Artikelen geschreven door Rob Hartmans
Vrede en oorlog – Jonathan Holslag
Als er al zoiets bestaat als een ‘collectief geheugen’, is het selectief en beperkt het zich tot de korte termijn. Mensen hebben de neiging om de wereld waarin ze zijn opgegroeid te beschouwen als ‘normaal’, zodat ze zich nauwelijks kunnen voorstellen dat hier een einde aan komt. Als we even afzien van oorlogen aan de...
Agenten van de Mossad deinzen nergens voor terug
Ze voerden sabotageacties uit in Iran, luisterden het Witte Huis af en stalen mogelijk zelfs verrijkt uranium. Agenten van de Mossad, de Israëlische geheime dienst, deinzen al zeventig jaar nergens voor terug. Het Instituut voor Informatie-inwinning en Speciale Taken, afgekort als Mossad, geldt als een van de beste geheime diensten ter wereld. De Mossad werd...
De nieuwe zijderoutes – Peter Frankopan
Stomverbaasd was Peter Frankopan toen zijn in 2015 gepubliceerde boek De zijderoutes een bestseller werd. Het is een beschavingsgeschiedenis waarin handelsbelangen, de vraag naar graan en paarden, de zoektocht naar afzetmarkten en naar goedkope of gratis arbeidskrachten, en de ontwikkeling van een reeks handelsroutes centraal staan. Het idee dat de geschiedenis in belangrijke mate...
Tegen de terreur – Beatrice de Graaf
De jaren na de definitieve val van Napoleon, in 1815, hebben in de geschiedschrijving een slechte naam. Deze periode wordt meestal aangeduid als de Restauratie en zou een bijzonder benauwd en bekrompen tijdvak zijn geweest, waarin de oude gezagsverhoudingen werden hersteld en elk streven naar vrijheid en democratie hardhandig de kop werd ingedrukt. Reactionaire machthebbers...
De Dolkstootlegende
De laatste maanden van 1918 verkeerde Duitsland in chaos. Militair was het ingestort en er dreigde een revolutie. De generaals gaven de Joden en de socialisten de schuld van de Duitse nederlaag. Die hadden het dappere land de fatale dolkstoot toegebracht. Een theorie die Adolf Hitler later goed van pas kwam. Generaals zijn net mensen....
Voorpublicatie: Troelstra’s vergissing – Rob Hartmans
Begin november 1918 leek de Russische Revolutie over te slaan naar Duitsland. Op 11 november riep SDAP-leider Pieter Jelles Troelstra arbeiders op ook in Nederland de macht te grijpen. Maar was de situatie in ons land echt zo revolutionair? ‘Toen ik in de stad kwam, meende ik iets bizonders te zullen zien aan de...
Dichter in de jungle – Roelof van Gelder
In vrijwel elke publicatie over slavernij staan ze afgebeeld: de gravures van de slaaf die is opgehangen aan een haak die door zijn ribbenkast is gestoken, de slavin die wordt gegeseld en de zwarte man die wordt geradbraakt. Het zijn iconische beelden van een gruwelijke bladzijde uit de geschiedenis, die zich onmiddellijk op het netvlies...
Muiterij op de Zeven Provinciën
Op 4 februari 1933 brak er muiterij uit op De Zeven Provinciën. Daarmee was het spook van een socialistische revolutie, net als in november 1918, terug. De Nederlandse regering greep dan ook hardhandig in. Dit artikel krijgt u cadeau van Historisch Nieuwsblad. Kijk hier voor de online mogelijkheden. Het literair tijdschrift Links Richten, uitgegeven door een...
Zo reageerde Nederland op het Verdrag van München
Donald Trump wil dat Oekraïne bezet grondgebied opgeeft om snel tot een vredesakkoord te komen. Critici vergelijken die knieval met het Verdrag van München van 1938.
Een naoorlogse achtbaan – Ian Kershaw
Ian Kershaw over de Brexit In de fraaie History of Europe-reeks van uitgeverij Penguin, waarvan de meeste delen helaas niet zijn vertaald, wordt de twintigste eeuw beschreven door Ian Kershaw. Evenals voor zijn beroemde Hitler-biografie heeft hij hier twee boeken voor nodig, waarvan het eerste in 2015 verscheen. Met De afdaling in de hel. Europa...
Als een vos. Machiavelli’s levenslange zoektocht naar vrijheid
Toen de Engelse kardinaal Pole kort na het overlijden van Niccolò Machiavelli (1469-1527) diens boekje Il principe (De heerser) las, herkende hij hierin meteen ‘de vinger van Satan’. Machiavelli schreef immers dat het voor een heerser legitiem was om gebruik te maken van misleiding en bedrog, terwijl hij natuurlijk had moeten benadrukken dat ook een...
De jaren zestig – Geert Buelens
Een genuanceerd portret van de sixties Ben je vóór of tegen de jaren zestig? Uiteraard is het een krankzinnige vraag – hoe kun je voor- of tegenstander zijn van een bepaalde periode? Toch sluimert die onder menig maatschappelijk debat. Velen zien ‘de jaren zestig’ nog altijd als een hoopvol decennium vol nobele idealen, waarin...