Alle artikelen
Nederland heeft weinig oog voor de verschrikkingen van de Eerste Wereldoorlog. Vanwege de neutraliteit in 1914-1918 hebben Nederlandse historici vaak het belang van de Eerste Wereldoorlog onderschat. In feite was deze oorlog de eerste mechanische oorlog waarin beschaving op systematische wijze werd vernietigd. ‘De Grote Oorlog’ wordt in de landen om ons heen gezien als het breukvlak van twee eeuwen, maar in Nederland is er vooral een obsessieve aandacht voor de Tweede Wereldoorlog. Dit schrijft Maarten Brand in nummer 8 van Hollands Maandblad. Terwijl de rest van Europa door de Eerste Wereldoorlog een nieuw tijdperk binnentrad, bleef Nederland in het oude hangen. [GvH]
Dit artikel is exclusief voor abonnees
Geen Eerste Wereldoorlog
Nederland heeft weinig oog voor de verschrikkingen van de Eerste Wereldoorlog. Vanwege de neutraliteit in 1914-1918 hebben Nederlandse historici vaak het belang van de Eerste Wereldoorlog onderschat. In feite was deze oorlog de eerste mechanische oorlog waarin beschaving op systematische wijze werd vernietigd. ‘De Grote Oorlog’ wordt in de landen om ons heen gezien als...
Koning Arthur was impotent
Mogelijk leed de grootste Britse koning aller tijden aan een groeistoornis. Dit schrijven mediëvist Ludo Jogen en neurofysioloog Joost Jonkman in het zomernummer van Madoc. Tijdschrift voor de Middeleeuwen. In 1191 werden de vermeende botten van koning Arthur gevonden in Canterbury. Deze vondst is uitgebreid beschreven in een tekst uit 1193 van een monnik uit...
Taalstrijd in Karinthië
Voor het eerst in de Oostenrijkse geschiedenis herdenken Duits- en Sloveenstalige Karinthiërs samen het verzet tegen de Sloveense annexatiepoging in 1920. ‘De gezamenlijke herdenking heeft grote symbolische waarde,’ stelt historicus en conflictbemiddelaar Stefan Karner. Tot nu toe voerde de Heimatdienst, de organisatie die het Deutschtum in Karinthië propageert, de boventoon bij de jaarlijkse herdenking op...
De Vooruitgang
In het proefschrift Krijgsvolk (2006) geeft historicus Erik Swart een genuanceerd beeld van de militaire ontwikkelingen tijdens de beginjaren van de Nederlandse Opstand tegen het Spaans-Habsburgse gezag. Hij concludeert dat de professionalisering van het leger al begon onder Willem van Oranje. Daarmee breekt Swart met de heersende opinie over de eerste leider van de Opstand....
Geschiedenis in de media
In september lieten twee aspirant Tweede Kamerleden voor het CDA, Ayhan Tonca (Reformatorisch Dagblad 21 september) en Osman Elmaci (Trouw 25 september), weten dat zij de Armeense volkerenmoord als een leugen beschouwen. CDA-partijvoorzitster Marja van Bijsterveldt stond behoorlijk te kijk, omdat beiden hiermee tegen het officiële partijstandpunt ingingen. Twee dagen later werden de namen van...
Hoogleraar in klei en veen
De Rijksuniversiteit Groningen heeft in oktober Theo Spek (1963) aangesteld als hoogleraar landschapsgeschiedenis. Hij zal zich met historisch onderzoek naar het Nederlandse landschap bezighouden. ‘Het is vreemd dat er nog nooit een landschapshoogleraar is geweest,’ zegt Spek, ‘want Nederland heeft met Frankrijk en Duitsland het meest afwisselende en interessante landschap van Europa.’ Er is overigens...
De laatste restjes Joegoslavië
Het enige wat nog aan Joegoslavië herinnert, zijn musea en monumenten. Wat wordt straks een bedevaartsoord: de bungalow van Tito of de bunker van Milosevic? De belangrijkste historische attractie van Belgrado is met geen bord aangegeven. Er loopt geen wandelpad van rode sterren van het vacante gebouw van het Joegoslavische parlement in het centrum naar...
VOC helpt vissenonderzoek
In de achttiende eeuw werden er in Nederland veel ‘vissenboeken’ samengesteld, waarin alle nieuwe en oude soorten werden toegelicht. Bij de totstandkoming van die vissenboeken speelde de VOC een belangrijke rol, omdat de schepen van hun reizen exotische vissen meenamen op sterk water. In 1735 bezocht de internationaal beroemde systematicus Carolus Linneaus het exotische vissenkabinet...
Maassluis worstelt met Abraham Kuyper
Vorig jaar stelde de fractie van D66 in Maassluis voor om in het stadje aan de Waterweg een standbeeld te plaatsen van Abraham Kuyper. De antirevolutionaire voorman werd in 1837 in deze plaats geboren. Het voorstel werd afgewezen, maar de plannen zijn nog niet weggegooid. Het lijkt een vreemde combinatie: D66 en Abraham Kuyper. D66-fractievoorzitter...
Canons zingen
De deadlines en verschijningsdata van Historisch Nieuwsblad sporen niet lekker met de discussie over de Canon. Sowieso ligt er een behoorlijke tijd tussen mijn deadline en het moment dat het blad bij u in de bus ligt. Dat geeft me vaak het gevoel mosterd na de maaltijd te serveren. Dat hoeft niet zo erg te...
Tragedie van een volk. De Russische Revolutie 1891-1924
De Russische Revolutie is altijd met mythen omgeven. Links heeft de Revolutie jarenlang voorgesteld als onvermijdelijk. De klassentegenstellingen en het despotische regime van de achtereenvolgende tsaren werden uitvergroot om de onontkoombare greep naar de macht van Lenin en de zijnen beter te doen uitkomen. Ter rechterzijde van het politieke spectrum werd de Oktoberrevolutie daarentegen misprijzend...
Canonieke geschiedenis
Een dubbele loyaliteit is de gewoonste zaak van de wereld. Kinderen in Nederland – en naar we mogen aannemen ook elders in Europa – leerden vroeger altijd twee nationale geschiedenissen op school: de zogenoemde vaderlandse geschiedenis en iets dat ‘bijbelse geschiedenis’ heette.Vroeger? Waarschijnlijk is dat nog het geval op heel veel scholen. En ook al...