Artikelen geschreven door Rob Hartmans
Hoe Karl Marx uitgroeide tot denker van de communisten
In het oude huis van Charles Darwin wordt een exemplaar van ‘Das Kapital’ tentoongesteld dat hij van Karl Marx cadeau kreeg. De ideeën van het marxisme berusten deels op de evolutietheorie.
Jacobs vlucht. Een familiesaga uit de Gouden Eeuw – Craig Harline
Fanatieke geloofsbeleving in één familie Jacob Rolandus junior (1633-1684) werd geboren als ketter van de vierde generatie. Zijn overgrootvader had zich rond 1560 tot het calvinisme bekeerd en zijn grootvader, Jacob Rolandus senior, had zich ontwikkeld tot een van de prominentste rechtzinnige predikanten van de Republiek. Tijdens de Synode van Dordrecht (1618-1619) was hij...
De brandende kampongs van generaal Spoor – Rémy Limpach
Sommige episoden uit de geschiedenis, zoals de kruistochten en de trans-Atlantische slavenhandel, werden pas achteraf gezien als ‘zwarte bladzijden’. Soms is meteen duidelijk dat het mis is. Al bij het begin van de eerste zogenoemde ‘politionele actie’ in Indonesië, in juli 1947, drukte De Groene Amsterdammer een ‘zwarte bladzijde’ af, en anderhalf...
Oostenrijk-Hongarije: Habsburgse Dubbelmonarchie
Lange tijd gold het Oostenrijkse keizerrijk als een achterlijk land met een verouderd monarchaal bestel. Geen wonder dus volgens veel critici dat deze Dubbelmonarchie ineenstortte. Tegelijkertijd keken anderen met nostalgie naar deze veelvolkerenstaat. Maar was die heimwee gerechtvaardigd? Voor beide visies valt iets te zeggen. In de ‘veelvolkerenstaat’ Oostenrijk-Hongarije leefden veel nationaliteiten en religies naast...
De verslagenen – Robert Gerwarth
Het lijkt heel overzichtelijk: de Eerste Wereldoorlog eindigde op 11 november 1918, om elf uur ’s ochtends, toen aan het westelijk front een wapenstilstand inging die werd bekrachtigd tijdens de vredesconferentie van Parijs in 1919. De periode hierna wordt doorgaans het Interbellum genoemd, die eindigde toen Duitse troepen op 1 september 1939...
Het huis van de dood – Daniel Beer
Enkele jaren geleden was tijdens een expositie in de Hermitage in Amsterdam een Russische kerkklok te zien die eind zestiende eeuw de bevolking had opgeroepen in opstand te komen. Als straf was de klok gegeseld, ontdaan van zijn ‘tong’ (= klepel). Ook werd de klok naar Siberië verbannen. Er zijn van die momenten dat je...
De Lange Mars van Mao
Tijdens een helse tocht dwars door China hielden de dappere communisten stand tegen een nationalistische overmacht. Tenminste, zo stelde communistenleider Mao Zedong de beroemde ‘Lange Mars’ graag voor. De werkelijkheid was anders. Hoe word je een succesvol dictator? Natuurlijk moet je een ongekende honger naar macht bezitten, en uiteraard moet je volstrekt gewetenloos en meedogenloos...
Winston Churchill. Vader van Europa – Felix Klos
Uit dit boek wordt duidelijk dat Churchill al ver voor de oorlog een overtuigde Europeaan was, en dat zijn optreden na 1945 een enorme stimulans was voor de beweging voor Europese eenwording. Twee jaar geleden schreef Boris Johnson een open-sollicitatiebrief voor het ambt van premier van Groot-Brittannië. Hij deed dat in de vorm van een...
De Slag bij Azincourt in 1415
De Slag bij Azincourt groeide uit tot een beroemd epos over een kleine groep dappere soldaten die een vijandelijke overmacht versloeg.
1848. Clubkoorts en revolutie – Geerten Waling
Waling schetst uitgebreid en op zeer levendige wijze de turbulente gebeurtenissen in Parijs en Berlijn in 1848. Begin 1848 braken overal in Europa revoluties uit. Het begon in januari op Sicilië, maar al snel kwam ook in Frankrijk, Pruisen en het Habsburgse keizerrijk en andere landen een deel van de bevolking in opstand. Deze beweging is...
Boeken: Peter Frankopan – De zijderoutes. Een nieuwe wereldgeschiedenis
Het begrip ‘zijderoute’ duikt tegenwoordig veelvuldig op in advertenties voor reizen voor bemiddelde toeristen die graag eens iets anders willen zien en die zich aangetrokken voelen door de mysterieuze wereld ten zuidoosten van Europa. De term is in 1877 bedacht door de Duitse geograaf en ontdekkingsreiziger Ferdinand von Richthofen (een oom van de roemruchte ‘Rode...
Boeken: Nicholas Stargardt – De Duitse oorlog
‘Hoe duidelijker wordt dat Hitler niet de god is waar mensen om hebben gebeden, hoe meer ik me geroepen voel hem te steunen,’ schreef Hauptmann August Töpperwien in oktober 1944 in zijn dagboek. Deze lutherse veteraan uit de Eerste Wereldoorlog, die in vredestijd leraar op een gymnasium was geweest, was geen nazi. Bovendien...