Alle artikelen
In februari 1974 zagen inwoners van het Friese Gorredijk mysterieuze zaken boven hun dorp. Deze ‘ufo’s’ hielden de Gorredijkers in hun greep: sommigen dachten aan buitenaards leven, anderen geloofden dat niet. Toen de ufo’s net zo snel verdwenen als ze waren gekomen, was de hype voorbij. Godsdienstfilosoof Taede A. Smedes onderzoekt in De ufo’s van Gorredijk wat deze opmerkelijke periode in de dorpsgeschiedenis met de inwoners deed. ‘Er ontstonden onderlinge spanningen.’
Waarom dachten de Gorredijkers dat ze ufo’s zagen?
‘In 1947 begonnen discussies over ufo’s. Vanaf toen werd geopperd dat ufowaarnemingen konden duiden op buitenaardse ruimteschepen. Eerst speelde dat vooral in Amerika. In 1947 zag piloot Kenneth Arnold een aantal vliegende objecten en later dat jaar stortte er een onbekend object neer bij Roswell in New Mexico – volgens sommigen een ruimteschip. In beide gevallen verwezen de media naar de discussie over ufo’s. Nederlandse kranten namen de berichten over, waarna er ook in Nederland steeds vaker ufo’s werden waargenomen.’
Dit artikel is exclusief voor abonnees
Wat maakte de ufo-golf van Gorredijk uniek?
‘In Gorredijk werden binnen een maand ontzettend veel ufo’s gezien. De meldingen werden bijna methodisch onderzocht en er waren vaak veel mensen bij betrokken. Dat is voor Nederland uniek. In Amerika kwamen dit soort “ufoflaps” vaker voor: fenomenen waarbij veel ufo’s in een relatief korte tijd en in een beperkt gebied werden gemeld. Die kenden we in Nederland eigenlijk niet, tot Gorredijk.’
Wat dachten de Gorredijkers te zien?
‘Ze meldden veel verschillende vormen, maar ze zagen voornamelijk lichten in de lucht die varieerden in grootte. Hans van Kampen, een zelfbenoemd ufoloog, droeg twee verklaringen aan. Enerzijds concludeerde hij dat de Gorredijkers misschien een soort massahallucinatie hadden en simpelweg vliegtuigen hadden gezien. Ik acht dat niet plausibel, want de Gorredijkers wisten dondersgoed hoe vliegtuigen eruitzagen. Anderzijds sloot Van Kampen niet uit dat sommige ufo’s van buitenaardse oorsprong waren. Het is opvallend dat niemand speculeerde dat het de Russen konden zijn, want dit was midden in de Koude Oorlog. De buitenaardse verklaring was voor veel mensen toch aannemelijker.’
Hoe reageerden ze?
‘De mensen die een ufo zagen, gingen direct op zoek naar een verklaring. Een van hen was de Gorredijkse leraar Geert Meijer, die waarnemingsposten opzette om het fenomeen zo methodisch mogelijk te onderzoeken. Maar er waren ook mensen die het allemaal flauwekul vonden. Zij vonden alle mediabelangstelling maar niets en wilden het liefst weer zo snel mogelijk overgaan tot de orde van de dag. Er ontstond spanning tussen dorpsbewoners. Snackbareigenaar Jan Boomsma bijvoorbeeld zei dat hij werd gepest nadat hij had deelgenomen aan een tv-interview over de ufo’s.’
De ufo’s van Gorredijk
Taede A. Smedes
216 p. Noordboek, € 19,90
‘Nooit eerder zagen we in Nederland zoveel ufo’s’
Tests met spionagevliegtuigen zorgden voor een piek in ufo-waarnemingen in de vorige eeuw, zo stelt het Pentagon in een nieuw rapport. Ook in Gorredijk zagen inwoners in 1974 talloze ufo's voorbijkomen.
Rokende kinderen waren een eeuw geleden heel gewoon
Ruim een op de tien jongeren vapet, staat in de Gezondheidsmonitor Jeugd 2023. Een eeuw geleden zouden ze die cijfers aan de lage kant vinden.
De Joodse Raad zat gevangen in gruwelijke dilemma’s
Het beeld van Cohen als verrader van de Joodse gemeenschap heeft lang overheerst, maar de nieuwe dramaserie De Joodse Raad laat overtuigend zien hoe gemakzuchtig dat is.
AI verzint historisch filmmateriaal
Het AI-programma Sora kan bewegende beelden verzinnen van historische situaties. Volgens docent digital history aan de Universiteit van Amsterdam Melvin Wevers is de kans op fouten groot. Maar hij ziet ook mogelijkheden.
‘Masters of the Air’ is ouderwetse patriottische oorlogsheroïek
In 'Masters of the Air' geen gebrek aan spectaculaire luchtgevechten, heldenmoed en kameraadschap. Maar de serie ontstijgt zelden de Hollywoodwerkelijkheid.
Piramides en mummies zijn bron van occulte theorieën
Het Oude Egypte fascineert mensen in het Westen al 200 jaar. En zeker niet alleen wetenschappers. Voor occultisten is het land van de piramides ook een onuitputtelijke bron van inspiratie.
Dissident liet zich liever door de nazi’s opsluiten dan voor hen te vluchten
De Duitse journalist Carl von Ossietzky wist dat hij bovenaan de zwarte lijst van de nazi’s stond. Toch besloot hij niet te vluchten toen Hitler aan de macht kwam. ‘De opposant die over de grens vlucht, werpt al snel holle frasen zijn land in,’ meende hij. Die moed bekocht hij met de dood in een...
‘Waffen-SS’ers dachten dat het verleden niet lang aan hen zou kleven’
Hoewel ze geen paspoort meer hebben, blijven veel Syriëgangers toch in Nederland. In 1945 verloren mannen die zich bij de Duitsers hadden aangesloten ook hun Nederlanderschap.
Presidentskandidaten stapten meestal niet opzij
Joe Biden is onder druk uit de verkiezingsrace gestapt. In de afgelopen 200 jaar doken er geregeld presidentskandidaten op die de partijelites eigenlijk niet wensten.
De Gracchen beloofden gouden bergen, zoals populisten nu ook doen
Populistische politici zijn van alle tijden. Na een mislukte carrière zag de Romein Tiberius Gracchus nog maar één uitweg: hij werd volkstribuun.
Jörg Haider zette de FPÖ op de kaart
Na mislukte onderhandelingen krijgt de rechts-radicale FPÖ de opdracht om een Oostenrijkse regering te vormen. De partij werd groot onder aanvoering van de raspopulist Jörg Haider.
Argentijnen hebben liever Javier Milei dan weer een peronist
De eerste decennia na de Tweede Wereldoorlog was Juan Domingo Perón de grote man in Argentinië. Zijn erfenis: economische chaos, sociale onrust en corruptie. Het land doet nog steeds verwoede pogingen uit de greep van het peronisme te komen. Wie Buenos Aires binnenrijdt vanuit het zuiden over de brede Avenida 9 de Julio wordt toegelachen...
