Alle artikelen
Terwijl de Zuid-Afrikaanse vrijheidsstrijder Nelson Mandela 27 jaar gevangenzat op Robbeneiland, hield zijn vrouw Winnie er talloze minnaars op na. Ook zocht ze steeds vaker haar toevlucht tot geweld.
Toen Nelson Mandela op 13 april 1992 bekendmaakte dat hij ging scheiden van Winnie was hij 793 dagen op vrije voeten. Hij roemde in een perscommuniqué haar betekenis voor de antiapartheidsbeweging in Zuid-Afrika. Over de redenen van de breuk hield hij zich op de vlakte. ‘Vanwege de druk van onze gedeelde toewijding aan het ANC en de strijd tegen apartheid hebben we niet van een normaal gezinsleven kunnen genieten.’ Een understatement. Mandela zat 27 jaar opgesloten op Robbeneiland, een strafkolonie. Zijn bewakers schiepen er genoegen in hem te informeren over de talloze minnaars van zijn echtgenote.
Meer recensies van historische boeken lezen? Schrijf u in voor onze gratis nieuwsbrief.
Jonny Steinberg schetst in zijn dubbelbiografie een ontluisterend beeld van het huwelijk. Ook in de jaren voor Nelsons veroordeling in 1964 was Winnie buitengewoon promiscue. Steinberg suggereert zelfs dat ze een rol heeft gehad in Nelsons arrestatie in augustus 1962; haar geliefde van dat moment was een informant van de politie.
Midden jaren tachtig koos Winnie steeds nadrukkelijker voor een gewelddadige aanval op het apartheidsregime. Dat geweld beperkte zich niet alleen tot de Afrikaners. Haar broeders en zusters ‘moesten banger van mij zijn dan van het apartheidsregime’. Dieptepunt was de oprichting van de Mandela United Football Club. De terreurorganisatie zaaide vooral onder de zwarte bevolking van Zuid-Afrika dood en verderf.
Historisch Nieuwsblad scheurkalender 2027
- 365 dagen vol verrassende geschiedenis
- Van de Oudheid tot de eenentwintigste eeuw
- 1. Ontdek elke dag een bijzonder historisch verhaal
Historisch Nieuwsblad tijdelijk al vanaf 4,99 per maand
- Ontdek onbekende feiten en verbanden met tophistorici
- Lees & luister en krijg volledige toegang
- Papier én digitaal via de Historisch Nieuwsblad-app
Steinberg schetst de terreur van de politiestaat, de mondiale verontwaardiging over het apartheidsregime, en het belang van de internationale verhoudingen tijdens en na de Koude Oorlog. Maar zijn psychologische duiding is van de koude grond. Steinberg presteert het om in Winnie de ‘mythische figuur’ van de heks te zien. Hij is zich kennelijk niet bewust van de misogyne connotatie van zijn historische vergelijking.
Tegenwoordig zien zwarte jongeren in Zuid-Afrika in Winnie een groter rolmodel dan in Nelson Mandela. Ze verkiezen haar militante houding boven de verzoenende rol van Mandela in de transitie van het apartheidsregime naar een multiraciale democratie.

Winnie & Nelson. Portret van een huwelijk
Jonny Steinberg
600 p. Atlas Contact, € 34,99
Bestel bij Libris.
Ontluisterend beeld van een huwelijk
Terwijl de Zuid-Afrikaanse vrijheidsstrijder Nelson Mandela 27 jaar gevangenzat op Robbeneiland, hield zijn vrouw Winnie er talloze minnaars op na. Ook zocht ze steeds vaker haar toevlucht tot geweld.
Stichtten piraten een utopia?
De in 2020 overleden antropoloog David Graeber stelt dat piraten op Madagaskar aan de wieg stonden van de achttiende-eeuwse Verlichting.
1500 sporen bleven achter op het slagveld
De Guldensporenslag was volgens Rolf Falter een ‘kantelmoment’. In 1302 versloeg een Vlaamse troepenmacht het leger van de Franse koning.
Boeven werden naar Australië gezonden, op weg naar beterschap
De eerste vloot kolonisten voer in 1787 naar Australië. Ruim 700 criminelen moesten onder leiding van admiraal Arthur Phillip een nieuwe samenleving stichten, gefundeerd op gelijkheid en verdraagzaamheid. Boeven zouden er veranderen in brave burgers. In de vroege ochtend van 13 mei 1787, bij het krieken van de dag, verliet een konvooi van elf schepen...
Misleiding en bedrog in de Koude Oorlog
De Roemeense serie Spy/Master speelt in 1978 en wekt de paranoïde dictatuur van communist Nicolae Ceaușescu en zijn vrouw Elena tot leven.
De inbrekers van Watergate
Over het Watergate-schandaal lijkt alles wel gezegd. Toch vonden de makers van de serie White House Plumbers een nieuwe invalshoek.
‘Democratie, dat is van au’
‘Onze constitutie is een spiegel van de Nederlandse ziel,’ zegt hoogleraar staatsrecht Wim Voermans. De grondwet is daarom sober en praktisch.
Naar Jeruzalem in 300 etappes
In 333 reisde een anonieme reiziger naar Jeruzalem en terug. Onderweg hield hij nauwkeurig bij welke plaatsen hij had bezocht.
Motorcultuur: blik op oneindig en rijden maar
Motorbendes schoten in de Verenigde Staten na de Tweede Wereldoorlog als paddenstoelen uit de grond. Ze boden toevlucht aan veteranen die hun draai in het burgerleven niet konden hervinden. Hun bandeloze levensstijl werd dankzij de filmindustrie een inspiratiebron voor veel babyboomers, ook in Nederland. Eerst de werkelijkheid. In het lange weekend van 4 juli 1947...
Korendragers stonden samen sterk
Ze stonden bekend als zuiplappen met een losse moraal, maar de korendragers van Amsterdam waren wel strak georganiseerd in een gilde.
‘Feministen zochten naar voorgangers’
Mensen projecteren hun eigen idealen op historische figuren. Feministen zijn hierop geen uitzondering, ontdekte historicus Clara Vlessing.
Zwarte ondernemers in tijden van segregatie
De Amerikaanse leden van de National Negro Business League gaven elkaar in de vroege twintigste eeuw ondernemingsadvies.