensie

Hitler zocht steun bij moslims

De nazi’s hoopten tijdens de Tweede Wereldoorlog een verbond te sluiten met de ‘wereldislam’ tegen de geallieerden. Daar kwam weinig van terecht, zo laat de Britse historicus David Motadel zien in Voor Profeet en Führer. In 2015 beweerde Benjamin Netanyahu, de toenmalige premier van Israël, dat Adolf Hitler op het idee van de Holocaust was...

Lees meer
Megalomaan, koelbloedig en succesvol
Megalomaan, koelbloedig en succesvol
Artikel

Megalomaan, koelbloedig en succesvol

Beiden waren verdienstelijke zondagsschilders, liefhebbers van architectuur en dol op techniek. Ook waren ze beiden verslaafd aan het politieke spel en hoorden ze zichzelf graag praten. Adolf Hitler en Winston Churchill hadden meer gemeen dan ze zelf zullen hebben vermoed. Op het eerste gezicht zijn Winston Churchill en Hitler elkaars absolute tegenpool. De democratische Engelsman...

Lees meer
‘Hitler meent wat hij schrijft’
‘Hitler meent wat hij schrijft’
Interview

‘Hitler meent wat hij schrijft’

We moeten Adolf Hitler serieuzer nemen als ideoloog. Dat zegt historicus Willem Melching, die de inleidingen schreef bij de nieuwe Nederlandse vertaling van Mein Kampf.  ‘Het erge van dit boek is niet dat Hitler liegt, maar dat hij precies vertelt wat hij gaat doen.’ Deze publicatie komt na de Duitse heruitgave en het boek van...

Lees meer
Hitler stuurde zelf aan op de Holocaust
Hitler stuurde zelf aan op de Holocaust
Artikel

Hitler stuurde zelf aan op de Holocaust

De Duitse historicus Peter Longerich laat zien dat Adolf Hitler een zwaarder stempel heeft gedrukt op het Derde Rijk en nauwer betrokken was bij de Holocaust dan vaak wordt aangenomen. De Nederlandse historici Wim Berkelaar en Willem Melching plaatsen zijn opvattingen onderaan dit artikel in perspectief. Het besluit van Adolf Hitler om nog voor de...

Lees meer
Operatie Barbarossa in Nederland
Operatie Barbarossa in Nederland
Artikel

Operatie Barbarossa in Nederland

Toen de Duitsers in 1941 de Sovjet-Unie binnenvielen, namen de politieke tegenstellingen in ons land toe. De NSB’ers schaarden zich nog fanatieker achter de nazi’s. Andere Nederlanders verwelkomden Rusland als nieuwe bondgenoot. In de vroege ochtend van 22 juni 1941 openden Duitse troepen de aanval op de Sovjet-Unie. Met Operatie Barbarossa kwam plotsklaps een einde...

Lees meer
Hitler en de Tweede Wereldoorlog
Hitler en de Tweede Wereldoorlog
Artikel

Hitler en de Tweede Wereldoorlog

Hitler had in 1939 al veel meer bereikt dan zijn voorgangers. Toch daagde hij Engeland en Frankrijk uit en riskeerde hij een oorlog. Uit zijn boek Mein Kampf (1925) blijkt waarom hij de gok waagde. Hitler en de Eerste Wereldoorlog De Eerste Wereldoorlog was de ‘oercatastrofe’ van de twintigste eeuw, al was het maar omdat...

Lees meer
De onderschatting van Adolf Hitler
De onderschatting van Adolf Hitler
Artikel

De onderschatting van Adolf Hitler

Ruim tachtig jaar geleden werd Adolf Hitler benoemd tot rijkskanselier. Daarmee kwam een einde aan de Republiek van Weimar, de eerste Duitse democratie, en begon het Duizendjarig Rijk. De verwoesting die Hitler aanrichtte in Europa liet tijdgenoten én de generaties daarna achter met de beklemmende vraag hoe deze man aan de macht kon komen. Adolf...

Lees meer
Hoe Adolf Hitler de Duitse bevolking bedroog
Hoe Adolf Hitler de Duitse bevolking bedroog
Recensie

Hoe Adolf Hitler de Duitse bevolking bedroog

Drie Duitse boeken hebben elk min of meer als achterliggende kwestie: waarom volgde een beschaafd volk zoals het Duitse Hitler door dik en dun, in oorlog en vernietiging? De vraag werd al gesteld door tijdgenoten. Opzienbarend is de vondst van een dagboek dat werd bijgehouden in de jaren 1939-1945 door Friedrich Kellner, een Justizinspektor –...

Lees meer
Eva Braun wist precies wat ze wilde
Eva Braun wist precies wat ze wilde
Recensie

Eva Braun wist precies wat ze wilde

Zou over Eva Braun, de maîtresse van Adolf Hitler, ook zoveel geschreven zijn als zij niet samen met de dictator op 30 april 1945 zelfmoord had gepleegd in de Führerbunker in Berlijn? Waarschijnlijk niet. Over geen andere vrouw in het leven van de zelfverklaarde vrijgezel Hitler zijn zoveel boeken verschenen als over Braun, die stierf...

Lees meer
Adolf Hitler in de Eerste Wereldoorlog
Adolf Hitler in de Eerste Wereldoorlog
Artikel

Adolf Hitler was in de Eerste Wereldoorlog een waardeloze soldaat

In Mein Kampf en in zijn toespraken schiep Adolf Hitler de mythe dat hij als soldaat tijdens de Eerste Wereldoorlog met overgave had gevochten aan het front. In werkelijkheid was hij een Etappenschwein, een lafaard. Veel van zijn vroegere kameraden moesten na de Eerste Wereldoorlog dan ook niets van hem hebben. Rijkskanselier en rijkspresident Adolf...

Lees meer