Home Magazines Historisch Nieuwsblad 4 - 2024
Maart 2024

Historisch Nieuwsblad 4 - 2024

Lees verhalen over de verschillende gezichten van de Verenigde Staten. Volgens historicus Frederick Jackson Turner had de trek van de pioniers naar het westen tot een specifieke mentaliteit geleid onder de bevolking. Een typische Amerikaan was volgens hem vasthoudend, inventief en energiek.
Historisch Nieuwsblad 4 - 2024
Amsterdammers op de Dam. Door Isaac Ouwater, circa 1780.
Amsterdammers op de Dam. Door Isaac Ouwater, circa 1780.
Recensie

Amsterdammers liepen de deur bij elkaar plat

Ruzie, seks, plezier – Amsterdammers wisten precies hoe het er bij hun buren aan toeging. Alleen de elite had enige privacy.

Lees meer
Beatrice de Graaf portret
Beatrice de Graaf portret
Column

RAF-terroristen verdienen geen bewondering

‘Wie nu nog sympathie voor de RAF heeft, verheerlijkt niet alleen een narcistische mythe, maar geeft voorrang aan sensatie boven historie.’

Lees meer
Filmposter the Peasants
Filmposter the Peasants
Recensie

The Peasants: verfilming over een rebelse boerendochter

‘The Peasants’ is een rauwe vertelling over dwingende patriarchale mores op het Poolse platteland rond 1900.

Lees meer
Huifkarren trekken naar het westen. Schilderij door Newell Convers Wyeth, begin twintigste eeuw.
Huifkarren trekken naar het westen. Schilderij door Newell Convers Wyeth, begin twintigste eeuw.
Artikel

Amerikanen baseerden hun identiteit op de strijd van de pioniers

In de negentiende eeuw kwam het idee op dat de barre strijd van de pioniers de typische Amerikaanse identiteit had bepaald.

Lees meer
Een hadji in Indië. Uit het boek Nederlandsch OostIndischen Typen door Auguste van Pers, circa 1854.
Een hadji in Indië. Uit het boek Nederlandsch OostIndischen Typen door Auguste van Pers, circa 1854.
Artikel

Kooplui brachten de islam naar Indië

Geen land ter wereld telt zoveel moslims als Indonesië. Het eilandenrijk was ver voor de komst van de Nederlanders al islamitisch geworden door handel.

Lees meer
Detail van de papyrusrol waarop een Egyptische vrouw is te zien die lippenstift opdoet.
Detail van de papyrusrol waarop een Egyptische vrouw is te zien die lippenstift opdoet.
Nieuws

Oudste lipstick komt uit Iran

Vier millennia geleden bezat een inwoner van wat nu Zuidoost-Iran heet waarschijnlijk al een lippenstift.

Lees meer
Ook in Barcelona stierven mensen aan de gele koorts.
Ook in Barcelona stierven mensen aan de gele koorts.
Nieuws

Koloniale ziekenzorg gericht op blanken 

In 1910 laaide de gele koorts op in Ghana, waardoor veel Europeanen ziek werden. Voor de Britse machthebbers was dat reden om in te grijpen.

Lees meer
Studioportret van de heer Van der Velden met zijn dochter Johanna en zijn njai in Bandoeng, circa 1900.
Studioportret van de heer Van der Velden met zijn dochter Johanna en zijn njai in Bandoeng, circa 1900.
Interview

‘Ik voel geen verdriet, wel compassie’

Historicus en schrijver Reggie Baay over zijn historische sensatie: ‘Er zit maar één generatie tussen mij en mijn ongeregistreerde Indische grootmoeder.’

Lees meer
Toverlantaarn in gebruik bij een lezing. Litho door John Henry Pepper, 1873.
Toverlantaarn in gebruik bij een lezing. Litho door John Henry Pepper, 1873.
Nieuws

Toverlantaarns in de collegezaal 

Zoals de powerpoint tegenwoordig niet is weg te denken uit de Nederlandse collegezalen, zo gold dat honderd jaar geleden voor de toverlantaarn. Docenten verzamelden duizenden projectieplaatjes om hun studenten te leren observeren.

Lees meer
Baudet moet zich in de rechtbank verantwoorden voor zijn vergelijking van het coronabeleid met de Holocaust, 15 december 2021.
Baudet moet zich in de rechtbank verantwoorden voor zijn vergelijking van het coronabeleid met de Holocaust, 15 december 2021.
Nieuws

‘Uitlatingen Thierry Baudet zijn antisemitisch’ 

Is Forum voor Democratie antisemitisch? Ja, schrijft de Amerikaanse historicus Jazmine D. Contreras in The Journal of Holocaust Research.

Lees meer
Luddieten vernietigen een weefgetouw, negentiende-eeuwse ets.
Luddieten vernietigen een weefgetouw, negentiende-eeuwse ets.
Artikel

De luddieten verzetten zich tegen technologie

Begin negentiende eeuw sloegen textielarbeiders de machines die hun banen bedreigden kort en klein.

Lees meer
Eva Vriend: ‘Schokland is nog steeds een magische plek’
Eva Vriend: ‘Schokland is nog steeds een magische plek’
Interview

Eva Vriend: ‘Schokland is nog steeds een magische plek’

Eva Vriend onderzocht hoe het de inwoners van Schokland verging die gedwongen naar het vasteland moesten verhuizen. ‘Het is een plek met een geschiedenis die doorwerkt.’

Lees meer
Immigranten op een boot nabij Ellis Island, circa 1900
Immigranten op een boot nabij Ellis Island, circa 1900
Artikel

Amerika liet geen immigranten meer binnen

In 1924 gooide Amerika de deur dicht voor vrijwel alle nieuwkomers, uit angst dat miljoenen immigranten niet zouden assimileren.

Lees meer
Nederland, Amsterdam 1945, dansen in cafe de IJsbreker. Foto: Carel Blazer / Maria Austria Instituut / Hollandse Hoogte
Nederland, Amsterdam 1945, dansen in cafe de IJsbreker. Foto: Carel Blazer / Maria Austria Instituut / Hollandse Hoogte
Artikel

Amsterdamse politie trad op tegen ‘danswoede’ bij jazz

De Amsterdamse hoofdcommissaris Hendrik Versteeg vreesde dat zwarte jazzmuzikanten jonge vrouwen tot zedenverval zouden aanzetten.

Lees meer
Indianen bij Little Bighorn. Door Charles Marion Russell, 1903.
Indianen bij Little Bighorn. Door Charles Marion Russell, 1903.
Recensie

Burgerrechten golden niet voor indianen

Ned Blackhawk, lid van de Te-Moak-stam, vertelt de geschiedenis van de Verenigde Staten vanuit het oogpunt van de inheemse bevolking.

Lees meer
Vrouwen vertellen over Jappenkamp
Vrouwen vertellen over Jappenkamp
Recensie

Vrouwen vertellen over Jappenkamp

In de documentaire ‘Als ik mijn ogen sluit’ praten tachtig jaar later hoogbejaarde vrouwen over hun ervaringen in de Jappenkampen in Indië.

Lees meer
Gibraltar is een visioen van de jaren vijftig
Gibraltar is een visioen van de jaren vijftig
Column

Gibraltar is een visioen van de jaren vijftig

Philip Dröge was onder de indruk van een bezoek aan Gibraltar. ‘Alles is attractief aan Gibraltar, maar de grootste attractie is de rots zelf.’

Lees meer
Onder de Zwarte Zon
Onder de Zwarte Zon
Recensie

Fictie over een foute grootvader

Rolf Wennekes legde het leven van zijn collaborerende opa vast. Tegelijkertijd vertelt hij andere verhalen die het geheel nogal vaag maken.

Lees meer
Het prachtige licht boven Volendam
Het prachtige licht boven Volendam
Recensie

Het prachtige licht boven Volendam

Rond 1900 groeide Volendam uit tot een kunstenaarskolonie. Jan Brokken schreef over de Volendammers en de vreemde vogels die ze op bezoek kregen.

Lees meer
Gevaren aan de grenzen van Europa
Gevaren aan de grenzen van Europa
Recensie

Gevaren aan de grenzen van Europa

Historicus Ivo van de Wijdeven laat zien hoe de conflicten aan de randen van Europa zijn ontstaan en hoe ze met elkaar zijn verweven.

Lees meer
Op een schilderij van Jan Steen wordt een jongen flink onder handen genomen door een tanden trekker, 1651
Op een schilderij van Jan Steen wordt een jongen flink onder handen genomen door een tanden trekker, 1651
Beeldessay

Last van een mond vol tanden

Wie vroeger last had van zijn gebit, kreeg het voor zijn kiezen. Er waren weinig goede behandelingen. En de methodes die er bestonden, waren pijnlijk.

Lees meer
Een portret van Albertine uit het atelier van Johannes Mytens, circa 1665.
Een portret van Albertine uit het atelier van Johannes Mytens, circa 1665.
Artikel

Albertine Agnes blonk uit tijdens het Rampjaar

Na de dood van haar man ontpopte Albertine Agnes van Oranje-Nassau zich tot een invloedrijk regentes, die een cruciale rol speelde tijdens het Rampjaar.

Lees meer