Rob Hartmans

De rol van de vrijemarkteconomie

Het is al jarenlang een dogma dat zo vaak herhaald is dat heel veel mensen het inmiddels zonder meer geloven: het ontstaan van een vrijemarkteconomie heeft geleid tot modernisering, grote welvaart, politieke vrijheid en een democratische samenleving. In het Westen hebben we hier al enorm van geprofiteerd, zodat het een uistekend model is voor de...

Frank Dikötter – Acht dictators uit de 20e eeuw

De twintigste eeuw lijkt het tijdperk waarin de democratie triomfeerde, maar het was ook een eeuw waarin grote delen van de wereldbevolking zuchtten onder dictators. De in Nederland geboren en in Hongkong docerende historicus Frank Dikötter heeft drie imponerende boeken geschreven over China onder Mao Zedong. In dit volgende boek laat hij zijn licht schijnen...

John Barton – De Bijbel

Anno 2020 zijn er nog altijd christenen die de Bijbel zien als één consistent boek, gedicteerd door God zelf, dat je dus letterlijk moet nemen. Tegelijkertijd zijn er ook militante atheïsten als Richard Dawkins en Paul Cliteur, die de Bijbel op een niet minder fundamentalistische wijze lezen en deze beschouwen als een handboek voor religieus...

Democratisering verloopt niet rechtlijnig

Al 900 jaar geleden ontstonden in Europa de eerste vormen van politieke participatie: burgers zochten bescherming tegen de grillen van hun heersers. In zijn nieuwste boek Mede-zeggenschap laat emeritus hoogleraar geschiedenis Wim Blockmans zien hoe vervolgens de rechtsstaat en de democratie opkwamen. En hoe ze nu weer worden bedreigd. ‘De parlementaire democratie houdt vast aan...

Europeanen – Orlando Figes

Veel mensen denken bij de negentiende eeuw nog altijd aan de even knusse als slome tafereeltjes die Anton Pieck schilderde, of aan statische foto’s – gevolg van de lange sluitertijden – van stille binnensteden of het slaperige platteland, waar alles heel traag ging. In werkelijkheid was het een ongekend dynamische eeuw, waarin de wereld volledig...

De kolonieman – Angelie Sens

Wie Het pauperparadijs van Suzanna Jansen heeft gelezen, denkt bij de ‘kolonies’ die de Maatschappij van Weldadigheid begin negentiende eeuw in Drenthe stichtte in de eerste plaats aan vernedering, stigmatisering en uitbuiting. Het idee dat ‘onmaatschappelijke elementen’ opgevoed moesten worden tot eerbare burgers zien we nu als uiterst paternalistisch, en ook toen al was er...

Romantici en revolutionairen – Honigs & Jensen

Literatuurgeschiedenissen kunnen in beginsel heel interessant zijn, omdat romans, gedichten, verhalen en de literaire kritiek niet alleen een spiegel zijn van een samenleving, maar deze ook mede vormgeven. Hoe keken mensen tegen hun wereld aan? Wat hield hen bezig? Hoe gingen ze met elkaar om? Wat waren hun dromen, idealen, verlangens, frustraties en angsten? Literatuur...

De hertog van Brunswijk, de meest gehate man van Nederland

Als er iemand het bloed onder de nagels van patriotten vandaan wist te halen, dan was het de ‘dikke hertog’,  Lodewijk Ernst van Brunswijk. Was deze adviseur van stadhouder Willem V een vraatzuchtige, vadsige vreemdeling, of een kundig militair adviseur? Framing, fake news, lastercampagnes, demonisering – wie denkt dat dit eenentwintigste-eeuwse uitvindingen zijn, zou eens...

Wij overleefden – Sytze van der Zee

Lang is in de vaderlandse geschiedschrijving over de Tweede Wereldoorlog de oral history genegeerd. Zo weigerde dr. Loe de Jong in de jaren zestig voor zijn televisieserie De Bezetting nog levende NSB-kopstukken te spreken. Terzelfder tijd besloot in Duitsland een redacteur van Der Spiegel anders: hij interviewde tal van SS’ers. Voor Sytze van der Zee...

Het verhaal van de grondwet – Wim Voermans

Toen minister van Justitie Jack Straw in 2008 suggereerde dat het tijd werd dat Groot-Brittannië een geschreven grondwet in één document kreeg, net als 97,9 procent van de bij de VN aangesloten landen, werd hij weggehoond. De meeste Britten waren juist trots op hun uitzonderingspositie. Hun politieke bestel was verankerd in een complex geheel van...

Alles voor Vincent – Hans Luijten

Dat het werk van Vincent van Gogh tegenwoordig zo populair is en dat hijzelf door velen wordt gezien als een van de belangrijkste kunstenaars aller tijden, heeft een aantal oorzaken. Om te beginnen is zijn werk heel intens, maar toch ‘begrijpelijk’. Daarnaast voldoet zijn levensloop – mislukt in de ‘normale’ maatschappij, bezeten werkend aan schilderijen...

De onfeilbare spion – Owen Matthews

Rond spionnen hangt nog altijd een waas van romantiek, hoewel hun werk vaak voor het grootste deel ondraaglijk saai is. Het bestaat vooral uit eindeloos wachten en het vergaren van minuscule beetjes informatie die afzonderlijk volstrekt nietszeggend lijken. Niettemin leek het leven van Richard Sorge (1895-1944) zonder meer op een avonturenroman. Geboren in de Azerbeidzjaanse...