Artikelen geschreven door Rob Hartmans
BOEKEN: Jan Bank – God in de oorlog
Voor sommige mensen zit de wereld heel eenvoudig in elkaar. In de ogen van fanatieke gelovigen is hún geloof de enige manier om van de wereld een betere plek te maken; in de ogen van fanatieke ongelovigen is religie weinig minder dan de bron van álle Kwaad. Beide categorieën zullen ongetwijfeld moeite hebben met God...
BOEKEN De nieuwe mens – Auke van der Woud
In 2007 was Auke van der Woud de eerste winnaar van de Libris Geschiedenis Prijs met zijn boek Een nieuwe wereld. Hierin beschreef hij hoe in de negentiende eeuw het moderne Nederland ontstond. Doordat rivieren werden gekanaliseerd, spoorwegen en telegrafienetwerken werden aangelegd, havens en kanalen werden gegraven, en het land systematisch werd opgemeten veranderde Nederland...
Opkomst en ondergang van Benito Mussolini
In 1922 kwam Benito Mussolini na een loopbaan vol geweld in Italië aan de macht. Toch sprak hij aanvankelijk tot de verbeelding van veel kunstenaars en intellectuelen. Ze vonden het fascisme een begrijpelijke reactie op het zielloze materialisme van hun tijd.
BOEKEN Babyboomboek Ronald Havenaar
‘Leg dat boek nou eens weg, ga eens wat doen!’ Hartstochtelijke lezers zal dit verwijt, vaak door ouders op bezorgde toon geuit, bekend voorkomen. Het is niet alleen een vervelend verwijt, maar ook nog eens onzinnig. Alsof lezen nietsdoen is. Alsof je alleen in de ‘echte’ wereld ervaringen kunt opdoen en je niet kunt leren...
De iconische status van de Magna Carta is overdreven
In 1215 liet de Engelse koning Jan zonder Land rechten van zijn onderdanen vastleggen in de Magna Carta. Deze oorkonde geldt als het eerste document dat een aanzet gaf tot de moderne rechtsstaat. Maar eigenlijk is die iconische status overdreven. Nu de wereld regelmatig wordt opgeschrikt door terroristische aanslagen van extremistische moslims, wordt in het...
BOEKEN Michael Pye – Aan de rand van de wereld
Historici willen weten hoe in het verleden de wereld eruitzag, hoe mensen leefden en dachten, en hoe de samenleving die wij kennen feitelijk is ontstaan. Die kennis willen ze niet alleen voor zichzelf vergaren, maar ze willen die ook mededelen aan een publiek. Grofweg zijn hierbij twee benaderingen mogelijk: de analytische en de verhalende. Historici...
BOEKEN: Peter Meel – Man van het moment
In de jaren zeventig werden sommige progressieve denkbeelden in Nederland zo breed gedragen dat bepaalde dingen niet meer ‘konden’. Alles wat naar kolonialisme zweemde viel daaronder. Hoewel Suriname en de Nederlandse Antillen sinds het Statuut van het Koninkrijk uit 1954 officieel gelijkwaardig waren aan Nederland, waren veel mensen ervan overtuigd dat echte onafhankelijkheid van de...
BOEKEN: Duitsland was niet tot de ondergang gedoemd
Sprong in het duister. Duitsland en de Eerste Wereldoorlog Patrick Dassen 524 p. Van Oorschot, € 22,50 Het Derde Rijk van Adolf Hitler, met zijn onbegrijpelijke annexatiedrift en genocidale racisme, blijft een zo verbijsterend fenomeen dat ter verklaring ervan vaak allerlei ‘grote theorieën’ van stal worden gehaald. Zo was lange tijd de zogenoemde Sonderweg-these populair:...
BOEKEN: ‘De zondvloed’ – Adam Tooze
We zijn in dit herdenkingsjaar overspoeld door een zondvloed van literatuur over de Eerste Wereldoorlog. Veel van die boeken herkauwen bekende kost, andere werpen licht op tot nog toe veronachtzaamde details, en enkele wagen zich aan een nieuwe interpretatie. Wat dat laatste betreft gaat het vaak om de vraag waarom de oorlog in 1914 uitbrak,...
Hendrikus Colijn
Na de oorlog gold Hendrikus Colijn als een minister-president voor wie Nederland zich diende te schamen. Toch waren veel tijdgenoten juist tevreden over hem. Wat zagen zij in deze man, die later als een calvinistische houwdegen werd beschouwd? In 1938 vierde koningin Wilhelmina haar 40-jarig regeringsjubileum. Ter gelegenheid daarvan schreef de journalist en literatuurcriticus P.H....
BOEKEN: ‘Alleen de wolken. Cultuur en crisis in het Westen, 1918-1938’
Laat ik het maar meteen toegeven: van de drie boeken van Philipp Blom die ik tot nog toe gelezen had, was ik allerminst onder de indruk. Akkoord, ze waren vlot geschreven en je stak er beslist wat uit op, maar ze bevatten tamelijk veel foutjes, waren volgens mij nogal oppervlakkig en bovendien vond ik ze...
Karl Marx en de Internationale
De gevreesde Internationale kwam in het najaar van 1872 bijeen in Den Haag. De burgerlijke pers waarschuwde voor dit ‘Europese bandietenverbond’ onder leiding van Karl Marx. De regering hield voor de zekerheid soldaten achter de hand. Op donderdag 5 september 1872 loopt een keurig geklede heer zoekend door de Lange Lombardstraat in Den Haag, een...