Alle artikelen
In de documentaire Lodewijk Napoleon, die Teleac/NOT op 11 mei uitzendt, gaat acteur Beppe Costa op zoek naar het verleden van de eerste koning van Nederland. Costa speelde enkele jaren geleden in de voorstelling Conijn van Olland van muziektheatergezelschap Orkater, en raakte geïntrigeerd door Napoleons lievelingsbroertje.
Costa gaat langs bij een reeks Lodewijk-kenners, onder wie historici Annie Jourdan en Niek van Sas, terwijl hij tussendoor wat door het Nederlandse landschap wandelt en fietst. De meeste deskundigen hebben een positief verhaal: Lodewijk was een harde werker, een milde vorst met moderne ideeën over staatsinrichting, die allerlei vernieuwingen doorvoerde waarover Nederlandse parlementariërs jarenlang hadden geruzied. Hij kwam op voor de Nederlandse belangen, ook als dat tegen de wil van zijn grote broer Napoleon inging. Geert Mak vertelt over Lodewijks voortvarende optreden bij de kruitramp van 1807 in Leiden. Hij kwam diezelfde dag nog naar Leiden om reddingswerkers aan te sporen en stak veel eigen geld in de heropbouw van de stad.
Van Sas echter gaat dwars tegen dat positieve beeld in. Hij noemt Lodewijk een ijdeltuit en een verkwister, omdat hij ongelooflijk veel geld uitgaf aan steeds nieuwe paleizen. Uiteraard komt ook Lodewijks persoonlijke leven aan bod, en dan vooral zijn ongelukkige huwelijk met Hortense de Beauharnais, de dochter van Napoleons vrouw Joséphine. Dat Lodewijk bijzonder wreed kon zijn, blijkt uit de anekdote over muziekavonden die hij hield. Hoewel Hortense muzikaal zeer getalenteerd was, mocht ze bij die gelegenheden nooit optreden. Ze mocht de avonden van Lodewijk zelfs niet bijwonen en moest in haar kamer blijven. Dat het huwelijk ooit kinderen heeft voortgebracht is opmerkelijk, vooral ook omdat Lodewijk ervan overtuigd was dat het goed voor hem was in het hemd van een schurftlijder te slapen.
Genoeg informatie en vermakelijke weetjes dus in deze documentaire. Maar Costa begint de film met de vraag waarom Lodewijk toch zo vergeten is. En dat wordt niet duidelijk. Er wordt kort gesuggereerd dat het iets te maken had met de Oranjes die hem opvolgden, maar daar blijft het bij.
Karina Meeuwse, Lodewijk Napoleon. Uitzending: Zo 11 mei, 18.15-19.05 uur. Nederland 2. bij de documentaire is een boek verschenen: Lodewijk Napoleon. De Hollandse jaren. 68 p, inclusief dvd. Studio Mekaniek, € 22,95
Familie Frank
Anne en haar familie waren niet de enige Joodse Franks die de oorlog niet overleefden. Onlangs werd een zak vol amateurbeelden van de familie Frank uit Ochten ontdekt. Met de beelden, deels in kleur, legde Sam Frank niet alleen de vooroorlogse jeugd van zijn dochtertjes vast, ook het dorpsleven werd uitgebreid gedocumenteerd. In een extra lange uitzending reconstrueert Andere Tijden het leven van de familie Frank uit de Betuwe.
Andere Tijden. Zo 4 mei, 20.45 uur. Nederland 2
Neonazi
De op de moord op Kerwin Duinmeijer gebaseerde telefilm Skin speelt zich af aan het begin van de jaren tachtig. Frankie heeft een moeizame band met zijn door de Tweede Wereldoorlog getraumatiseerde Joodse vader. Vanuit het onschuldige kattenkwaad van een opstandige puber ontwikkelt Frankie zich tot neonazi en belandt hij in jeugddetentie voor een vermeende racistische moord.
Skin. Do 8 mei, 20.30 uur. Nederland 3
Zo ging dat toen
Op basis van beeldmateriaal uit het archief van het Nederlands Instituut voor Beeld en Geluid heeft NostalgieNet een serie dvd’s samengesteld waarop dagelijkse bezigheden tussen 1920 en 1980 te zien zijn. De dvd’s hebben ieder een eigen thema, van ambachten tot gezondheidszorg, en van mode tot verkeer en vervoer. Bij de oudere kijker zullen de beelden ongetwijfeld jeugdherinneringen oproepen, terwijl het voor jongeren leuk is om te zien hoe snel de wereld is veranderd.
Zo ging dat toen Verkrijgbaar op www.winkelvandenostalgie.nl, ca. € 14,00 per aflevering
Dit artikel is exclusief voor abonnees
IJdeltuit en verkwister
In de documentaire Lodewijk Napoleon, die Teleac/NOT op 11 mei uitzendt, gaat acteur Beppe Costa op zoek naar het verleden van de eerste koning van Nederland. Costa speelde enkele jaren geleden in de voorstelling Conijn van Olland van muziektheatergezelschap Orkater, en raakte geïntrigeerd door Napoleons lievelingsbroertje. Costa gaat langs bij een reeks Lodewijk-kenners, onder wie...
Bezettingsjaren in kleur
‘Ongelooflijk.’ Hoofdschuddend kijkt Harco Gijsbers van het Nederlands Instituut voor Oorlogsdocumentatie (NIOD) naar zijn computerscherm. ‘Ik ben al jaren in zwart-wit met de oorlog bezig, maar nu heb ik opeens kleur op mijn scherm.’ Zijn beeldscherm toont een onbezorgde zomerdag aan het strand van Scheveningen tegen een strakblauwe hemel. Alleen de twee Duitse soldaten die...
Zwaar behaard, maar zorgzaam
Ongeveer 30.000 jaar geleden waren er niet alleen verschillende culturen in Europa, maar zelfs verschillende mensensoorten. De Neanderthaler was er het eerst, rond 150.000 v.Chr. De Homo sapiens, onze voorouder, kwam pas rond 40.000 v.Chr. vanuit Afrika naar Europa. Hier moet hij de Neanderthaler ontmoet hebben. Deze menssoort was beresterk en had zware wenkbrauwen. Seks...
Afdalen in de hel van Srebrenica
‘Een mensenpakhuis’ noemt Selma Leydesdorff het stadje Srebrenica in haar boek over de vrouwen die getuigen en slachtoffers waren. Nederlandse blauwhelmen bewaakten de safe area, die in het begin van de Bosnische oorlog (1992) korte tijd in Servische handen was geweest, maar daarna juist een wijkplaats werd voor moslims uit de wijde omgeving. Het pakhuis...
Iedereen was bij de Shoah betrokken
De geschiedschrijving over de Holocaust is bijna niet meer te overzien, vooral door de explosieve groei van de regionale en lokale studies die na de val van de Muur en de opening van de Oost-Europese archieven zijn verschenen. Het historische beeld van de gecentraliseerde massamoord is in deelstudies uiteengevallen en vergruisd geraakt. Samenvattende studies verschijnen...
Signalementen
‘Signalementen’ sluit aan bij het dossier in dit nummer: uitsluitend boeken over de Tweede Wereldoorlog. Antony BeevorKreta 1941-1945407 p. Ambo, € 29,95Antony Beevor verwierf internationale bekendheid met zijn boeken over de strijd om Stalingrad en Berlijn tijdens de Tweede Wereldoorlog. Moderne krijgsgeschiedenis met veel aandacht voor het leed en de heldendaden van soldaten. Al in...
‘De nazi’s dachten als kolonialen’
Het is de taak van Duitsland om de leiding in Europa over te nemen, zei jurist en nazisympathisant Carl Schmitt in april 1939. De Volkenbond had afgedaan en daarom moest Duitsland de regio nieuwe stabiliteit geven. ‘Die manier van denken lag aan de basis van de Duitse gebiedsuitbreidingen,’ zegt de Engelse historicus Mark Mazower, die...
Krachtwijken nieuwe kans voor opbouwwerker
Het kabinet wil samen met burgers achterstandswijken veranderen in krachtwijken. Dat opent nieuwe perspectieven voor een bedreigde beroepsgroep: de opbouwwerkers. Wie kent hem nog? Met spijkerjasje, gympen en zware shag mobiliseerde de opbouwwerker in de jaren zestig en zeventig de bewoners van grote stadswijken om hun leefomgeving te verbeteren en de maatschappij te veranderen. Hij...
‘Handen af van 4 mei’
Staatssecretaris Bussemaker van Volksgezondheid, Welzijn en Sport wil allochtonen meer betrekken bij de jaarlijkse herdenkingen van de Tweede Wereldoorlog. In het verlengde hiervan lag de stelling van deze maand: ‘Het is onzin om de 4 mei-herdenking in te zetten voor de integratie van nieuwe Nederlanders.’ Het merendeel van de lezers van Historisch Nieuwsblad is het...
‘Indonesië was Nederlands gebied, de regering verdedigde haar rechten’
Overlevenden van de Nederlandse militaire aanval op het Indonesische dorp Rawagede in 1947 eisen geld van de Nederlandse staat. Als het aan de lezers van Historisch Nieuwsblad ligt, maken zij weinig kans. Slechts 41 procent van de 390 forumdeelnemers van deze maand reageert positief op de stelling ‘Nederland moet de slachtoffers van de Politionele Acties...
‘Engelsen willen er niet aan dat de Republiek hen de baas was’
De Britse historica Lisa Jardine geeft op 4 december op uitnodiging van Historisch Nieuwsblad en de Koninklijke Bibliotheek een lezing over Constantijn Huygens. Die vormde tijdens het bewind van stadhouder-koning Willem III een belangrijke schakel tussen Nederland en Engeland. Volgens Jardine legden Nederlanders de basis voor het Engelse wereldrijk. In de Koninklijke Bibliotheek...
‘Bouwfraude niet te voorkomen’
De gemeente Alphen aan den Rijn is voor miljoenen euro gedupeerd door frauduleuze bouwbedrijven. Niets nieuws, zo blijkt uit onderzoek van Geert Medema naar het stedelijk bouwbedrijf in Holland in de achttiende eeuw. Toen in 1770 in Haarlem een nieuw armenhuis werd opgeleverd, bleek dat de aannemers broddelwerk hadden verricht. De fundamenten waren te dun...
