Home Alle artikelen

Alle artikelen

Een overzicht van de artikelen die we recent hebben gepubliceerd.

Zwart op wit. Twee eeuwen blackface in Nederland van Elisabeth Koning en Wilfred Takken had een boeiend geschiedenisboek over racisme kunnen zijn. Helaas is het ontzettend woke – hij/zij/hen mag vooral niet van streek raken – en is het prekerig geschreven.

Als witte mensen hun gezicht zwart maken om een zwart persoon uit te beelden heet dat blackface. Zwarte Piet is het bekendste Nederlandse voorbeeld, maar hij heeft vele neven en nichten. Over de geschiedenis van 200 jaar blackface in ons land schreven historicus Elisabeth Koning (1989) en NRC-journalist Wilfred Takken (1967) Zwart op wit, een dikke pil die leest als een fel J’accuse en vol staat met begrippen uit het zogenoemde woke-vocabulaire. Zo spreken de auteurs over tot slaaf gemaakten (de lelijke Nederlandse vertaling van enslaved persons) in plaats van slaven, en over sekswerkers in plaats van hoeren.

Meer recensies van historische boeken lezen? Schrijf u in voor onze gratis nieuwsbrief.

Ontvang historische artikelen, nieuws, boekrecensies en aanbiedingen wekelijks gratis in je inbox.

De auteurs lieten ook een sensitivity reader kritisch naar het manuscript kijken, opdat ‘Zwarte mensen’ (die in het boek met hoofdletter worden aangeduid) zich niet gekwetst voelen door ‘uitglijders’ die racisme mogelijk bagatelliseren, goedpraten of in de hand werken. In de inleiding waarschuwen ze de lezer bovendien dat hij, zij of hen mogelijk van streek raakt vanwege de kwetsende plaatjes en citaten, inclusief de n-woorden. De auteurs hebben al deze controversiële content toch in hun boek opgenomen, omdat ze willen laten zien hoe sterk en consistent de racistische blackface-traditie is. Ten slotte verantwoorden ze in hun inleiding ook dat zij, twee witte mensen, dit boek hebben geschreven. Dat vonden Koning en Takken nodig, omdat sommige critici hier mogelijk aanstoot aan nemen. Gelukkig mag het van Mitchell Esajas van de Black Archives, die het voorwoord van het boek schreef.

Er staan interessante dingen in het boek. Zwart op wit biedt een heel aardig overzicht van de verschillende manifestaties van blackface in ons land – naast Zwarte Piet onder andere Othello in diverse toneeluitvoeringen van Shakespeare, de beruchte Minstrel Shows die in de negentiende eeuw waren overgewaaid uit de Verenigde Staten en vol met racistische typetjes zaten, en het Surinaams/Antilliaanse alter ego Dushi van actrice en BN’er Wendy van Dijk. Ook bespreken Koning en Takken bizarre fenomenen als ‘negrofilie’: witte mensen die verlangen naar de ‘nobele wilde’.

Het had, kortom, een boeiend geschiedenisboek kunnen worden. Maar het grote nadeel van Zwart op wit is dat de toon ontzettend apodictisch en prekerig is. Geëngageerde geschiedschrijving kan heel goed zijn, maar niet als die op elke bladzijde door je strot geduwd wordt. Ten slotte, ook heel vervelend, ontbreekt er een conclusie. Maar die stond van tevoren al vast.

Zwart op Wit. Twee eeuwen blackface in Nederland

Zwart op wit. Twee eeuwen blackface in Nederland

Elisabeth Koning en Wilfred Takken

440 p. De Geus, € 25,-

Blackface in Nederland: Zwarte Piet
Blackface in Nederland: Zwarte Piet
Recensie

Je krijgt de juiste mening door de strot geduwd

Zwart op wit van Elisabeth Koning en Wilfred Takken had een boeiend geschiedenisboek over racisme kunnen zijn. Helaas is het ontzettend woke.

Lees meer
Philip Dröge portret
Philip Dröge portret
Column

Waarom volgde de BVD mijn oom George?

Philip Dröge vond zijn oom terug in een BVD-archief. 'Wat had mijn achteroom in hemelsnaam op zijn kerfstok, dat de polderspionnen hem in de gaten hielden?'

Lees meer
The Dmitriev Affair volgt Joeri Dmitriev .
The Dmitriev Affair volgt Joeri Dmitriev .
Recensie

The Dmitriev Affair: Poetin is in oorlog met zijn eigen volk

De documentaire The Dmitriev Affair illustreert hoe de Russische rechtspraak onder Poetins regime is onderworpen aan de staatsideologie.

Lees meer
Blue Jean: Een benauwende antihomosfeer
Blue Jean: Een benauwende antihomosfeer
Recensie

Blue Jean: Een benauwende antihomosfeer

De benauwende, repressieve sfeer door Thatchers antihomowetgeving komt uitstekend over in de film 'Blue Jean'.

Lees meer
‘Auto’s roepen gevoelens van macht, lust en status op’
‘Auto’s roepen gevoelens van macht, lust en status op’
Interview

‘Auto’s roepen gevoelens van macht, lust en status op’

Peter Giesen: 'Ik begreep: dit is wat de auto voor veel mensen heeft betekend, een enorme verbreding van de mentale horizon.'

Lees meer
Kohl (links) en Lubbers in de Ridderzaal tijdens een bezoek van Kohl, 26 januari 1993
Kohl (links) en Lubbers in de Ridderzaal tijdens een bezoek van Kohl, 26 januari 1993
Artikel

Kohl leerde Lubbers een lesje

Ruud Lubbers' bemoeienis met de Duitse eenwording wekte de woede van bondskanselier Helmut Kohl. In 1994 volgde de afrekening.

Lees meer
Cockerill: fabrikant met tomeloze daadkracht
Cockerill: fabrikant met tomeloze daadkracht
Artikel

Cockerill: fabrikant met tomeloze daadkracht

De Britse ondernemer John Cockerill bouwde in Seraing een conglomeraat van steenkolenmijnen, hoogovens, metaalsmelterijen, smederijen en constructiewerkplaatsen. Dat leverde hem vele bewonderaars op, onder wie koning Willem I. Maar er was ook kritiek op de verwoesting van de omgeving. ‘Het was alsof een vijandelijk leger door het land was getrokken.’ In het voorjaar van 1829...

Lees meer
Mao en Stalin
Mao en Stalin
Artikel

Toen de relatie tussen China en Rusland verzuurde, profiteerden de VS

Russische en Chinese bommenwerpers patrouilleerden deze week voor het eerst samen vlak bij Alaska. Na de Tweede Wereldoorlog hielpen de Sovjets bij de opbouw van de Volksrepubliek China. Maar de ideologische kameraadschappelijkheid verzuurde eind jaren vijftig.

Lees meer
Foto van Sinclair de Rochemont.
Foto van Sinclair de Rochemont.
Artikel

Sinclair de Rochemont: een romantische fascist

Jarenlang deed Hugues Alexandre Sinclair de Rochemont pogingen carrière te maken binnen de fascistische politiek en pers in Nederland.

Lees meer
Supermijnwerker Andrej Stachanov (rechts) aan het werk in de mijn.
Supermijnwerker Andrej Stachanov (rechts) aan het werk in de mijn.
Artikel

Stachanov: held of uitslover?

De Sovjet-Unie prees mijnwerker Andrej Stachanov, die in 1935 op één dag maar liefst vijftien keer meer produceerde dan zijn collega’s.

Lees meer
Beatrice de Graaf
Beatrice de Graaf
Column

Terug naar de waterstaat!

Volgens Beatrice de Graaf zijn onze infrastructuur en verkeerssituatie er de afgelopen eeuwen niet democratischer op geworden.

Lees meer
Descartes
Descartes
Nieuws

532 Franse woorden geleend

Het Nederlands barst van de woorden met een Franse oorsprong. Vooral in de zestiende eeuw haalden sprekers van het Nederlands veel woorden uit het Frans.

Lees meer
Loginmenu afsluiten