Home Alle artikelen

Alle artikelen

Een overzicht van de artikelen die we recent hebben gepubliceerd.

Stadhouder Willem V heeft van jongs af aan een slecht imago, en dat is niet helemaal terecht. Olaf van Nimwegen schreef een genuanceerde biografie over deze Oranje-telg.

Een slappe zak – uiteraard gebruikte onze keurig gereformeerde onderwijzer rond 1970 deze woorden niet -, maar het was wel de onontkoombare conclusie nadat hij ons had verteld over stadhouder Willem V. Vergeleken met voorgangers als Willem van Oranje en stadhouder-koning Willem III was hij kennelijk een dweil, die werd gemanipuleerd door de onsympathieke en moddervette hertog van Brunswijk en onder de plak zat bij zijn dominante echtgenote Wilhelmina van Pruisen.

Meer recensies lezen? Schrijf u in voor onze gratis nieuwsbrief.

Ontvang historische artikelen, nieuws, boekrecensies en aanbiedingen wekelijks gratis in je inbox.

Al bij zijn leven werd Willem V, die op 18-jarige leeftijd erfstadhouder van alle provinciën van de Nederlanden en opperbevelhebber van de krijgsmacht was geworden, neergezet als een dommige, luie, karakterzwakke en besluiteloze man. Hij zou te week zijn om echt werk te maken van zijn monarchale ambities en liet dat dus maar aan zijn vrouw over.

Dat deze profielschets was ontstaan tijdens de felle politieke strijd die door Olaf van Nimwegen in een eerder boek is getypeerd als ‘de Nederlandse burgeroorlog’, was voor moderne historici tot nog toe geen aanleiding om die kritisch tegen het licht te houden. Om dit beeld te nuanceren besloot Van Nimwegen eindelijk eens een echte biografie van de miskende Oranje-telg te schrijven.

Niet dat Willem V in dit boek nu naar voren treedt als miskend genie of een buitengewoon bekwame of krachtdadige regeringsleider, maar veel negatieve verhalen weet de biograaf wel te relativeren of in een context te plaatsen die het optreden van de stadhouder begrijpelijker maakt. Bovendien vergelijkt hij hem met twee vorsten uit de dezelfde tijd die ook altijd een slechte pers hebben gehad: de Franse koning Lodewijk XVI en de Britse George III. Ook bij hen overwoekerden de roddels en politiek gemotiveerde achterklap de feiten. Volgens Van Nimwegen zijn er goede redenen om aan te nemen dat Willem V tegenwoordig de diagnose ADHD zou krijgen, terwijl historici tot nog toe nimmer aandacht hebben besteed aan zijn mentale gesteldheid. Na lezing van dit boek is Willem V nog steeds geen ‘groot man’ geworden, maar heb je wel een beeld van een mens met uiteenlopende kwaliteiten en gebreken, die bijvoorbeeld fysiek heel wat minder krachteloos was dan altijd werd gesuggereerd. Terwijl ook de rol van de hertog van Brunswijk en Wilhelmina van Pruisen tot normale proporties is teruggebracht.

Willem V. De laatste stadhouder van Nederland, 1748-1806
Olaf van Nimwegen
548 p. Prometheus, € 45,-

Openingsbeeld: Spotprent van Willem V, 1786.

Dit artikel is exclusief voor abonnees

Begrijp het heden, begin bij het verleden: met HN Actueel lees je historische achtergronden bij het nieuws van nu. Je leest al voor €4,99 per maand.
Spotprent van Willem V, 1786.
Spotprent van Willem V, 1786.
Recensie

Zo’n slapjanus was Willem V nou ook weer niet

Stadhouder Willem V heeft van jongs af aan een slecht imago, en dat is niet helemaal terecht. Olaf van Nimwegen schreef een genuanceerde biografie over deze Oranje-telg.

Lees meer
Wensdenken over Cleopatra’s dochter
Wensdenken over Cleopatra’s dochter
Recensie

Wensdenken over Cleopatra’s dochter

Over Cleopatra Selene is niet veel bekend. Maar dat weerhoudt Jane Draycott er niet van lustig over haar te speculeren en haar voor te stellen als een sterke vrouw.

Lees meer
De roggelelie, illustratie uit de Flora Batava.
De roggelelie, illustratie uit de Flora Batava.
Recensie

Van ereprijs tot zeesla en groot dooiermos

Het eerste grote overzicht van de wilde Nederlandse flora is heruitgegeven. Eind achttiende eeuw ontstond het initiatief tot deze Flora Batava. Die groeide uit tot een ‘floristische kathedraal’ en is tegelijk een interessante historische bron.

Lees meer
Medewerkers van King wijzen na de aanslag waar het schot vandaan kwam, Memphis, 4 april 1968.
Medewerkers van King wijzen na de aanslag waar het schot vandaan kwam, Memphis, 4 april 1968.
Recensie

King verwachtte de aanslag al lang

De laatste jaren van zijn leven stond burgerrechtenactivist Martin Luther King onder grote druk. Veel witte liberalen vonden hem te radicaal, maar de Black Panthers meenden juist dat hij niet ver genoeg ging.

Lees meer
Indianenleider Sitting Bull.
Indianenleider Sitting Bull.
Artikel

Het verzet van Sitting Bull en Crazy Horse

Keer op keer doorkruisten witte soldaten en kolonisten het territorium van de Lakota. Tot die het niet meer pikten en de wapens opnamen. Het kostte de Amerikaanse regering de grootste moeite deze ‘Sioux’ eronder te krijgen.

Lees meer
Debs geeft een toespraak
Debs geeft een toespraak
Artikel

Deze Amerikaanse socialist moest campagne voeren vanuit zijn cel

In 1920 deed Eugene Debs vanuit de gevangenis een gooi naar het presidentschap. Hoewel hij achter de tralies zat, wist de leider van de Socialist Party of America bijna een miljoen kiezers voor zich te winnen. Eugene Debs wist in 1920 wat het inhield om mee te doen aan de presidentsverkiezingen; het was zijn vijfde...

Lees meer
Hoe kamperen de ideale manier werd om er even tussenuit te zijn
Hoe kamperen de ideale manier werd om er even tussenuit te zijn
Beeldessay

Hoe kamperen de ideale manier werd om er even tussenuit te zijn

De geur van gras, zingende vogels, de hele dag in de buitenlucht. Voor miljoenen Nederlanders werd kamperen de ideale manier om er even helemaal tussenuit te zijn. Al moesten ze zich wel aan strikte regels houden. Om halfzeven ’s ochtends luidde de gong: tijd om uit de slaapzak te kruipen. Op het oefenkampeerterrein van de...

Lees meer
Israël bij het Suezkanaal.
Israël bij het Suezkanaal.
Interview

‘Israël moet zijn tegenstanders niet onderschatten’

Vijftig jaar geleden, op 6 oktober 1973, ontketenden Egypte en Syrië een verrassingsaanval op Israël tijdens Jom Kippoer.

Lees meer
Confronterende komedie over Coen
Confronterende komedie over Coen
Interview

Confronterende komedie over Coen

Wat zou Jan Pieterszoon Coen zeggen als hij wist hoe er in de huidige tijd over hem en zijn daden wordt gedacht? Die vraag stelt theatergroep Aluin in de nieuwe voorstelling 'Dit is van ons'.

Lees meer
‘Een verbod op Holocaustontkenning is zinloos’
‘Een verbod op Holocaustontkenning is zinloos’
Interview

‘Een verbod op Holocaustontkenning is zinloos’

Het is voortaan verboden om de Holocaust te ontkennen. Historicus Willem Melching ziet het nut van dit verbod niet in.

Lees meer
Filmposter van Oppenheimer van Christopher Nolan
Filmposter van Oppenheimer van Christopher Nolan
Recensie

Film Oppenheimer: feilbare man met een geweten

Oppenheimer is de grote winnaar van de Oscars van 2024. De drie uur durende film over de ontwikkeling van de atoombom won maar liefst zeven beeldjes. 'Oppenheimer had makkelijk een simpel en rechtlijnig drama kunnen worden over de opkomst en ondergang van een briljante wetenschapper. Door hem te vergelijken met Prometheus maakt Nolan van Oppenheimer een tragisch en mythisch personage.'

Lees meer
‘Barbie is steeds een spiegel van de tijd’
‘Barbie is steeds een spiegel van de tijd’
Artikel

‘Barbie is steeds een spiegel van de tijd’

Barbie was vijfenzestig jaar geleden meteen een succes onder meisjes. Maar veel ouders keken kritischer tegen haar aan, vertelt historica Hélène Winkelman. ‘Zij zagen de pop als een pin-up girl met grote borsten, die met een eindeloze garderobe in een Amerikaanse glamourwereld leeft.’ Desondanks werd de Barbiepop een klassieker. En inmiddels is er ook een...

Lees meer
Loginmenu afsluiten