Home Een naoorlogse achtbaan – Ian Kershaw

Een naoorlogse achtbaan – Ian Kershaw

  • Gepubliceerd op: 13 augustus 2018
  • Laatste update 11 apr 2023
  • Auteur:
    Rob Hartmans
  • 2 minuten leestijd
Een naoorlogse achtbaan – Ian Kershaw

Ian Kershaw over de Brexit

In de fraaie History of Europe-reeks van uitgeverij Penguin, waarvan de meeste delen helaas niet zijn vertaald, wordt de twintigste eeuw beschreven door Ian Kershaw. Evenals voor zijn beroemde Hitler-biografie heeft hij hier twee boeken voor nodig, waarvan het eerste in 2015 verscheen. Met De afdaling in de hel. Europa 1914-1949 bevond Kershaw, die geldt als grootste kenner van het Derde Rijk, zich nog op zeer vertrouwd terrein. Dat boek leverde dan ook een glasheldere en overtuigende analyse van de catastrofale ontwikkelingen die zich in dit tijdvak hadden voltrokken.

Maar hoe zou Kershaw het ervan afbrengen als hij de tweede eeuwhelft moest beschrijven, een periode die hij zelf weliswaar heeft meegemaakt, waar waarnaar hij nog nooit onderzoek had gedaan? Een naoorlogse achtbaan bewijst dat Kershaw een historicus van uitzonderlijke klasse is, want hoewel hij zich binnen enkele jaren heeft moeten inlezen in deze voor hem nieuwe periode, doet het boek zeker niet onder voor het beroemde Na de oorlog van Tony Judt.

Dit artikel is exclusief voor abonnees

Dit artikel op Historischnieuwsblad.nl is alleen toegankelijk voor abonnees. Met liefde en zorg werken wij iedere dag weer aan de beste historische verhalen door toonaangevende historici. Steun ons door lid te worden voor maar €4,99 per maand, de eerste maand €1,99. Log in om als abonnee direct verder te kunnen lezen of sluit een abonnement af.

Kershaw is geen historicus die er vooral op uit is om sappige verhalen te vertellen, maar analyseert en beschrijft op zakelijke toon de politieke, economische, maatschappelijke en culturele ontwikkelingen in Europa. Dat maakt de ‘entertainmentwaarde’ van zijn boeken misschien minder dan die van bijvoorbeeld Geert Mak of Tom Holland, maar na afloop weet de lezer in elk geval wel heel veel en heeft hij echt inzicht in de betreffende periode verworven.

Het grote verschil met Na de oorlog, dat in 2007 verscheen, is dat Kershaw onmogelijk nog zo optimistisch kon eindigen als Judt. Die veronderstelde dat het nationalisme iets uit het verleden was en eindigde met de zin: ‘De eenentwintigste eeuw zou weleens die van Europa kunnen zijn.’ Het laatste decennium dat Kershaw heeft beschreven laat een heel ander beeld zien, en hoewel hij zelf nooit op de voorgrond treedt, is duidelijk hoe hij denkt over de financiële crisis, de opkomst van xenofobie en ultranationalistische partijen, de problemen van de EU en de Brexit. De opportunistische keuze van premier David Cameron om een referendum uit te schrijven wordt door Kershaw voor zijn doen ongemeen hard veroordeeld: ‘Een partijpolitieke tactiek was uitgelopen op een gok met de toekomst van het land.’

Rob Hartmans is historicus, journalist en vertaler.

Nieuwste berichten

Ossietzky in het concentratiekamp, 1934.
Ossietzky in het concentratiekamp, 1934.
Artikel

Dissident ging liever naar het strafkamp dan op de vlucht

Net als Aleksej Navalny besloot de Duitse dissident Carl von Ossietzky zijn land niet te ontvluchten toen hij gevaar liep. Hij wist dat hij bovenaan de zwarte lijst van de nazi’s stond, maar bleef toch in Berlijn toen Hitler in 1933 de macht greep. ‘De opposant die over de grens vlucht, werpt al snel holle frasen zijn land in,’ meende hij. Die moed bekocht hij met de dood in een concentratiekamp.

Lees meer
Waffen SS'ers in Vught
Waffen SS'ers in Vught
Interview

‘Waffen-SS’ers dachten dat het verleden niet lang aan hen zou kleven’

Hoewel ze geen paspoort meer hebben, blijven veel Syriëgangers toch in Nederland. Ook in 1945 verloren mannen die zich bij de Duitsers hadden aangesloten hun Nederlanderschap. Maar de omgang met deze Waffen-SS’ers en de Syriëgangers verschilt volgens historicus Peter Romijn. ‘De huidige wetgeving draait om uitstoting, maar na de Tweede Wereldoorlog was ook sprake van re-integratie.’

Lees meer
Truman poseert met de Chicago Daily Tribune
Truman poseert met de Chicago Daily Tribune
Artikel

Een presidentskandidaat dump je niet zomaar

Terwijl Donald Trump en Joe Biden zich opmaken voor de verkiezingsstrijd, gaan er bij hun partijen stemmen op om alsnog voor een andere presidentskandidaat te kiezen. Maar het verleden leert dat het lastig is om een leidende kandidaat opzij te zetten.

Lees meer
Gaius spreekt het volk toe. Ets door Silvestre David Mirys, 1799.
Gaius spreekt het volk toe. Ets door Silvestre David Mirys, 1799.
Artikel

De populistische Gracchen beloofden gouden bergen

Populistische politici zijn van alle tijden. Na een mislukte carrière zag de Romein Tiberius Gracchus nog maar één uitweg: hij werd een volkstribuun die het volk beloofde wat het wilde horen. Of zijn plannen uitvoerbaar waren, deed er niet toe. Het ging hem om de macht. En dat gold ook voor zijn broer en opvolger Gaius.

Lees meer