Alle artikelen

Laat het maar aan Hollywood over om met het verleden aan de haal te gaan. De in 1823 in Dahomey (het huidige Benin) spelende spektakelfilm The Woman King maakt van een wreed vrouwenleger een vrijheidslievend protofeministisch gezelschap.

Uniek was het zeker: het vrouwenleger Agojie, vanaf ongeveer 1650 tot de jaren 1890 in het Afrikaanse koninkrijk Dahomey. Wat begon als een vrouwelijke paleiswacht groeide uit tot een gevreesde strijdmacht van 8000 strijdsters. Ze vormden een derde van het leger in Dahomey, dat gevreesd werd om zijn agressie en oorlogszucht. Overwonnen leden van vijandelijke stammen werden onthoofd, aan Europese slavenhandelaren verkocht of tewerkgesteld op palmolieplantages in Dahomey. Sommige vrouwelijke gevangenen werden onderdeel van het vrouwenleger, maar de meeste strijdsters waren vrouwen uit Dahomey. Ongetrouwde vrouwen, en in de ogen van mannen ongehoorzame en koppige dochters, belandden onder dwang in het vrouwenleger. Ook werden jaarlijks honderden slaven in religieuze ceremonies gedood. Kortom, Dahomey was een door de slavenhandel rijke, maar zeer wrede samenleving, waarin koningen de absolute macht hadden.

Aan die werkelijkheid heeft A Woman King, dat zich in 1823 afspeelt tijdens een strijd tegen een buurvolk, weinig boodschap. In het historische spektakel wordt het vrouwenleger geleid door een moedige heldin, die vijanden bekwaam naar de andere wereld helpt, maar die ook pleit bij de koning voor afschaffing van de slavernij. Zij ziet meer toekomst in een op palmolie gebaseerde economie. Het duurt niet lang voordat ook de koning het licht ziet.

Het maakt van The Woman King onzinnige historische fictie. De slavernij in Dahomey verdween niet door humane inzichten van een koning, maar door druk van de Engelsen. Zij verboden in 1833 de handel in slaven en blokkeerden de slavernijhaven aan de kust van Dahomey. Ook bestond het vrouwenleger niet uit vrijheidslievende protofeministen, maar uit meedogenloze strijdsters in dienst van Dahomeys imperiale ambities. Knap hoe Hollywood uit zoveel wreedheid en ellende een heldinnenverhaal heeft weten te peuren.