Rob Hartmans

Een naoorlogse achtbaan – Ian Kershaw

Ian Kershaw over de Brexit In de fraaie History of Europe-reeks van uitgeverij Penguin, waarvan de meeste delen helaas niet zijn vertaald, wordt de twintigste eeuw beschreven door Ian Kershaw. Evenals voor zijn beroemde Hitler-biografie heeft hij hier twee boeken voor nodig, waarvan het eerste in 2015 verscheen. Met De afdaling in de hel. Europa...

Als een vos. Machiavelli’s levenslange zoektocht naar vrijheid

Toen de Engelse kardinaal Pole kort na het overlijden van Niccolò Machiavelli (1469-1527) diens boekje Il principe (De heerser) las, herkende hij hierin meteen ‘de vinger van Satan’. Machiavelli schreef immers dat het voor een heerser legitiem was om gebruik te maken van misleiding en bedrog, terwijl hij natuurlijk had moeten benadrukken dat ook een...

De jaren zestig – Geert Buelens

Een genuanceerd portret van de sixties Ben je vóór of tegen de jaren zestig? Uiteraard is het een krankzinnige vraag – hoe kun je voor- of tegenstander zijn van een bepaalde periode? Toch sluimert die onder menig maatschappelijk debat. Velen zien ‘de jaren zestig’ nog altijd als een hoopvol decennium vol nobele idealen, waarin...

Rembrandt werd pas in de negentiende eeuw een nationale held

In het Rijksmuseum is de restauratie van 'De Nachtwacht' begonnen. Lange tijd werd het werk van Rembrandt matig gewaardeerd, maar in de negentiende eeuw werd hij herontdekt.

Oorlog in de collegebanken – Jeroen Kemperman

Niet alle studenten waren ‘goed’ In het voorjaar van 1943 moesten alle Nederlandse studenten de beruchte ‘loyaliteitsverklaring’ tekenen. De autoriteiten spraken liever van een ‘onthoudingsverklaring’, omdat ze alleen hoefden te beloven de bezetter niet te dwarsbomen. Tegenstanders maakten ervan dat de ondertekenaars zich loyaal opstelden tegenover de bezetter. Dit heeft er ongetwijfeld aan bijgedragen...

Henk van Randwijk

Henk van Randwijk was de drijvende kracht achter het illegale blad Vrij Nederland en schreef de beroemde dichtregels ‘Een volk dat voor tirannen zwicht…’. Maar hij kwam niet alleen tijdens de Tweede Wereldoorlog in verzet. Op meer momenten in zijn leven zei hij ‘nee’ tegen de heersende macht. ‘Men moet dit boek niet lezen om letterkundige genoegens...

De onzichtbare hand – Bas van Bavel

Er bestaat een enorme behoefte om de geschiedenis, ondanks alle tegenslagen en vreselijke intermezzo’s, te zien als een opgaande lijn. Alle oorlogen, genociden en totalitaire dictaturen ten spijt is de mensheid er nu per saldo beter aan toe dan bijvoorbeeld 200 jaar geleden. Niet alleen in wetenschappelijk, technisch en materieel opzicht is...

De zieners – Guido van Hengel

Een eeuw geleden was Europa ook al verloren In de eerste drie decennia van de twintigste eeuw bracht de stormachtige ontwikkeling van de natuurwetenschappen een ‘onttovering van de wereld’ met zich mee, leidden liberalisme en kapitalisme in de ogen van velen tot materialisme, hypocrisie, een cynische elite en geestelijke leegte, waarin de cultuur zou...

Hoe zwarte Joden toevlucht vonden in Israël

Al eeuwenlang leefde in Ethiopië een groep zwarte Joden. Ze werden er achtergesteld en vervolgd. Begin jaren tachtig was hun situatie zo schrijnend dat Israël in actie kwam.

Jacob van Lennep – Marita Mathijsen

Jacob van Lennep (1802-1868) was een zondagskind. Hij was niet alleen knap, fysiek sterk, intelligent en literair begaafd, maar hij behoorde ook nog eens tot de maatschappelijke en culturele elite. Zijn vader was hoogleraar klassieke talen en ‘Kootje’ groeide op aan de Keizersgracht in Amsterdam en het buitenhuis van de familie in Heemstede. Van Lennep...

Als een meeuw op de golven – Madelon de Keizer

Hij was nog geen zeventien toen hij als dichter en literatuurcriticus debuteerde. Niettemin trok Albert Verwey (1865-1937) meteen een grote broek aan en keerde hij zich fel tegen de Nederlandse literatuur van die dagen. Evenals andere vertegenwoordigers van de ‘generatie van Tachtig’ – zoals Willem Kloos, Frederik van Eeden en Lodewijk van Deyssel – vond...

Het litteken van de dood. De biografie van Jan Wolkers – Onno Blom

Over de biografie van Jan Wolkers (1925-2007), waarop neerlandicus Onno Blom in oktober 2016 promoveerde, is nogal wat commotie ontstaan. Achteraf bleek dat de eerste promotiecommissie de dissertatie had afgewezen, waarna – zeer ongebruikelijk – een nieuwe commissie was benoemd, die het academische werkstuk wel goedkeurde. De eerste groep geleerden vond dat...