Home Magazines Historisch Nieuwsblad 10 - 2022
November 2022

Historisch Nieuwsblad 10 - 2022

Cover afbeelding voor Historisch Nieuwsblad 10 - 2022
‘Wij willen het verzet rehabiliteren’
‘Wij willen het verzet rehabiliteren’
Interview

‘Wij willen het verzet rehabiliteren’

In het Verzetsmuseum Amsterdam is vanaf 2 december een nieuwe vaste tentoonstelling te zien. Directeur Liesbeth van der Horst vertelt erover.

Lees meer
‘Ik voelde me in de negentiende eeuw’
‘Ik voelde me in de negentiende eeuw’
Interview

‘Ik voelde me in de negentiende eeuw’

In elk nummer vraagt Alies Pegtel een historicus naar zijn of haar historische sensatie. Naar het moment waarop, zoals Johan Huizinga het formuleerde, heden en verleden lijken samen te vallen. Een gevoel dat vaak onverwacht wordt opgewekt door een document, voorwerp, geluid, geur, locatie of inzicht. Deze maand Suzanna Jansen. ‘Als ik door Amsterdam fiets,...

Lees meer
Kenmerken van bijzondere leiders
Kenmerken van bijzondere leiders
Recensie

Kenmerken van bijzondere leiders

Ze waren doelbewust, wilskrachtig, gedreven en autoritair. En ook nog eens vervuld van zichzelf. De Britse hoogleraar Ian Kershaw onderzocht het karakter en de levensloop van twaalf belangrijke Europese politici. ‘Buitengewone leiders’ komen vaak aan de macht tijdens een systeemcrisis. Daardoor kunnen ze een historische verandering inzetten. Dat laat Ian Kershaw zien in Persoonlijkheid en...

Lees meer
Voorvechter van homo-emancipatie
Voorvechter van homo-emancipatie
Recensie

Voorvechter van homo-emancipatie

Tussen de uitersten Vollweib en Vollmann bevindt zich een breed spectrum aan seksuele identiteiten, zo constateerde de Duitse arts Magnus Hirschfeld. Zijn seksuologisch werk en zijn strijd voor homo-emancipatie waren baanbrekend. Sinds de negentiende eeuw is alles een wetenschappelijk vraagstuk, dus ook seks. Een van de pioniers op dit terrein was de Duitse arts Magnus...

Lees meer
Russische ballingen in Parijs
Russische ballingen in Parijs
Recensie

Russische ballingen in Parijs

Achter de balie bij Coco Chanel zat een Russische graaf, 27 modehuizen hadden Russische eigenaressen en taxi’s werden bestuurd door Russische chauffeurs. Na de revolutie streken duizenden Russen neer in Parijs en probeerden daar te overleven. Velen werden gekweld door het verlangen terug te keren. Maar wie dat deed, betaalde een hoge prijs. De Nederlandse...

Lees meer
Beeldend relaas over Berlijn
Beeldend relaas over Berlijn
Recensie

Beeldend relaas over Berlijn

Talloze gebeurtenissen in Berlijn hebben de loop van de geschiedenis bepaald. Sinclair McKay duikt in het verleden van de Duitse hoofdstad. Hij legt daarbij de nadruk op de twintigste eeuw, na de ineenstorting van het Derde Rijk. ‘Elke stad heeft geschiede­nis, maar Berlijn overdrijft het,’ zei de Engelse architect David Chipperfield, die in deze stad...

Lees meer
Joodse journalisten werkten zo lang mogelijk door
Joodse journalisten werkten zo lang mogelijk door
Recensie

Joodse journalisten werkten zo lang mogelijk door

Tijdens het Interbellum en de oorlog probeerden Joodse journalisten nog steeds hun vak uit te oefenen. Piet Hagen laat zien hoe ze doorzetten, ondanks antisemitisme, vervolging en genocide. Journalist Piet Hagen (1942) schrijft dikke pillen. Zijn biografie over Pieter Jelles Troelstra (2010), die de Joast Halbertsmaprijs kreeg, is 969 pagina’s lang. Koloniale oorlogen in Indonesië...

Lees meer
Hoe koloniaal is de holocaust?
Hoe koloniaal is de holocaust?
Nieuws

Hoe koloniaal is de holocaust?

In Duitsland woedt een Historikerstreit over de uniciteit van de Holocaust en de Duitse schuld. Mag je de moord op 6 miljoen Europese Joden vergelijken met koloniale misdaden?

Lees meer
Europa versloeg China eind achttiende eeuw
Europa versloeg China eind achttiende eeuw
Nieuws

Europa versloeg China eind achttiende eeuw

In de vroege achttiende eeuw groeide de economie van China harder dan die van Engeland. Maar in de late achttiende eeuw was het andersom.

Lees meer
Erfgoed Lakota opgeëist
Erfgoed Lakota opgeëist
Nieuws

Erfgoed Lakota opgeëist

Oorspronkelijke bewoners van de VS willen overblijfselen terug die na het bloedbad bij Wounded Knee in 1890 zijn buitgemaakt. Het bloedbad in South Dakota was onderdeel van een reeks botsingen tussen de Lakota en van oorsprong Europese kolonisten. De laatsten richtten bij Wounded Knee een slachting aan, waarbij ruim 200 Lakota omkwamen. Spullen van de...

Lees meer
Immigratie leidde niet tot ernstige conflicten
Immigratie leidde niet tot ernstige conflicten
Nieuws

Immigratie leidde niet tot ernstige conflicten

Archeoloog Rica Annaert toont aan dat er in de late Romeinse tijd in de regio Antwerpen zonder botsingen een nieuwe, Frankische mengcultuur ontstond.

Lees meer
‘Ethiopië wil van Rusland profiteren’
‘Ethiopië wil van Rusland profiteren’
Interview

‘Ethiopië wil van Rusland profiteren’

Afgelopen zomer nodigde de Russische minister van Buitenlandse Zaken Sergei Lavrov zichzelf uit in Addis Abeba. Hij sprak er met de Ethiopische vicepremier over graantransporten. Ook probeerde hij het land in het Oekraïne-conflict aan de Russische kant te krijgen. Maar Ethiopië wil dit niet openlijk doen; het stelt zich terughoudend op, net als veel andere...

Lees meer
Een lange adem
Een lange adem
Column

Een lange adem

Onlangs was ik in Oxford, en zoals altijd werd ik gegrepen door de schoonheid van de universiteit en haar gebouwen. Ik vraag me af hoe ze dat doen: enerzijds suggereren dat de tijd stilstaat en er ruimte voor reflectie is, anderzijds investeren in baanbrekende innovaties en inzetten op competitie en ambitie. Terwijl ik daarover mijmerde,...

Lees meer
De grote versuikering
De grote versuikering
Column

De grote versuikering

Hoe zou een Nederlander uit de Gouden Eeuw ons voedsel beoordelen? Die zou waarschijnlijk achteroverslaan van de allesoverheersende kracht van zoet.

Lees meer
Vader van de Nederlanden
Vader van de Nederlanden
Artikel

Vader van de Nederlanden

De Habsburgers smeedden de Nederlanden stap voor stap om tot een bestuurlijke eenheid. De grote man achter de hervormingen was de Fries Viglius van Aytta. Deze diplomaat steunde de Habsburgers onvoorwaardelijk en speelde een belangrijke rol bij de centralisering van de Lage Landen. De periode voor de Opstand heeft altijd minder aandacht gekregen dan de...

Lees meer
Onthullende krabbels
Onthullende krabbels
Artikel

Onthullende krabbels

Welk karakter hadden Juliana en Bernhard? Grafologen beweerden iemands psyche te kunnen doorgronden via zijn handschrift.

Lees meer
Honger in de huiskamer
Honger in de huiskamer
Artikel

Honger in de huiskamer

Door een burgeroorlog ontstond in 1968 hongersnood in Biafra. Via de televisie kwam de ellende in Afrika voor het eerst de Nederlandse huiskamers binnen. Vooral de stervende kinderen maakten grote indruk. Er kwam dan ook een massale hulpactie op gang. ‘Iedereen wilde de kinderen redden.’ ‘Opeten! Denk aan de kindjes van Biafra.’ Hoeveel kinderen hebben...

Lees meer
Onderduik voor vrouwen
Onderduik voor vrouwen
Artikel

Onderduik voor vrouwen

Voor mishandelde vrouwen en hun kinderen bestond in Nederland nauwelijks opvang. Tot feministes in de jaren zeventig en tachtig Blijf van m’n Lijf-huizen oprichtten. Vrouwenmishandeling belandde daardoor op de maatschappelijke agenda. Duidelijk werd dat de artsen, politie en politiek altijd hadden weggekeken. Op dinsdag 9 oktober 1974 stond op de binnenlandpagina van Het Vrije Volk...

Lees meer
Feitenvrij vissen
Feitenvrij vissen
Artikel

Feitenvrij vissen

Liep de visstand rond 1900 terug? En zo ja, kwam dat dan door het zogeheten kuilvissen? Vissers en wetenschappers konden het er niet over eens worden.

Lees meer
Belarus: erfgenaam van de Sovjet-Unie
Belarus: erfgenaam van de Sovjet-Unie
Artikel

Belarus: erfgenaam van de Sovjet-Unie

De Belarussische dictator Aleksandr Loekasjenko ziet zijn land het liefst als een Sovjetrepubliek, terwijl de oppositie zich juist aan de periode daarvoor spiegelt.

Lees meer