Alle artikelen
Hoe had de geschiedenis op cruciale momenten anders kunnen uitpakken? Met zijn YouTube-kanaal Possible History bespreekt geschiedenisstudent Julian Damen deze vraag aan de hand van voorbeelden door de eeuwen heen. Vanwege de creativiteit waarmee hij zijn bijna 250.000 abonnees aanmoedigt om met de geschiedenis om te gaan is Damen verkozen tot Jonge Historicus van het Jaar 2025.
Via zijn video’s wil Damen mensen op een vermakelijke maar kritische manier laten reflecteren op het verloop van de geschiedenis. Zo bespreekt hij wat er had kunnen gebeuren als de Sovjet-Unie nooit was uiteengevallen. ‘Ik wil kijkers niet alleen laten nadenken over wat er vroeger is gebeurd, maar ook waarom,’ stelt Damen. ‘Daarom stimuleer ik ze om lange historische processen te onderscheiden van individuele acties.’ Dat deze alternatieve geschiedschrijving speculatief is, erkent hij: ‘Ik heb geen tijdmachine en kan weinig hardmaken, maar ik toets mijn hypotheses wel aan historische bronnen. Om een andere wereld te schetsen moet ik even goed uitleggen wat er daadwerkelijk is gebeurd.’
Stichting Jonge Historici organiseert de Jonge Historicus van het Jaar-verkiezing om studenten en jonge professionals uit te lichten die op vernieuwende manieren met de geschiedenis werken. Damen lichtte na een selectieprocedure van een halfjaar zijn werk toe tijdens de finale op het Geschiedenis Festival in Haarlem, samen met medefinalisten Myrthe Bleeker en Stephanie de Graaf. Zij werden bevraagd door de vakjury en het festivalpubliek. De jury, bestaande uit historici Eva Vriend, Fred van Kan en Stef Coenen, was lovend over de manier waarop Damen met zijn kanaal verschillende leeftijdsgroepen bereikt en aanmoedigt om als historici over het verleden na te denken.
Damen heeft alweer een nieuw idee voor zijn kanaal: hij wil nepgeschiedenis online bestrijden. ‘Veel jonge mannen die zich met alternatieve geschiedenis bezighouden verheerlijken regimes zoals het Duitse Keizerrijk. Ik wil een tegengeluid bieden door een volledig beeld van het verleden te presenteren.’ Daarnaast kijkt Damen hoe alternatieve geschiedenis op een verantwoorde manier gebruikt kan worden in het onderwijs.
Wat als de Sovjet-Unie niet was ingestort, vraagt deze jonge historicus zich af
Hoe had de geschiedenis op cruciale momenten anders kunnen uitpakken? Met zijn YouTube-kanaal Possible History bespreekt geschiedenisstudent Julian Damen deze vraag aan de hand van voorbeelden door de eeuwen heen. Vanwege de creativiteit waarmee hij zijn bijna 250.000 abonnees aanmoedigt om met de geschiedenis om te gaan is Damen verkozen tot Jonge Historicus van het...
De klimaattop in 1989 was een gemiste kans
Op de klimaattop in Brazilië maken leiders van bijna tweehonderd landen afspraken over het beperken van de opwarming van de aarde. De eerste klimaattop vond plaats in Noordwijk in 1989. Toenmalig VVD-minister Ed Nijpels was de organisator. ‘Sommige landen hadden nog nooit van klimaatverandering gehoord.’ Het idee voor de conferentie in Noordwijk ontstond tijdens een...
Hoe wordt een foute vrouw weer goed?
Vrouwen die tijdens de Tweede Wereldoorlog collaboreerden met de bezetter, werden na de bevrijding geïnterneerd. De meesten mochten na een jaar zonder veroordeling naar huis, maar bleven onder toezicht van een reclasseringsambtenaar. Wat was het doel van de reclassering? Wanneer vond de overheid dat ‘foute’ vrouwen waren veranderd in ‘goede’ vrouwen? Dat heeft historicus Lieke Speerstra uitgezocht op...
Middeleeuwers dronken bier, want water was voor dieren
‘We kunnen beter bier drinken, net als in de Middeleeuwen,’ grapten Utrechters toen hun kraanwater ondrinkbaar werd door besmetting met een bacterie. In de Middeleeuwen dronken iedereen inderdaad bier, zegt historicus Leendert Alberts. Dat had niet met vervuild water, maar met status te maken. Vóór 1600 hadden inwoners van de Lage Landen weinig andere keuze...
Overheden creëren onbedoeld markten voor misdadigers
Naarmate staten beter zijn georganiseerd en meer wetten maken, raken er ook steeds meer zaken verboden. En dat is een kolfje naar de hand van de georganiseerde misdaad, zo laat Mark Galeotti zien in Homo criminalis. Misdadigers verdienen juist aan handel in zaken die de overheid heeft verboden. Dat was vroeger zo en dat is...
Historicus heeft kritiek op Rosan Smits: fascisme is geen inhoudsloze strategie
In haar boek Dit is fascisme waarschuwt politicoloog en journalist Rosan Smits voor uiterst rechtse ondermijning van de democratie. De waarschuwing is terecht, maar zij gebruikt het begrip ‘fascisme’ te gemakzuchtig in de ogen van expert Robin te Slaa. Fascisme is geen inhoudsloze machtspolitiek, zoals Smits beweert, maar een echte ideologie. Er zijn weinig boeken...
Nuremberg toont psychologisch steekspel tussen psychiater en Hermann Göring
Hadden nazileiders speciale karaktertrekken zodat ze zonder wroeging gruwelijke misdaden konden beramen? In het rechtbankdrama Nuremberg hoopt een psychiater dat tijdens het beroemde strafproces in gesprekken met Hermann Göring te kunnen vaststellen. De op ware gebeurtenissen gebaseerde film toont het psychologische steekspel tussen beiden. Als het aan de Britse premier Winston Churchill had gelegen was...
De National Guard opende het vuur op demonstrerende studenten
Een foto van een schreeuwende vrouw naast een doodgeschoten student schokte in 1970 de wereld. De National Guard had op 4 mei het vuur geopend op studenten van Kent State University in Ohio. De reacties op het bloedbad waren tekenend voor de verdeeldheid in Amerika: het leidde tot demonstraties en protestsongs, maar sommigen vonden dat...
Hamid II: een ‘grijze’ sultan in Indië
Zoals in elke oorlog waren er in het Nederlands-Indonesische conflict van 1945-1949 mensen die duidelijk partij kozen, en mensen die een tussenpositie innamen. Een van deze ‘grijze’ personen was sultan Hamid II van Pontianak, West-Borneo. Hamid, geboren in 1913, was ‘een man die nergens bij hoorde’, concludeert zijn onlangs gepromoveerde biograaf Katja Paijens. De sultanszoon volgde een opleiding...
Tovenaars en een gifcomplot aan het Franse hof
Rond 1680 klopten veel Fransen aan bij gifmengers, magiërs en occultisten voor liefdesdrankjes en dodelijke poeders. Koning Lodewijk XIV gaf opdracht tot een uitgebreid crimineel onderzoek, dat naar de allerhoogste kringen leidde. Het bracht hem in een lastig parket. Op 17 juli 1676 werd Marie-Madeleine d’Aubray, de markiezin de Brinvilliers, onthoofd op de Place de Grève in Parijs. Haar lichaam werd verbrand, haar as door de wind verstrooid. De zware straf volgde op een vreselijke misdaad: de markiezin had haar vader...
Vaders zijn zich meer als moeders gaan gedragen
Hoe ziet de ideale vader eruit? Dat verschilt per periode, zo constateert de Amerikaanse historicus Augustine Sedgewick. Toen de zoon van Sedgewick werd geboren in de zomer van 2017, was het proces tegen Bill Cosby groot nieuws. Deze acteur was ooit de ideale vader in de legendarische Cosby Show, maar werd nu vervolgd wegens misbruik...
Download de minispecial over Suriname, dat 50 jaar geleden onafhankelijk werd
Op 25 november is het vijftig jaar geleden dat Suriname onafhankelijk werd van Nederland. In de gratis digitale special Suriname 50 jaar vrij leest u verhalen over de bewogen geschiedenis van het land. In deze gratis special: Vul uw e-mailadres in en u kunt direct de special downloaden.
