Home ‘Handen af van 4 mei’

‘Handen af van 4 mei’

Maarten Muns

Historicus en wetenschapsjournalist

Gepubliceerd op: 23 juni 2009

Update 7 april 2020

Staatssecretaris Bussemaker van Volksgezondheid, Welzijn en Sport wil allochtonen meer betrekken bij de jaarlijkse herdenkingen van de Tweede Wereldoorlog. In het verlengde hiervan lag de stelling van deze maand: ‘Het is onzin om de 4 mei-herdenking in te zetten voor de integratie van nieuwe Nederlanders.’ Het merendeel van de lezers van Historisch Nieuwsblad is het eens met deze stelling: 63 procent van de 429 deelnemers. Daarentegen vindt 33 procent dat de herdenking wel degelijk een bijdrage kan leveren aan integratie.

‘De vierde mei is bedoeld voor het herdenken van de doden. Integratie gebeurt al genoeg op andere vlakken. Handen af van 4 mei!’ schrijft M.G.A. Bosmans. De opvatting dat 4 mei voor geen andere doeleinden mag worden gebruikt dan het herdenken van oorlogsslachtoffers, wordt breed gedeeld onder de voorstanders van de stelling.

‘De 4 mei-herdenking moet zuiver zijn zonder bijbedoelingen. Zeker nu er nog mensen leven die de oorlog echt meegemaakt hebben,’ vindt E.H.M. Elschot. F.G. Jansen schrijft dat de aandacht niet moet worden afgeleid van de slachtoffers van de Tweede Wereldoorlog. En G. van Schie Teteringen vindt: ‘Men kan nieuwe Nederlanders met wat nadruk uitnodigen om aan de herdenkingen deel te nemen, maar het moet niet worden aangetast met allerlei bijbedoelingen.’

Veel mensen twijfelen aan het nut van kennis van het verleden voor het integratieproces. ‘Ik denk dat veel Nederlanders onvoldoende kennis hebben van het eigen verleden, toch zijn het onmiskenbaar Nederlanders. Daarom vraag ik mij af of kennis van het verleden wel helpt bij integratie,’ schrijft T. Scholtus. Dit onderschrijft ook L. Janssen: ‘Stel dat ik naar Servië wil verhuizen, dan lijkt het me wel handig iets te weten van de Slag op het Merelveld uit 1389. Maar om te stellen dat het succes van mijn integratie in de Servische maatschappij afhangt van deelname aan de herdenking lijkt me wat overdreven.’

De tegenstanders van de stelling wijzen vooral op het algemene en nationale karakter van de 4 mei-herdenking. ‘De vierde mei is een moment waarop we gemeenschappelijk herdenken. Hierbij moeten nieuwe Nederlanders ook meedoen, het is bij uitstek een moment om te integreren,’ schrijft N.J. Bos. ‘De inzet moet zijn iedereen te betrekken, we moeten allochtonen niet steeds anders willen behandelen,’ aldus een anonieme lezer. M.P. Hekking schrijft: ‘Op deze manier wordt onze geschiedenis ook de geschiedenis van de nieuwe Nederlanders. Dat schept een band en bevordert de integratie.’ Volgens G.Th. Bouman is 4 mei bij uitstek geschikt voor integratie van minderheden, omdat bij de herdenking verdraagzaamheid centraal staat.

Veel mensen delen de opvatting dat nieuwe Nederlanders ten minste moeten weten wat er herdacht wordt en waarom we dat doen. ‘De nieuwe Nederlanders moeten kennisnemen van onze recente geschiedenis en de waarden waar we hier voor staan,’ aldus K.H. Brandt. J. Hengeveld zegt dat ‘je gewoon niet serieus genomen wordt als je niets van de Tweede Wereldoorlog weet’. Maar volgens een anonieme respondent is het ‘onzin om te verwachten dat allochtonen hetzelfde kunnen voelen voor 4 mei als zij die de oorlog meegemaakt hebben of zij die weten dat hun (groot)ouders hierin een rol hebben gespeeld’.

De nieuwe stelling verwijst naar het boek van Cees Fasseur over de Greet Hofmans-affaire, waarvoor hij als enige historicus toegang heeft gekregen tot het Koninklijk Huisarchief (zie het artikel op pagina 64). De stelling luidt:

‘De regering moet ervoor zorgen dat alle stukken van het Koninklijk Huisarchief die betrekking hebben op het functioneren van het koningschap openbaar worden.’

Lezers wier e-mailadres bekend is bij de redactie krijgen op donderdag 18 december een verzoek om aan het forum deel te nemen. Dat kan door te klikken op de link in de e-mail. Andere lezers kunnen vanaf die datum terecht op www.historischnieuwsblad.nl. Wilt u worden opgenomen in ons e-mailbestand, stuur dan een bericht naar redactie@historischnieuwsblad.nl.

Dit artikel is exclusief voor abonnees

Begrijp het heden, begin bij het verleden: met HN Actueel lees je historische achtergronden bij het nieuws van nu. Je leest al vanaf €4,99 per maand.

Nieuwste berichten

Het reisgezelschap van Dirk de Graeff van Polsbroek tijdens de beklimming van de vulkaan Fuji, 1867. Foto door Felice Beato.
Het reisgezelschap van Dirk de Graeff van Polsbroek tijdens de beklimming van de vulkaan Fuji, 1867. Foto door Felice Beato.
Beeldessay

Hoe het Westen het ‘exotische’ Japan omarmde

Eeuwenlang hadden Japan en de westerse wereld nauwelijks contact. Toen daarvan weer sprake was leidde dat tot aanvaringen, maar ook tot wederzijdse fascinatie. Op 8 juli 1853 verschenen vier zwaarbewapende Amerikaanse oorlogsschepen in de baai van Edo. Commodore Matthew Perry dwong de Japanse regering zo om na eeuwen van isolatie de grenzen te openen voor...

Lees meer
Het eerste homohuwelijk wordt in het stadhuis van Amsterdam voltrokken, 1 april 2001.
Het eerste homohuwelijk wordt in het stadhuis van Amsterdam voltrokken, 1 april 2001.
Recensie

De homo-emancipatie stopte door ‘links’

Hoe is de homo-emancipatie in Nederland de afgelopen vijftig jaar verlopen? En hoe kan het dat die is gestagneerd? Coos Huijsen en Geerten Waling onderzoeken het in Roze draad. Op 30 maart 1976 kwam Coos Huijsen (1939) publiekelijk uit de kast en werd hij de eerste openlijk homoseksuele parlementariër ter wereld. Hij schreef erover in...

Lees meer
Italiaanse voetballers brengen de fascistische groet aan het begin van de WK-finale in 1934.
Italiaanse voetballers brengen de fascistische groet aan het begin van de WK-finale in 1934.
Artikel

Het WK voetbal was reclame voor de fascistische dictator Mussolini

Mensenrechtenorganisaties waarschuwen dat het WK voetbal een propagandastunt voor Donald Trump zal worden. Net zoals het toernooi van 1934 was voor Benito Mussolini, de fascistische dictator van Italië. Het wereldkampioenschap voetbal gaat zelden alleen om het balletje. Het grootste sportevenement ter wereld biedt het gastland een geweldig platform om zich in de kijker te spelen...

Lees meer
Cover Iran minispecial
Cover Iran minispecial
Nieuws

Download de digitale minispecial over Iran

Hoe kon Iran, een land dat ooit flirtte met democratie, uitgroeien tot de islamitische republiek die het vandaag is? En hoe zijn de verhoudingen tussen Iran en de Verenigde Staten zo explosief geworden? Je leest er alles over in de gratis digitale special Iran: vermalen tussen ayatollahs en Amerika. In deze gratis special:

Lees meer
Loginmenu afsluiten