Alle artikelen
De Stichting Computer Erfgoed Nederland (SCEN) vraagt aandacht voor de geschiedenis van de computer. ‘Er is geen schaarste aan objecten, maar aan vastgelegde herinneringen.’
door Aniek Smit
De SCEN wil historici, musea en verzamelaars bij elkaar brengen om een verzamelbeleid voor dit hedendaagse erfgoed door te voeren. Maar de stichting is niet alleen geïnteresseerd in de technische geschiedenis van de soms kamervullende apparaten die musea en verzamelaars in hun bezit hebben. ‘Wij willen aandacht vragen voor het cultuurhistorische perspectief,’ vertelt wetenschapshistoricus Gerard Alberts, ‘en de verhalen over het gebruik van de computer toevoegen aan de bestaande collecties.’
‘Bij de geschiedenis van de computer denkt iedereen aan Amerika. Toch was men in Europa in de jaren vijftig en zestig met precies hetzelfde bezig. Weliswaar kleinschaliger en minder commercieel, maar er gebeurde ongelooflijk veel in de samenwerking tussen industrie en de universiteiten.’
Zo werd op 21 juni 1952 de eerste Nederlandse computer gepresenteerd: de ARRA, Automatische Relais Rekenmachine Amsterdam. Een van de latere computers was de PASCAL. ‘Dat stond voor Philips Akelig Snelle CALculator. Dat soort grapjes kom je vaak tegen in de computerwereld. Van veel woorden weet men niet eens meer dat het om een afkorting gaat.’
De term voor een internetgemeenschap, ‘DDS’, wordt internationaal gebruikt. ‘Dat was de afkorting van “De Digitale Stad”, een project dat in de jaren negentig in Amsterdam ontstond. Daar werd voor het eerst samengewerkt tussen het alternatieve circuit en elektronicahobbyisten die met internet begonnen te spelen.’
In 1981 maakte het grote publiek kennis met de personal computer. ‘Het bedrijf IBM wist een nieuwe markt te creëren. Sindsdien kon iedereen zo’n ingewikkelde typemachine op zijn bureau hebben.’ Ook aan deze ontwikkeling ligt een samenwerking tussen de alternatieve en technische cultuur ten grondslag, vertelt Alberts.
‘In Californië vonden die twee elkaar al in de jaren zeventig. Onder alternatieven bestond het idee dat grootschalig, centralistisch computergebruik de democratie zou bedreigen. Computers moesten leuk worden, met spelletjes, en voor iedereen. Daaruit komt de ontwikkeling van de muis en het beeldscherm voort, die de domesticatie van de machine mogelijk maakten.’
De SCEN organiseert in 2008 met het ICN (Instituut Collectie Nederland) een congres over ‘hedendaags verzamelen’.
Dit artikel is exclusief voor abonnees
Computererfgoed veilig gesteld
De Stichting Computer Erfgoed Nederland (SCEN) vraagt aandacht voor de geschiedenis van de computer. ‘Er is geen schaarste aan objecten, maar aan vastgelegde herinneringen.’ door Aniek Smit De SCEN wil historici, musea en verzamelaars bij elkaar brengen om een verzamelbeleid voor dit hedendaagse erfgoed door te voeren. Maar de stichting is niet alleen geïnteresseerd in...
Crisis in de sociaal-democratie
Zolang er in Nederland een sociaal-democratische partij bestaat, is er ruzie geweest over de koers. Rond 1900 werd de pragmatische partijleider Troelstra op de korrel genomen door dogmatische marxisten. De sociaal-democratische partij verkeert in een identiteitscrisis. De politiek leider ligt onder vuur. Hem wordt verweten te veel pragmaticus en te weinig visionair te zijn. Van...
Otto Cox wint de Grote Geschiedenis Quiz
Op 17 mei jongstleden vond in het Amsterdamse Felix Meritis de finale plaats van de zesde Grote Geschiedenis Quiz. Ook dit keer ging een minder bekende Nederlander met de winst naar huis. door Aniek Smit Al bij zijn eerste goede antwoord maakt D66-Kamerlid Boris van der Ham met een groot juichgebaar duidelijk dat hij de...
Cultuurhistoricus Frijhoff neemt afscheid van de Vrije Universiteit
Op 1 juni jongstleden nam Willem Frijhoff, hoogleraar geschiedenis van de nieuwe tijd, afscheid van de Vrije Universiteit in Amsterdam. Frijhoff is echter nog geenszins van plan de academische wereld te verlaten. Bij zijn afscheid werd Willem Frijhoff (65) de feestbundel Heiligen of Helden overhandigd. Met deze 32 opstellen van zijn promovendi is...
Vrijgeven Russische KGB-archieven lijkt wassen neus
Sinds de opheffing van de Sovjet-Unie in december 1991 zijn 2 miljoen geheime archiefdossiers van de Russische veiligheidsdienst KGB vrijgegeven. Historici en mensenrechtenorganisaties klagen echter over toenemende tegenwerking bij hun onderzoek. De Russische Veiligheidsdienst FSB, de opvolger van de KGB, maakte onlangs met veel trots bekend dat het declassificeren – het opheffen van het staatsgeheim...
Finnen al vroeg met vrouwenkiesrecht
Finland heeft sinds vorige maand als eerste land ter wereld een regering die voor de meerderheid uit vrouwen bestaat. Dit is niet helemaal toevallig: Finland was precies honderd jaar geleden ook het eerste land dat vrouwen politieke rechten gaf. door Windy Kester/ Oslo Twaalf van de twintig ministers in de nieuwe Finse regering zijn van...
‘Milieugeschiedenis nuttig voor de toekomst’
De Vrije Universiteit van Amsterdam organiseerde van 5 tot 9 juni een internationale conferentie over milieugeschiedenis. De natuurrampen in het verleden blijken van belang voor onze toekomst. Op de openingsdag van de vierde conferentie van de European Society for Environmental History (ESEH) klinkt het lied ‘The Great Nations of Europe’ van Randy Newman. Daarin worden...
Lessen
De media hebben geen schuld aan het Srebrenica-drama. Zij hebben het Nederlandse publiek niet opgehitst vóór militair ingrijpen in Bosnië. Dat heeft de uitzending van militairen naar conflicthaarden altijd breed gesteund. door Bas Kromhout Nederland is naïef geweest toen het in 1992 besloot soldaten te sturen naar Bosnië. Daarover is iedereen het inmiddels, na een...
De Vooruitgang
Nederland speelt al eeuwen een vooraanstaande rol op het gebied van watermanagement. Toch wisten we ons geen raad met onze rivieren en kwamen veel oplossingen uit het buitenland. ‘We moesten leren van onze eigen fouten,’ aldus Wilfried ten Brinke in zijn boek Land in zee. De watergeschiedenis van Nederland. Onze eerste waterwerken danken wij aan...
Geschiedenis in de media
En toen reisde minister van Cultuur Ronald Plasterk op 8 mei jongstleden naar Arnhem, Amsterdam en Den Haag. Het was een nieuwe episode in de continuing story van het Nationaal Historisch Museum (NHM). Vorig jaar nam de Tweede Kamer een motie aan van Jan Marijnissen (SP) en Maxime Verhagen (CDA) om zo’n museum op te...
De Stelling
Anton van Hooff:‘Op het eerste gezicht denk ik van wel. Nederland heeft gefaald in het beschermen van de echtgenoten van deze vrouwen, terwijl hun was beloofd dat men tot het uiterste zou gaan in het bieden van een safe haven. Dat heeft men niet waargemaakt. Nederland heeft de zaak wel heel gemakkelijk uit handen gegeven...
Lessen
Concurrentie om vis was de voornaamste reden waarom Nederlanders vierenhalve eeuw lang op zeehonden joegen. Nog wordt de relatie tussen zeehonden en vissers bepaald door botsende belangen. Ieder kind leert dat jagen op zeehondjes zo’n beetje het laagste en gemeenste is wat mensen ooit hebben kunnen bedenken. Aan een historische studie naar de zeehondenjacht in...
