Alle artikelen
In Gokkers & graaiers vertelt Janssen achttien verhalen over gehaaide bankiers en gewetenloze beleggers, van de zeventiende eeuw tot nu. Hij begint in 1607, het jaar waarin Isaac Le Maire de VOC te gronde wilde richten door een streek uit te halen met VOC-aandelen. Hij verspreidde valse geruchten over de handelsmaatschappij in de hoop dat de aandelenkoersen zouden dalen. Maar dat liep slecht voor hem af.
Wilt u meer recensies lezen? Schrijf u dan in voor onze gratis nieuwsbrief.
Le Maires streek laat zien waarom gewiekste financiële innovaties uit het verleden nog altijd actueel zijn: zijn tactiek wordt op grote schaal toegepast en staat tegenwoordig bekend als shorten. Ook de tulpenmanie in 1637, de eerste financiële bubbel, keert steeds in nieuwe vormen terug. Bitcoins zijn de tulpen van nu, schrijft Janssen, verwijzend naar de crypto crash eerder dit jaar.
Van een zeventiende-eeuwse aandelenhandelaar die letterlijk gek wordt als zijn fortuin verdampt tot investeerders die rijk denken te worden dankzij de internetbubbel: Janssen laat zien dat het slechte geheugen van Nederlandse zakenlieden als een rode draad door onze financiële geschiedenis loopt. Risico en hebzucht zorgen ervoor dat hoogtij op de beurs steeds weer eindigt in mineur.
Janssen wil geen ‘moralistische vermaningen’ geven. Wel besteedt hij meerdere verhalen aan kooplieden die geld verdienden aan de slavernij. In de hoofdstukken over de Nederlandsche Handel-Maatschappij en zakenvrouw Johanna Borski worden recente onderzoeken naar hun betrokkenheid bij de slavenhandel aangehaald.
Door steeds een nietsontziende ondernemer of slimme speculant als uitgangspunt te nemen, blijven de verhalen onderhoudend. Zo is het boek niet alleen een geschiedenis van geldbedragen en beursnoteringen, maar is er ook ruimte voor de emoties van historische figuren die gokten en soms alles verloren. Als het boek toch dreigt te verzanden in jargon als mirror trading, futures market en junk bonds, biedt een financieel lexicon achterin uitkomst.
De continuïteit van de Nederlandse hebzucht wordt pijnlijk duidelijk in het laatste hoofdstuk. De Nederlandse inhaligheid leeft voort op de Zuidas, waar jaarlijks honderden miljarden euro’s van schimmige bedrijven door brievenbusfirma’s stromen. Daar komt het moralisme toch om de hoek kijken: ontwikkelingslanden verliezen hierdoor miljarden aan belastinginkomsten. Bovendien drukt de oorlog in Oekraïne ons land met de neus op de feiten: Zuidas-advocaten en -dienstverleners staan al jarenlang klaar voor Russische bedrijven en oligarchen.
Gokkers & graaiers. Financiële schandalen van de VOC tot de Zuidas
Roel Janssen
272 p. Follow the Money Publishing, € 22,50
De eeuwige Hollandse hebzucht
Sywert van Lienden en zijn compagnons staan terecht voor oplichterij. Nederlanders zijn vaak geroemd om hun handelsgeest, maar de zoektocht naar rijkdom leidde geregeld tot zwendel.
Een mozaïek van culturen
Aan de hand van Ravenna laat de Britse historicus Judith Herrin zien hoe het West-Romeinse Rijk zich ontwikkelde – en ten onder ging.
De vele kanten van T.S. Eliot
Honderd jaar geleden verscheen The Waste Land van T.S. Eliot. Historicus Rob Hartmans beschrijft het leven van de lastige, maar briljante dichter.
Het noodlot van Lemberg
Ooit was lviv een multiculturele metropool met een rijke Joodse geschiedenis. De twintigste eeuw bracht het noodlot: de Polen werden massaal verdreven en de Joden werden vrijwel uitgeroeid.
Alleen wonen was in de jaren zestig al in trek
Vanwege de krapte op de woningmarkt stellen jongeren het samenwonen steeds langer uit. Alleen wonen is populair, een trend die al in de jaren zestig door de overheid werd aangewakkerd.
‘Rusland stookte conflict in Nagorny Karabach steeds op’
Op 1 januari 2024 houdt de zelfverklaarde republiek Nagorny-Karabach op te bestaan. Het conflict over de enclave kent een lange geschiedenis die begint bij de Russische tsaren.
‘Sterke vrouwen en idealisten vormden de opstand van de geuzen’
In verhalen over de Tachtigjarige Oorlog worden geuzen vaak omschreven als bloeddorstige mannen. Wie waren de geuzen werkelijk?
Historischnieuwsblad.nl is vernieuwd
Met trots presenteren we u het nieuwe ontwerp van historischnieuwsblad.nl.
De ontwrichtende erfenis van Albanië
Premier Rutte neemt deel aan een top in Albanië die in het teken staat van de samenwerking tussen de EU en de Westelijke Balkanlanden. Albanië wil dolgraag lid worden van de Europese Unie, maar zit al sinds 2004 in de wachtkamer omdat het corruptie en zware misdaad niet effectief weet te bestrijden. Die zijn een erfenis van de jaren negentig, toen het land in totale anarchie verkeerde.
Musk is niet de eerste mediamagnaat die het vuurtje opstookt
Eind negentiende eeuw zetten twee Amerikaanse mediamagnaten de verhoudingen met Spanje op scherp. Uit sensatiezucht duwden Joseph Pulitzer en William Hearst de VS richting een oorlog.
Op naar een nieuw bestaan
Vol goede moed vertrekken talloze landverhuizers begin twintigste eeuw vanuit Amsterdam naar Amerika.
Overal rode hangsloten
Philip Dröge schrijft in zijn column over Salzach, dat steeds meer is gaan lijken op andere steden.
