Artikelen geschreven door Rob Hartmans
De jaren – Annie Ernaux
Annie Ernaux beschrijft via haar eigen leven de Franse samenleving sinds 1945. Over de opkomst van Bic-balpennen, soep in zakjes en mayonaise in tubes. Ze probeert de tijd te redden ‘waar we nooit meer zullen zijn’. Autobiografieën of memoires ontaarden niet zelden in een tamelijk narcistische exercitie. De schrijver ervan portretteert zichzelf immers tegen de...
De verlichte middeleeuwen – Seb Falk
Ze bedachten een astrolabium, een mechanische klok en een equatorium. Hoezo waren de middeleeuwers primitief? In een diepgravende studie over de middeleeuwse natuurwetenschappen laat Seb Falk zien dat van onderontwikkeling geen sprake was. Na de onvergelijkelijke Dante Alighieri is Richard van Wallingford (1292-1336) waarschijnlijk mijn favoriete middeleeuwer. Voor zover we weten was Richard geen dichter,...
Een eeuw van licht – Hugh Aldersey-Williams
Sommige mensen bezorgen je voor de rest van je leven een minderwaardigheidscomplex. Ze zijn zo briljant en veelzijdig, dat je altijd het gevoel hebt dat hoezeer je ook je best doet, je altijd een armzalige krabbelaar zult blijven. En wie de biografie van Christiaan Huygens (1629-1695) heeft gelezen, vraagt zich af of het überhaupt nog...
JFK – Fredrik Logevall
De bibliotheek puilt uit van de boeken over John F. Kennedy, maar dit vuistdikke eerste deel van een nieuwe biografie voegt echt iets toe. Historicus Frederik Logevall veegt de minder aangename eigenschappen van Kennedy geenszins onder het tapijt, maar laat tegelijkertijd haarfijn zien waarom de man kon uitgroeien tot een mythe. Over John Fitzgerald Kennedy...
Tegen de revolutie, voor het evangelie
Guillaume Groen van Prinsterer moest niets hebben van de ‘revolutiegeest’ die sinds eind achttiende eeuw in Europa rondwaarde. Hij baseerde zich liever op de Bijbel dan op de verlichtingsidealen. Als Tweede Kamerlid zette hij zich in voor de belangen van behoudende protestanten. Zo baande hij de weg voor de eerste echte politieke partij van Nederland....
Uit naam van de majesteit – Vilan van de Loo
Vóór de oorlog gold hij als dapper en briljant militair, als efficiënt en krachtig bestuurder, als de man die orde op zaken stelde in ‘ons Indië’. Vanaf de jaren zestig stond hij te boek als botte houwdegen, de ‘slachter van Atjeh’ en een oorlogsmisdadiger die een van de bloedigste en zwartste bladzijden uit onze beschamende...
Het jaar 1000 – Valerie Hansen
Het is een populaire mythe die vooral eind vorige eeuw veel werd aangehaald: vlak voor het aanbreken van het jaar 1000 was iedereen in Europa doodsbang, omdat ze geloofden dat duizend jaar na de geboorte van Christus de wereld zou ophouden te bestaan. Dat is onzin, al was het maar omdat toen vrijwel niemand deze...
De ondergang van Soetan Sjahrir
Hij was gematigd, progressief en had niet gecollaboreerd met de Japanners. Soetan Sjahrir leek de ideale man om Indonesië na de onafhankelijkheid te leiden. Maar na een korte periode als premier en minister belandde hij op een zijspoor. Radicale tegenstanders namen het roer over. Toen op 17 augustus 1945, twee dagen na de capitulatie van...
Lopend Vuur – Jonathan Israel
Amerikaanse historici zien de opstand en oorlog waaruit de Verenigde Staten ontstonden graag als een volstrekt uniek gebeuren. Het idee dat dit de eerste fase was van zoiets als een ‘Atlantische Revolutie’ – waar ook de strijd van de Nederlandse Patriotten en de Franse Revolutie deel van uitmaakten – wordt door de meesten van hen...
Met een drukpers de oceaan over – Lisa Kuitert
Begin negentiende eeuw was er in de Indonesische archipel één drukkerij. Deze Landsdrukkerij stond onder leiding van een ambtenaar en verzorgde het drukwerk voor het koloniaal bestuur. Al snel kwam daar ook commercieel en educatief drukwerk bij. De hoop was dat schoolboeken in het Maleis het beschavingspeil van de ‘inlanders’ flink zouden opkrikken en ‘de...
Boeken: Een strijdbaar bestaan – Ernestine Hoegen
Mieke Bouman nam het op tegen Indonesië In geschiedenisboeken ziet het er vaak heel overzichtelijk uit: op 27 december 1949 droeg Nederland de soevereiniteit over aan de Republiek Indonesië, waarna de militairen naar huis konden en de meeste Nederlandse burgers ook terugkeerden naar het moederland. Oorlog verloren, kolonie opgegeven, einde verhaal. De werkelijkheid is...
Boeken: Op verzoek van Hare Majesteit – Frans en Tamara Becker
De premier die Nederland nooit kreeg Herman Wiardi Beckman (1904-1945) was een held. Hoewel in dit boek zijn betekenis als SDAP-ideoloog een tikje wordt overdreven, was hij een veelbelovend politicus, die meteen in mei 1940 in verzet ging en in de Duitse concentratiekampen voor zijn medegevangenen een steun en voorbeeld was. Nadat hij kort...