Artikelen geschreven door Rob Hartmans
De hertog van Brunswijk, de meest gehate man van Nederland
Als er iemand het bloed onder de nagels van patriotten vandaan wist te halen, dan was het de ‘dikke hertog’, Lodewijk Ernst van Brunswijk. Was deze adviseur van stadhouder Willem V een vraatzuchtige, vadsige vreemdeling, of een kundig militair adviseur? Framing, fake news, lastercampagnes, demonisering – wie denkt dat dit eenentwintigste-eeuwse uitvindingen zijn, zou eens...
Wij overleefden – Sytze van der Zee
Lang is in de vaderlandse geschiedschrijving over de Tweede Wereldoorlog de oral history genegeerd. Zo weigerde dr. Loe de Jong in de jaren zestig voor zijn televisieserie De Bezetting nog levende NSB-kopstukken te spreken. Terzelfder tijd besloot in Duitsland een redacteur van Der Spiegel anders: hij interviewde tal van SS’ers. Voor Sytze van der Zee...
Het verhaal van de grondwet – Wim Voermans
Toen minister van Justitie Jack Straw in 2008 suggereerde dat het tijd werd dat Groot-Brittannië een geschreven grondwet in één document kreeg, net als 97,9 procent van de bij de VN aangesloten landen, werd hij weggehoond. De meeste Britten waren juist trots op hun uitzonderingspositie. Hun politieke bestel was verankerd in een complex geheel van...
Alles voor Vincent – Hans Luijten
Dat het werk van Vincent van Gogh tegenwoordig zo populair is en dat hijzelf door velen wordt gezien als een van de belangrijkste kunstenaars aller tijden, heeft een aantal oorzaken. Om te beginnen is zijn werk heel intens, maar toch ‘begrijpelijk’. Daarnaast voldoet zijn levensloop – mislukt in de ‘normale’ maatschappij, bezeten werkend aan schilderijen...
De onfeilbare spion – Owen Matthews
Rond spionnen hangt nog altijd een waas van romantiek, hoewel hun werk vaak voor het grootste deel ondraaglijk saai is. Het bestaat vooral uit eindeloos wachten en het vergaren van minuscule beetjes informatie die afzonderlijk volstrekt nietszeggend lijken. Niettemin leek het leven van Richard Sorge (1895-1944) zonder meer op een avonturenroman. Geboren in de Azerbeidzjaanse...
De Gedrevene – Dik Verkuil
In tegenstelling tot landen als Engeland, Frankrijk en de VS verschenen er in Nederland tot dertig jaar geleden nauwelijks biografieën. Inmiddels is daar drastisch verandering in gekomen, en worden er zelfs levensbeschrijvingen gepubliceerd waarvan je je afvraagt of het onderwerp wel een biografie waard was. Af en toe verschijnen er zelfs nieuwe biografieën van mensen...
De Synode van Dordrecht
Dat Johan van Oldenbarnevelt het onderspit had gedolven in de machtsstrijd met zijn voormalige pupil, prins Maurits, is algemeen bekend. Velen weten ook nog wel dat een en ander te maken had met de aanscherping van de calvinistische leer, zoals die zich voltrok tijdens de roemruchte Synode van Dordrecht. Boeken over die synode – waar...
De hoeve en het hart – Enny de Bruin
Boeken over Nederland in de zogenoemde Gouden Eeuw vertellen vrijwel altijd het verhaal van handel, scheepvaart en de economische en culturele bloei in de Hollandse steden. Maar de Republiek bestond natuurlijk niet alleen uit het geürbaniseerde westen. De meeste mensen woonden in dorpen of minuscule stadjes op het platteland, waar de landbouw de voornaamste bron...
De vernuftige etser – Henk van Nierop
Dief, fraudeur, pornograaf, lasteraar, incestpleger, pooier van zijn eigen vrouw, atheïst – het waren geen geringe vergrijpen waar de zeventiende-eeuwse graficus, schrijver en jurist Romeyn de Hooghe (1645-1708) van werd beschuldigd. Vooral de laatste aanklacht kon in het vroegmoderne Europa iemand de kop kosten. Nu liep dat in de Republiek niet zo’n vaart als in...
Arbeiders kregen goede huizen dankzij de Woningwet
Wonen is een van de belangrijkste thema's bij de aankomende verkiezingen. Aan het eind van de negentiende eeuw maakte de politiek zich ook druk om de volkshuisvesting.
De avant-gardisten – Sjeng Schijen
‘Wij staan diametraal tegenover de hele oude wereld. Wij zijn niet gekomen om haar te vernieuwen, maar om haar te vernietigen.’ Hoewel deze uitspraak begin 1919 werd gedaan door een Rus, was hier niet een fanatieke communist aan het woord, maar een vertegenwoordiger van de artistieke avant-garde. Binnen de revolutie die zich begin twintigste eeuw...
Hoe Australië niet-Europese migranten weigerde
De Tunesische president waarschuwt voor 'omvolking'. In de negentiende eeuw weigerde Australië om niet-Europese immigranten toe te laten.