Home Magazines Historisch Nieuwsblad 5 - 2024
April 2024

Historisch Nieuwsblad 5 - 2024

Het meinummer van Historisch Nieuwsblad is traditiegetrouw gevuld met verhalen over de Tweede Wereldoorlog. Lees over de ‘foute’ architect Hendrik Wijdeveld, KNIL-soldaten en de ‘Phoney War’.
Cover HN5-2024
Philip Dröge
Philip Dröge
Column

Een klap met de Auschwitzknuppel

Volgens Philip Dröge heeft de neiging om de Tweede Wereldoorlog overal bij te betrekken grote invloed op de Duitse houding tegenover Oekraïne en Israël.

Lees meer
Beatrice de Graaf
Beatrice de Graaf
Column

Leg hartstochten van politici aan banden

Volgens columnist Beatrice de Graaf moeten instituties, normen en reguleringen het geschreeuw en wangedrag in de politiek aanpakken.

Lees meer
Sinterklaas bezoekt een school in Depok, 1939.
Sinterklaas bezoekt een school in Depok, 1939.
Recensie

Depok: een land van bevrijde slaven

Landgoed Depok op West-Java was een autonoom gebied, dat werd bestuurd door vrijgemaakte slaven.

Lees meer
Jan Julia Zurné
Jan Julia Zurné
Artikel

Oorlogsboeven: criminaliteit tijdens de Tweede Wereldoorlog

In ‘Oorlogsboeven’ beschrijft Jan Julia Zurné hoe de omstandigheden tijdens de bezetting burgers tot diefstal aanzetten en hoe rechters daarmee omgingen. 

Lees meer
Hugo Claus in 1984.
Hugo Claus in 1984.
Recensie

Hugo Claus ontwikkelde zich van zwarthemd tot rebel

Schrijver Hugo Claus kwam ter wereld in een Vlaams-nationalistisch gezin. Uiteindelijk zou hij zich tegen de bekrompenheid van dat milieu keren.

Lees meer
Koningin Juliana en prins Bernhard bij het Nationaal Monument, 4 mei 1964.
Koningin Juliana en prins Bernhard bij het Nationaal Monument, 4 mei 1964.
Recensie

De herdenking van de Jodenvervolging is veranderd

Al snel na de oorlog kwam in Nederland aandacht voor de Jodenvervolging. Maar de manier waarop de Holocaust werd herdacht, veranderde in de loop der jaren.

Lees meer
Standbeeld van Jan Breydel en Pieter de Coninck in Brugge.
Standbeeld van Jan Breydel en Pieter de Coninck in Brugge.
Recensie

Breydel: de legende van een held

Heeft de Vlaamse volksheld Jan Breydel eigenlijk wel bestaan? Volgens Vlaamse nationalisten wel, maar Lisa Demets laat zien dat hun verhaal nogal rammelt.

Lees meer
Het foute verleden van jeneverfabrikant Bols 
Het foute verleden van jeneverfabrikant Bols 
Recensie

Het foute verleden van jeneverfabrikant Bols 

Journalist Martin Hendriksma schreef over het beladen oorlogsverleden van jenever= en likeurfabrikant Bols.

Lees meer
Charlotte de Bourbon verpleegt Willem van Oranje, die gewond is geraakt bij een aanslag. Nicolaas Pieneman, 1840.
Charlotte de Bourbon verpleegt Willem van Oranje, die gewond is geraakt bij een aanslag. Nicolaas Pieneman, 1840.
Interview

‘Charlotte en Willem corresponderen als gelijken’ 

Femke Deen vertelt over haar historische sensatie: ‘Uit de bronnen blijkt dat Willem van Oranje geëmancipeerder was dan zijn negentiende-eeuwse biografen.’ 

Lees meer
Hendrik Wijdeveld, 3 oktober 1980.
Hendrik Wijdeveld, 3 oktober 1980.
Artikel

Hendrik Wijdeveld: architect van de nieuwe orde

Hendrik Wijdeveld wilde met zijn bouwkundige ontwerpen de samenleving drastisch hervormen. Daarom bood hij de nazi’s zijn diensten aan.

Lees meer
Inspectie van een KNIL-detachement bij Darley Camp, nabij Melbourne, 1943
Inspectie van een KNIL-detachement bij Darley Camp, nabij Melbourne, 1943
Artikel

Het verdwenen KNIL-regiment van de Armidale

Zonder goede luchtbescherming vaart de ‘Armidale’ van Australië naar Timor. Het schip is een makkelijke prooi voor Japanse bommenwerpers. Bij de ondergang komen zeker honderd opvarenden om, onder wie tientallen KNIL-militairen. Slechts twee van hen overleven.

Lees meer
Twee mannen verbergen hun stenguns in grote wijnvaten.
Twee mannen verbergen hun stenguns in grote wijnvaten.
Artikel

‘Oranjemannen’ werden geëxecuteerd

In 1940 richtten rechts-conservatieven een verzetsgroep op. Die moest ‘de orde en rust handhaven na het vertrek van de Duitsers’.

Lees meer
Bewoners van Warschau zijn hoopvol na de Engelse oorlogsverklaring aan nazi-Duitsland, 3 september 1939.
Bewoners van Warschau zijn hoopvol na de Engelse oorlogsverklaring aan nazi-Duitsland, 3 september 1939.
Artikel

‘Phoney War’ gaf Polen valse hoop

Toen de Polen door Hitler werden aangevallen, verwachtten ze steun van hun bondgenoten. Maar van Britse en Franse garanties kwam niks terecht.

Lees meer
Benjamin Lavernhe als Abbé Pierre in de speelfilm L'Abbé Pierre
Benjamin Lavernhe als Abbé Pierre in de speelfilm L'Abbé Pierre
Recensie

Abbé Pierre: mediageniek boegbeeld in strijd tegen armoede 

De speelfilm L’Abbé Pierre toont het intense leven van een priester die in zijn strijd tegen armoede de autoriteiten het vuur aan de schenen legde.

Lees meer
Uitgelicht beeld documentaire Bewariërs
Uitgelicht beeld documentaire Bewariërs
Recensie

De bewariërs speuren naar Joodse eigenaren 

In de documentaire ‘Bewariërs’ staan de mensen die spullen voor gedeporteerden bewaarden symbool voor de ijskoude ontvangst van de terugkerende Joden.

Lees meer
Tolpoorten op een Mexicaanse snelweg, 1955.
Tolpoorten op een Mexicaanse snelweg, 1955.
Nieuws

VS hielpen onbewust Mexicaanse drugshandel

In 1949 liep er meer dan 21.000 kilometer snelweg door Mexico. Die was met Amerikaanse hulp aangelegd om van Mexico een modern land te maken, gericht op handel met de VS. Maar via de Mexicaanse wegen werden vooral grote hoeveelheden opium en heroïne vervoerd.

Lees meer
Bismarck (in uniform) met leden van de Rijksdag, 1871.
Bismarck (in uniform) met leden van de Rijksdag, 1871.
Artikel

Bismarck had toch spionnen

Otto van Bismarck deed niet aan spionage want dat was beneden zijn stand, verkondigde hij vaak. Maar hij had wel degelijk een netwerk van spionnen.

Lees meer
Odo voert het Normandische leger aan. Detail van het Tapijt van Bayeux.
Odo voert het Normandische leger aan. Detail van het Tapijt van Bayeux.
Nieuws

‘Tapijt van Bayeux voor gevangen bisschop’ 

Het zeventig meter lange geborduurde verhaal over de Slag bij Hastings, dat bekend staat als het Tapijt van Bayeux, was mogelijk een politiek drukmiddel.

Lees meer
Australische krijgsgevangenen werken in Birma aan het spoor.
Australische krijgsgevangenen werken in Birma aan het spoor.
Artikel

De Molukse helden van de Birmaspoorlijn

Behalve Nederlanders werkten ook honderden Molukkers aan de beruchte Birmaspoorlijn. Na de oorlog was er nauwelijks erkenning van hun leed.

Lees meer
Koppel met kind. Illuminatie uit een veertiende-eeuws manuscript..
Koppel met kind. Illuminatie uit een veertiende-eeuws manuscript..
Nieuws

Middeleeuwers waren zorgzaam voor kinderen

Laatmiddeleeuwse ouders, buren en stadsbesturen in de Lage Landen deden veel moeite om de gezondheid van kinderen te bevorderen.

Lees meer
Uğur Ümit Üngör. Foto: Jiri Büller/Lumen.
Uğur Ümit Üngör. Foto: Jiri Büller/Lumen.
Interview

‘Genocideplegers jagen op ingebeelde groepen’

Hoogleraar Uğur Ümit Üngör merkt dat de oorlog in Gaza sommige historici aanzet tot activisme. Hij pleit ervoor de emoties te temperen.

Lees meer
De ondergang van de Graf Spee, 17 december 1939
De ondergang van de Graf Spee, 17 december 1939
Artikel

Het Duitse vlaggenschip Graf Spee ging ten onder

In 1939 werd het vlaggenschip van de Duitse marine in het nauw gedreven. Commandant Hans Langsdorff aarzelde niet en nam een beslissing die Hitler hem nooit heeft vergeven. 

Lees meer
Mussolini overziet een nieuw vliegveld van Turijn, 16 mei 1939.
Mussolini overziet een nieuw vliegveld van Turijn, 16 mei 1939.
Artikel

Mussolini droomde van een koloniaal rijk

Een wereldrijk aan de oevers van de Middellandse Zee, daar droomde Benito Mussolini van. Hij leidde Italië naar een oorlog, waar het land niet klaar voor was.

Lees meer