Artikelen geschreven door Rob Hartmans
200 jaar Staten-Generaal
Op 16 oktober 1815 kwam de Staten-Generaal voor het eerst bijeen. Dat was het begin van ons huidige parlementaire stelsel. Wat waren de belangrijkste hoogte- en dieptepunten in die twee eeuwen vaderlandse politiek? Hoogtepunten 1 1866-1868: de vertrouwensregel Met de Grondwet van 1848 was het beginsel van de ministeriële verantwoordelijkheid ingevoerd. Dit houdt in dat...
BOEKEN: Ariëtte Dekker – Leven op krediet. Anton Kröller (1862-1941)
De Rotterdamse ondernemer Anton Kröller is tegenwoordig vrijwel alleen nog bekend als de echtgenoot van Helene Kröller-Müller, de vrouw wier gigantische kunstcollectie de basis vormde voor het prachtige museum in Otterloo. Anton Kröller geldt in dit verband vooral als de man met de portemonnee, de zakenman die de aanschaf van al die Van Goghs, Cézannes...
De echte Van Dale
Hoofdonderwijzer Johan Hendrik van Dale geldt als het brein achter het beroemde woordenboek, de Dikke Van Dale. Maar wie was hij eigenlijk? En was zijn rol als lexicograaf wel zo groot als vaak wordt aangenomen? Het doorgaans nogal slaperige Zeeuws-Vlaamse vestingstadje Sluis zag op donderdag 4 september 1924 zwart van de mensen. Zij...
De ongewenste Franse Revolutie
Eigenlijk wilden de meeste Fransen geen revolutie. Toch leidden milde hervormingen uiteindelijk tot een bloedige omwenteling.
BOEKEN: Jan Bank – God in de oorlog
Voor sommige mensen zit de wereld heel eenvoudig in elkaar. In de ogen van fanatieke gelovigen is hún geloof de enige manier om van de wereld een betere plek te maken; in de ogen van fanatieke ongelovigen is religie weinig minder dan de bron van álle Kwaad. Beide categorieën zullen ongetwijfeld moeite hebben met God...
BOEKEN De nieuwe mens – Auke van der Woud
In 2007 was Auke van der Woud de eerste winnaar van de Libris Geschiedenis Prijs met zijn boek Een nieuwe wereld. Hierin beschreef hij hoe in de negentiende eeuw het moderne Nederland ontstond. Doordat rivieren werden gekanaliseerd, spoorwegen en telegrafienetwerken werden aangelegd, havens en kanalen werden gegraven, en het land systematisch werd opgemeten veranderde Nederland...
Opkomst en ondergang van Benito Mussolini
In 1922 kwam Benito Mussolini na een loopbaan vol geweld in Italië aan de macht. Toch sprak hij aanvankelijk tot de verbeelding van veel kunstenaars en intellectuelen. Ze vonden het fascisme een begrijpelijke reactie op het zielloze materialisme van hun tijd.
BOEKEN Babyboomboek Ronald Havenaar
‘Leg dat boek nou eens weg, ga eens wat doen!’ Hartstochtelijke lezers zal dit verwijt, vaak door ouders op bezorgde toon geuit, bekend voorkomen. Het is niet alleen een vervelend verwijt, maar ook nog eens onzinnig. Alsof lezen nietsdoen is. Alsof je alleen in de ‘echte’ wereld ervaringen kunt opdoen en je niet kunt leren...
De iconische status van de Magna Carta is overdreven
In 1215 liet de Engelse koning Jan zonder Land rechten van zijn onderdanen vastleggen in de Magna Carta. Deze oorkonde geldt als het eerste document dat een aanzet gaf tot de moderne rechtsstaat. Maar eigenlijk is die iconische status overdreven. Nu de wereld regelmatig wordt opgeschrikt door terroristische aanslagen van extremistische moslims, wordt in het...
BOEKEN Michael Pye – Aan de rand van de wereld
Historici willen weten hoe in het verleden de wereld eruitzag, hoe mensen leefden en dachten, en hoe de samenleving die wij kennen feitelijk is ontstaan. Die kennis willen ze niet alleen voor zichzelf vergaren, maar ze willen die ook mededelen aan een publiek. Grofweg zijn hierbij twee benaderingen mogelijk: de analytische en de verhalende. Historici...
BOEKEN: Peter Meel – Man van het moment
In de jaren zeventig werden sommige progressieve denkbeelden in Nederland zo breed gedragen dat bepaalde dingen niet meer ‘konden’. Alles wat naar kolonialisme zweemde viel daaronder. Hoewel Suriname en de Nederlandse Antillen sinds het Statuut van het Koninkrijk uit 1954 officieel gelijkwaardig waren aan Nederland, waren veel mensen ervan overtuigd dat echte onafhankelijkheid van de...
BOEKEN: Duitsland was niet tot de ondergang gedoemd
Sprong in het duister. Duitsland en de Eerste Wereldoorlog Patrick Dassen 524 p. Van Oorschot, € 22,50 Het Derde Rijk van Adolf Hitler, met zijn onbegrijpelijke annexatiedrift en genocidale racisme, blijft een zo verbijsterend fenomeen dat ter verklaring ervan vaak allerlei ‘grote theorieën’ van stal worden gehaald. Zo was lange tijd de zogenoemde Sonderweg-these populair:...