Home 532 Franse woorden geleend

532 Franse woorden geleend

Het Nederlands barst van de woorden met een Franse oorsprong, zoals ‘plezier’, ‘soldaat’, ‘publiek’, miljoen’ en ‘conform’. Vooral in de zestiende eeuw haalden sprekers van het Nederlands veel woorden uit het Frans. Dat bleek toen neerlandica Brenda Assendelft Leidse teksten uit de periode 1500-1900 analyseerde. Dat deed ze voor haar proefschrift Verfransing onder de loep, waarop ze onlangs promoveerde aan de Universiteit Leiden.

Descartes

Geertje Dekkers

Historicus en journalist

Gepubliceerd op: 30 mei 2023

In de zestiende eeuw gebruikten Leidenaren 532 Franse leenwoorden voor de eerste keer. Daarna daalde het aantal nieuwe introducties gestaag, tot enkele tientallen in de negentiende eeuw. Het daadwerkelijke gebruik van die woorden had een ander verloop: dat piekte in de eerste helft van de negentiende eeuw.

Dit artikel krijg je van ons cadeau

Wil je ook toegang tot HN Actueel? Hiermee lees je dagelijks geschiedenisverhalen met een actuele aanleiding op onze website en ontvang je exclusieve nieuwsbrieven. Sluit hier een abonnement af en je hebt direct toegang.

Assendelft keek ook naar Franse achtervoegsels die aan Nederlandse woorden werden geplakt, zoals ‘-age’ (als in: ‘lekkage’), ‘-eren’ (als in: ‘halveren’) en ‘-eel’ (‘universeel’). Ook daarvan piekte het gebruik in de eerste helft van de achttiende eeuw.

Dit artikel is gepubliceerd in Historisch Nieuwsblad 6 - 2023

Nieuwste berichten

Guilaume Groen van Prinsterer
Guilaume Groen van Prinsterer
Artikel

Grondlegger van de christelijke politiek waarschuwde voor agressief nationalisme

De negentiende-eeuwse politicus en polemist Guillaume Groen van Prinsterer was de grondlegger van de protestants-christelijke politiek in Nederland. Hij wordt vaak gezien als conservatief, maar hij keerde zich tegen nationalistische machtspolitiek. Dat blijkt uit zijn confrontatie met het Pruisen van kanselier Bismarck. Groen had een afkeer van de moderne, liberale staat, die stoelde op de...

Lees meer
Drie gestrande potvissen bij Ter Heyde. Gravure door Jan Wierinx, 1577.
Drie gestrande potvissen bij Ter Heyde. Gravure door Jan Wierinx, 1577.
Artikel

Gestrande walvissen voorspelden groot onheil

Timmy, de aangespoelde bultrug die Duitsland wekenlang in zijn greep hield, is na een grootse reddingsactie alsnog overleden. Tegenwoordig wekken gestrande walvissen medeleven, maar tijdens de Tachtigjarige Oorlog joegen ze kustbewoners de stuipen op het lijf. De verschijning van een ‘zeemonster’ interpreteerden ze als goddelijke waarschuwing. Wetenschappers en geestelijken, schrijvers en kunstenaars: van heinde en...

Lees meer
Hitler-borstbeeld bij de markt van Militracks in 2022.
Hitler-borstbeeld bij de markt van Militracks in 2022.
Interview

Historici kritisch over evenement met Duitse tanks en Hitler-beelden in Overloon: ‘Dit neigt naar naziverheerlijking’

Wandelen over een markt vol nationaal-socialistische parafernalia of een ritje maken op een Duitse tank. In het weekend van 16 en 17 mei is dat mogelijk in het Brabantse Oorlogsmuseum Overloon, tijdens een groot evenement met Duitse voertuigen en uitrustingsstukken uit de Tweede Wereldoorlog: Militracks. Historici zien risico’s: ‘Zonder de juiste kritische kanttekeningen kan het...

Lees meer
Hierogliefen van de Oude Egyptenaren
Hierogliefen van de Oude Egyptenaren
Interview

De Oude Egyptenaren schreven duizenden sprookjes, biografieën en liefdesbrieven

De Egyptenaren hebben niet alleen piramides en sfinxen achtergelaten, maar ook prachtige teksten. Egyptoloog Hans Schneider was zes jaar bezig om honderden oudegyptische mythen, romans, dagboeken en liefdesgedichten voor het eerst in het Nederlands te vertalen. ‘Je ziet de Egyptische invloed op de Griekse en Romeinse cultuur.’ Wat interesseerde u aan de oudegyptische literatuur? ‘In...

Lees meer
Loginmenu afsluiten