Home IJdeltuit en verkwister

IJdeltuit en verkwister

Geertje Dekkers

Historicus en journalist

Gepubliceerd op: 23 juni 2009

Update 7 april 2020

In de documentaire Lodewijk Napoleon, die Teleac/NOT op 11 mei uitzendt, gaat acteur Beppe Costa op zoek naar het verleden van de eerste koning van Nederland. Costa speelde enkele jaren geleden in de voorstelling Conijn van Olland van muziektheatergezelschap Orkater, en raakte geïntrigeerd door Napoleons lievelingsbroertje.

Costa gaat langs bij een reeks Lodewijk-kenners, onder wie historici Annie Jourdan en Niek van Sas, terwijl hij tussendoor wat door het Nederlandse landschap wandelt en fietst. De meeste deskundigen hebben een positief verhaal: Lodewijk was een harde werker, een milde vorst met moderne ideeën over staatsinrichting, die allerlei vernieuwingen doorvoerde waarover Nederlandse parlementariërs jarenlang hadden geruzied. Hij kwam op voor de Nederlandse belangen, ook als dat tegen de wil van zijn grote broer Napoleon inging. Geert Mak vertelt over Lodewijks voortvarende optreden bij de kruitramp van 1807 in Leiden. Hij kwam diezelfde dag nog naar Leiden om reddingswerkers aan te sporen en stak veel eigen geld in de heropbouw van de stad.

Van Sas echter gaat dwars tegen dat positieve beeld in. Hij noemt Lodewijk een ijdeltuit en een verkwister, omdat hij ongelooflijk veel geld uitgaf aan steeds nieuwe paleizen. Uiteraard komt ook Lodewijks persoonlijke leven aan bod, en dan vooral zijn ongelukkige huwelijk met Hortense de Beauharnais, de dochter van Napoleons vrouw Joséphine. Dat Lodewijk bijzonder wreed kon zijn, blijkt uit de anekdote over muziekavonden die hij hield. Hoewel Hortense muzikaal zeer getalenteerd was, mocht ze bij die gelegenheden nooit optreden. Ze mocht de avonden van Lodewijk zelfs niet bijwonen en moest in haar kamer blijven. Dat het huwelijk ooit kinderen heeft voortgebracht is opmerkelijk, vooral ook omdat Lodewijk ervan overtuigd was dat het goed voor hem was in het hemd van een schurftlijder te slapen.

Genoeg informatie en vermakelijke weetjes dus in deze documentaire. Maar Costa begint de film met de vraag waarom Lodewijk toch zo vergeten is. En dat wordt niet duidelijk. Er wordt kort gesuggereerd dat het iets te maken had met de Oranjes die hem opvolgden, maar daar blijft het bij.

Karina Meeuwse, Lodewijk Napoleon. Uitzending: Zo 11 mei, 18.15-19.05 uur. Nederland 2. bij de documentaire is een boek verschenen: Lodewijk Napoleon. De Hollandse jaren. 68 p, inclusief dvd. Studio Mekaniek, € 22,95

Familie Frank
Anne en haar familie waren niet de enige Joodse Franks die de oorlog niet overleefden. Onlangs werd een zak vol amateurbeelden van de familie Frank uit Ochten ontdekt. Met de beelden, deels in kleur, legde Sam Frank niet alleen de vooroorlogse jeugd van zijn dochtertjes vast, ook het dorpsleven werd uitgebreid gedocumenteerd. In een extra lange uitzending reconstrueert Andere Tijden het leven van de familie Frank uit de Betuwe.
Andere Tijden. Zo 4 mei, 20.45 uur. Nederland 2

Neonazi
De op de moord op Kerwin Duinmeijer gebaseerde telefilm Skin speelt zich af aan het begin van de jaren tachtig. Frankie heeft een moeizame band met zijn door de Tweede Wereldoorlog getraumatiseerde Joodse vader. Vanuit het onschuldige kattenkwaad van een opstandige puber ontwikkelt Frankie zich tot neonazi en belandt hij in jeugddetentie voor een vermeende racistische moord.
Skin. Do 8 mei, 20.30 uur. Nederland 3

Zo ging dat toen
Op basis van beeldmateriaal uit het archief van het Nederlands Instituut voor Beeld en Geluid heeft NostalgieNet een serie dvd’s samengesteld waarop dagelijkse bezigheden tussen 1920 en 1980 te zien zijn. De dvd’s hebben ieder een eigen thema, van ambachten tot gezondheidszorg, en van mode tot verkeer en vervoer. Bij de oudere kijker zullen de beelden ongetwijfeld jeugdherinneringen oproepen, terwijl het voor jongeren leuk is om te zien hoe snel de wereld is veranderd.
Zo ging dat toen Verkrijgbaar op www.winkelvandenostalgie.nl, ca. € 14,00 per aflevering

Dit artikel is exclusief voor abonnees

Begrijp het heden, begin bij het verleden: met HN Actueel lees je historische achtergronden bij het nieuws van nu. Je leest al vanaf €4,99 per maand.

Nieuwste berichten

Het reisgezelschap van Dirk de Graeff van Polsbroek tijdens de beklimming van de vulkaan Fuji, 1867. Foto door Felice Beato.
Het reisgezelschap van Dirk de Graeff van Polsbroek tijdens de beklimming van de vulkaan Fuji, 1867. Foto door Felice Beato.
Beeldessay

Hoe het Westen het ‘exotische’ Japan omarmde

Eeuwenlang hadden Japan en de westerse wereld nauwelijks contact. Toen daarvan weer sprake was leidde dat tot aanvaringen, maar ook tot wederzijdse fascinatie. Op 8 juli 1853 verschenen vier zwaarbewapende Amerikaanse oorlogsschepen in de baai van Edo. Commodore Matthew Perry dwong de Japanse regering zo om na eeuwen van isolatie de grenzen te openen voor...

Lees meer
Het eerste homohuwelijk wordt in het stadhuis van Amsterdam voltrokken, 1 april 2001.
Het eerste homohuwelijk wordt in het stadhuis van Amsterdam voltrokken, 1 april 2001.
Recensie

De homo-emancipatie stopte door ‘links’

Hoe is de homo-emancipatie in Nederland de afgelopen vijftig jaar verlopen? En hoe kan het dat die is gestagneerd? Coos Huijsen en Geerten Waling onderzoeken het in Roze draad. Op 30 maart 1976 kwam Coos Huijsen (1939) publiekelijk uit de kast en werd hij de eerste openlijk homoseksuele parlementariër ter wereld. Hij schreef erover in...

Lees meer
Italiaanse voetballers brengen de fascistische groet aan het begin van de WK-finale in 1934.
Italiaanse voetballers brengen de fascistische groet aan het begin van de WK-finale in 1934.
Artikel

Het WK voetbal was reclame voor de fascistische dictator Mussolini

Mensenrechtenorganisaties waarschuwen dat het WK voetbal een propagandastunt voor Donald Trump zal worden. Net zoals het toernooi van 1934 was voor Benito Mussolini, de fascistische dictator van Italië. Het wereldkampioenschap voetbal gaat zelden alleen om het balletje. Het grootste sportevenement ter wereld biedt het gastland een geweldig platform om zich in de kijker te spelen...

Lees meer
Cover Iran minispecial
Cover Iran minispecial
Nieuws

Download de digitale minispecial over Iran

Hoe kon Iran, een land dat ooit flirtte met democratie, uitgroeien tot de islamitische republiek die het vandaag is? En hoe zijn de verhoudingen tussen Iran en de Verenigde Staten zo explosief geworden? Je leest er alles over in de gratis digitale special Iran: vermalen tussen ayatollahs en Amerika. In deze gratis special:

Lees meer
Loginmenu afsluiten