Artikelen geschreven door Rob Hartmans
De hoeve en het hart – Enny de Bruin
Boeken over Nederland in de zogenoemde Gouden Eeuw vertellen vrijwel altijd het verhaal van handel, scheepvaart en de economische en culturele bloei in de Hollandse steden. Maar de Republiek bestond natuurlijk niet alleen uit het geürbaniseerde westen. De meeste mensen woonden in dorpen of minuscule stadjes op het platteland, waar de landbouw de voornaamste bron...
De vernuftige etser – Henk van Nierop
Dief, fraudeur, pornograaf, lasteraar, incestpleger, pooier van zijn eigen vrouw, atheïst – het waren geen geringe vergrijpen waar de zeventiende-eeuwse graficus, schrijver en jurist Romeyn de Hooghe (1645-1708) van werd beschuldigd. Vooral de laatste aanklacht kon in het vroegmoderne Europa iemand de kop kosten. Nu liep dat in de Republiek niet zo’n vaart als in...
Arbeiders kregen goede huizen dankzij de Woningwet
Wonen is een van de belangrijkste thema's bij de aankomende verkiezingen. Aan het eind van de negentiende eeuw maakte de politiek zich ook druk om de volkshuisvesting.
De avant-gardisten – Sjeng Schijen
‘Wij staan diametraal tegenover de hele oude wereld. Wij zijn niet gekomen om haar te vernieuwen, maar om haar te vernietigen.’ Hoewel deze uitspraak begin 1919 werd gedaan door een Rus, was hier niet een fanatieke communist aan het woord, maar een vertegenwoordiger van de artistieke avant-garde. Binnen de revolutie die zich begin twintigste eeuw...
Hoe Australië niet-Europese migranten weigerde
De Tunesische president waarschuwt voor 'omvolking'. In de negentiende eeuw weigerde Australië om niet-Europese immigranten toe te laten.
Gandhi – Ramachandra Guha
Gek werden ze van hem, de Britten. Ze bezaten het grootste koloniale rijk uit de geschiedenis en bestuurden dat, in hun eigen ogen, op uiterst humane en beschaafde wijze. Tot er een vreemd, mager, halfnaakt mannetje opdook dat weigerde geweld te gebruiken, maar wel in staat was enorme volksmenigten op de been te brengen die...
Een wereld vol patronen – Rens Bod
Wetenschappelijk denken begint al in de prehistorie. Bij het woord ‘wetenschap’ denken veel mensen in eerste instantie aan de natuurwetenschappen. En voor zover ze geneigd zijn andere disciplines – zoals taal- en letterkunde, filosofie, geschiedenis en dergelijke – het predicaat ‘wetenschappelijk’ toe te kennen, gebeurt dat alleen als de kennis die dat...
Europa tegen de Joden – Götz Aly
Opkomst van antisemitisme in Europa Jodenhaat is in Europa geen recent verschijnsel. Discriminatie, uitsluiting en periodieke geweldsuitbarstingen kwamen al in de Middeleeuwen voor, maar lange tijd was deze houding vooral religieus gemotiveerd. In de loop van de negentiende eeuw veranderde deze Jodenhaat van karakter en werden de Joden niet meer gezien als...
Vrede en oorlog – Jonathan Holslag
Als er al zoiets bestaat als een ‘collectief geheugen’, is het selectief en beperkt het zich tot de korte termijn. Mensen hebben de neiging om de wereld waarin ze zijn opgegroeid te beschouwen als ‘normaal’, zodat ze zich nauwelijks kunnen voorstellen dat hier een einde aan komt. Als we even afzien van oorlogen aan de...
Agenten van de Mossad deinzen nergens voor terug
Ze voerden sabotageacties uit in Iran, luisterden het Witte Huis af en stalen mogelijk zelfs verrijkt uranium. Agenten van de Mossad, de Israëlische geheime dienst, deinzen al zeventig jaar nergens voor terug. Het Instituut voor Informatie-inwinning en Speciale Taken, afgekort als Mossad, geldt als een van de beste geheime diensten ter wereld. De Mossad werd...
De nieuwe zijderoutes – Peter Frankopan
Stomverbaasd was Peter Frankopan toen zijn in 2015 gepubliceerde boek De zijderoutes een bestseller werd. Het is een beschavingsgeschiedenis waarin handelsbelangen, de vraag naar graan en paarden, de zoektocht naar afzetmarkten en naar goedkope of gratis arbeidskrachten, en de ontwikkeling van een reeks handelsroutes centraal staan. Het idee dat de geschiedenis in belangrijke mate...
Tegen de terreur – Beatrice de Graaf
De jaren na de definitieve val van Napoleon, in 1815, hebben in de geschiedschrijving een slechte naam. Deze periode wordt meestal aangeduid als de Restauratie en zou een bijzonder benauwd en bekrompen tijdvak zijn geweest, waarin de oude gezagsverhoudingen werden hersteld en elk streven naar vrijheid en democratie hardhandig de kop werd ingedrukt. Reactionaire machthebbers...