Home ‘Handen af van 4 mei’

‘Handen af van 4 mei’

Maarten Muns

Historicus en wetenschapsjournalist

Gepubliceerd op: 23 juni 2009

Update 7 april 2020

Staatssecretaris Bussemaker van Volksgezondheid, Welzijn en Sport wil allochtonen meer betrekken bij de jaarlijkse herdenkingen van de Tweede Wereldoorlog. In het verlengde hiervan lag de stelling van deze maand: ‘Het is onzin om de 4 mei-herdenking in te zetten voor de integratie van nieuwe Nederlanders.’ Het merendeel van de lezers van Historisch Nieuwsblad is het eens met deze stelling: 63 procent van de 429 deelnemers. Daarentegen vindt 33 procent dat de herdenking wel degelijk een bijdrage kan leveren aan integratie.

‘De vierde mei is bedoeld voor het herdenken van de doden. Integratie gebeurt al genoeg op andere vlakken. Handen af van 4 mei!’ schrijft M.G.A. Bosmans. De opvatting dat 4 mei voor geen andere doeleinden mag worden gebruikt dan het herdenken van oorlogsslachtoffers, wordt breed gedeeld onder de voorstanders van de stelling.

‘De 4 mei-herdenking moet zuiver zijn zonder bijbedoelingen. Zeker nu er nog mensen leven die de oorlog echt meegemaakt hebben,’ vindt E.H.M. Elschot. F.G. Jansen schrijft dat de aandacht niet moet worden afgeleid van de slachtoffers van de Tweede Wereldoorlog. En G. van Schie Teteringen vindt: ‘Men kan nieuwe Nederlanders met wat nadruk uitnodigen om aan de herdenkingen deel te nemen, maar het moet niet worden aangetast met allerlei bijbedoelingen.’

Veel mensen twijfelen aan het nut van kennis van het verleden voor het integratieproces. ‘Ik denk dat veel Nederlanders onvoldoende kennis hebben van het eigen verleden, toch zijn het onmiskenbaar Nederlanders. Daarom vraag ik mij af of kennis van het verleden wel helpt bij integratie,’ schrijft T. Scholtus. Dit onderschrijft ook L. Janssen: ‘Stel dat ik naar Servië wil verhuizen, dan lijkt het me wel handig iets te weten van de Slag op het Merelveld uit 1389. Maar om te stellen dat het succes van mijn integratie in de Servische maatschappij afhangt van deelname aan de herdenking lijkt me wat overdreven.’

De tegenstanders van de stelling wijzen vooral op het algemene en nationale karakter van de 4 mei-herdenking. ‘De vierde mei is een moment waarop we gemeenschappelijk herdenken. Hierbij moeten nieuwe Nederlanders ook meedoen, het is bij uitstek een moment om te integreren,’ schrijft N.J. Bos. ‘De inzet moet zijn iedereen te betrekken, we moeten allochtonen niet steeds anders willen behandelen,’ aldus een anonieme lezer. M.P. Hekking schrijft: ‘Op deze manier wordt onze geschiedenis ook de geschiedenis van de nieuwe Nederlanders. Dat schept een band en bevordert de integratie.’ Volgens G.Th. Bouman is 4 mei bij uitstek geschikt voor integratie van minderheden, omdat bij de herdenking verdraagzaamheid centraal staat.

Veel mensen delen de opvatting dat nieuwe Nederlanders ten minste moeten weten wat er herdacht wordt en waarom we dat doen. ‘De nieuwe Nederlanders moeten kennisnemen van onze recente geschiedenis en de waarden waar we hier voor staan,’ aldus K.H. Brandt. J. Hengeveld zegt dat ‘je gewoon niet serieus genomen wordt als je niets van de Tweede Wereldoorlog weet’. Maar volgens een anonieme respondent is het ‘onzin om te verwachten dat allochtonen hetzelfde kunnen voelen voor 4 mei als zij die de oorlog meegemaakt hebben of zij die weten dat hun (groot)ouders hierin een rol hebben gespeeld’.

De nieuwe stelling verwijst naar het boek van Cees Fasseur over de Greet Hofmans-affaire, waarvoor hij als enige historicus toegang heeft gekregen tot het Koninklijk Huisarchief (zie het artikel op pagina 64). De stelling luidt:

‘De regering moet ervoor zorgen dat alle stukken van het Koninklijk Huisarchief die betrekking hebben op het functioneren van het koningschap openbaar worden.’

Lezers wier e-mailadres bekend is bij de redactie krijgen op donderdag 18 december een verzoek om aan het forum deel te nemen. Dat kan door te klikken op de link in de e-mail. Andere lezers kunnen vanaf die datum terecht op www.historischnieuwsblad.nl. Wilt u worden opgenomen in ons e-mailbestand, stuur dan een bericht naar redactie@historischnieuwsblad.nl.

Nieuwste berichten

De tentoonstelling Queer Amsterdam. De roze stad.
De tentoonstelling Queer Amsterdam. De roze stad.
Recensie

Met humor en daadkracht maakten queers van Amsterdam een stad voor iedereen

Met de nieuwe tentoonstelling Queer Amsterdam, de roze stad wil De Nieuwe Kerk de Nederlandse queergeschiedenis een nationaal podium geven. In samenwerking met de LHBTI+-gemeenschap hebben de curatoren een rijke verzameling verhalen en objecten samengesteld, die de menselijkheid van queer personen overtuigend centraal zet. 2026 is een jubileumjaar voor Nederlandse LHBTI+’ers. Zo was het in...

Lees meer
Een Boeing B-52, een vergelijkbaar toestel als het gecrashte vliegtuig.
Een Boeing B-52, een vergelijkbaar toestel als het gecrashte vliegtuig.
Artikel

Een Amerikaanse kernbom zakte door het Groenlandse ijs

Omdat Denemarken niet goed voor Groenland zou zorgen moet het Arctische eiland worden ingelijfd door de Verenigde Staten, vindt Donald Trump. In 1968 richtten de VS zelf grote schade aan in het gebied. Na een dramatisch ongeluk verdween een Amerikaanse waterstofbom onder het ijs bij Groenland. Daar ligt hij waarschijnlijk nog steeds. Recent onderzoek van...

Lees meer
Jezus heeft al een wijkende haarlijn
Jezus heeft al een wijkende haarlijn
Beeldessay

Hoe Jezus van een oud mannetje een echte baby werd

In de Middeleeuwen werd het Christuskind aanvankelijk als lelijk oud mannetje geschilderd. Later veranderde hij in een normale baby. Waarom? Middeleeuwers geloofden dat Jezus perfect en volledig onveranderd ter aarde was gekomen. Het idee van een hulpeloze, kwetsbare baby die nog moest groeien en poepbroeken had, paste niet bij het beeld van een almachtige God....

Lees meer
Docentenstaking op het Malieveld in 1982
Docentenstaking op het Malieveld in 1982
Artikel

Oud-minister heeft geen spijt van onderwijsbezuiniging

Onderwijsminister Rianne Letschert wil het lerarentekort binnen vier jaar oplossen. In 1982 trokken leraren nog naar het Malieveld omdat ze vanwege een lerarenoverschot vreesden voor hun baan. Hoe konden er zoveel werkloze leerkrachten zijn? Het lerarenoverschot in de jaren tachtig was een gevolg van beleid dat eind jaren veertig begon. Vlak na het einde van...

Lees meer
Loginmenu afsluiten