Home Magazines Historisch Nieuwsblad 3 - 2023
Februari 2023

Historisch Nieuwsblad 3 - 2023

In het dossier van dit nummer leest u over omstreden voorwerpen uit de voormalige koloniën, zoals het Kanon van Kandy en fossielen uit Java.
Cover afbeelding voor Historisch Nieuwsblad 3 - 2023
Dubois zoekt op Java
Dubois zoekt op Java
Artikel

Op zoek naar de aapmens

Het bewijs voor de menselijke evolutie lag in Indië, hoopte Eugène Dubois. Daarom zette hij dwangarbeiders aan het werk op Java.

Lees meer
Knielen voor de koning van Kandy
Knielen voor de koning van Kandy
Artikel

Knielen voor de koning van Kandy

Een achttiende-eeuws sierkanon uit het Rijksmuseum wordt teruggegeven aan Sri Lanka. De Nederlanders maakten het kanon buit in een oorlog tegen de koning van Kandy, aan wie ze het ding eerder hadden geschonken. Het kanon staat zo symbool voor de tweeslachtige verhouding tussen de VOC en de inheemse vorst.

Lees meer
Olympe de Gouges portret
Olympe de Gouges portret
Artikel

Olympe de Gouges tartte het mannelijk gezag

Duizenden mensen liepen dit weekend mee in de Feminist March. De Franse revolutionaire Olympe de Gouges verzette zich tegen opvattingen dat vrouwen inferieur waren aan mannen.

Lees meer
Den Uyl foto
Den Uyl foto
Artikel

Den Uyl ging van crisis naar crisis

Vijftig jaar geleden trad het kabinet-Den Uyl vol goede moed aan; deze regering zou Nederland groots en meeslepend veranderen. Maar dat viel tegen.

Lees meer
Allegorie op de South Sea Company.
Allegorie op de South Sea Company.
Artikel

Windhandel in slaven: de South Sea Company bubbel

De Britse South Sea Company leek een lucratieve business, maar speculatiewoede leidde in 1720 tot de eerste internationale bubbel.

Lees meer
Voorspoed in het kalifaat
Voorspoed in het kalifaat
Beeldessay

Voorspoed in het kalifaat

Eeuwenlang waren Spanje en Portugal gedeeltelijk in handen van islamitische heersers. Het was een bloeiperiode voor het Iberisch schiereiland.

Lees meer
Koran vertaling
Koran vertaling
Nieuws

Koran met dubbele boodschap

De eerste Nederlandse vertalingen van de Koran, uit de zeventiende eeuw, laten een mix zien van afkeer van de islam en bewondering voor Mohammed.

Lees meer
Nederland Tweede Kamer
Nederland Tweede Kamer
Nieuws

Kamerleden stemden mede uit eigenbelang

Rijke Kamerleden stemden in de periode 1870-1920 met hun eigen portemonnee in het achterhoofd.

Lees meer
Russen volgen eigen oorlogswetten
Russen volgen eigen oorlogswetten
Nieuws

Russen volgen eigen oorlogswetten

Poetin vervangt zijn defensieminister voor een andere vertrouweling. Volgens historicus Engin Yüksel is er sinds 1856 weinig veranderd in het Russische militaire denken.

Lees meer
René van Stipriaan over Willem van Oranje
René van Stipriaan over Willem van Oranje
Interview

‘Willem van Oranje hamerde niet op tolerantie, maar op verzoening’

Aan zijn dubbelbekroonde biografie van Willem van Oranje werkte René van Stipriaan twintig jaar lang, zonder enige vorm van subsidie.

Lees meer
Huey Long foto
Huey Long foto
Artikel

Huey Long: kampioen van de gewone man

Politicus Huey Long kwam in de jaren dertig op voor arme Amerikanen, wit of zwart. Dat maakte hem tot een bedreiging van de gevestigde orde.

Lees meer
Japan voerde oorlog met Rusland
Japan voerde oorlog met Rusland
Artikel

Japan vernederde het Russische leger

Rusland dreigt met ‘vergelding’ als Japan Patriot-raketten levert aan Oekraïne. Voor de Japanners hoefde Rusland niet te vrezen, dacht het Kremlin in 1905. Maar dat was een pijnlijke onderschatting.

Lees meer
Prins Bernhard in een jeep
Prins Bernhard in een jeep
Interview

‘In gedachten zie ik Bernhard rijden in zijn jeep’

Dik van der Meulen schreef een biografie over prins Bernhard. ‘Het landgoed waar hij zijn hoofdkwartier had is eigenlijk onveranderd.’

Lees meer
Descendant: documentaire over het laatste slavenschip
Descendant: documentaire over het laatste slavenschip
Recensie

Descendant: documentaire over het laatste slavenschip

De documentaire Descendant, te zien op Netflix, duikt in de geschiedenis van het laatste slaventransport.

Lees meer
Junta voor het gerecht
Junta voor het gerecht
Recensie

Junta voor het gerecht

De voor een Oscar genomineerde speelfilm Argentina 1985 toont de moed van de openbaar aanklager Julio Strassera en zijn team.

Lees meer
Dagelijkse indrukken van nazi-Duitsland
Dagelijkse indrukken van nazi-Duitsland
Recensie

Dagelijkse indrukken van nazi-Duitsland

Gewone Duitsers spraken al tijdens de oorlog met elkaar over de Holocaust en andere misdaden van de nazi’s. Journalist Anna Haag noteerde alles wat ze hoorde.

Lees meer
Nederlandse moord op Chinezen
Nederlandse moord op Chinezen
Recensie

Nederlandse moord op Chinezen

Leonard Blussé beschrijft hoe Nederlandse zeelieden en soldaten in 1740 een opstand van wanhopige Chinezen bloedig neersloegen.

Lees meer
Altijd in verzet tegen onrecht
Altijd in verzet tegen onrecht
Recensie

Altijd in verzet tegen onrecht

Rosey Pool identificeerde zich met iedereen die afweek van de norm en daarom werd onderdrukt. Of je nu Joods en homoseksueel was in bezet Nederland, zoals zijzelf, of een zwarte dichter in de Verenigde Staten. 

Lees meer
Bijna-doodervaring van de Weimarrepubliek
Bijna-doodervaring van de Weimarrepubliek
Recensie

Bijna-doodervaring van de Weimarrepubliek

Volker Ullrich schreef een boek over het voor Duitsland zo turbulente jaar 1923. Dat de Weimarrepubliek opkrabbelde uit de crisis, mag een wonder heten.

Lees meer
Vrij en gelijk dankzij de kerk
Vrij en gelijk dankzij de kerk
Recensie

Vrij en gelijk dankzij de kerk

In de liberale versie van de Europese geschiedenis is de bevrijding van het individu te danken aan denkers uit de Renaissance, die teruggrepen op de Griekse en Romeinse Oudheid. In de tussenliggende periode van de Middeleeuwen zouden de mensen gevangen zijn geweest in traditionele groepsverbanden. Larry Siedentop haalt dat vooroordeel onderuit.

Lees meer