Historisch Nieuwsblad 9 - 2026
Indische seks in geuren en kleuren
De geschiedenis van ‘ons Indië’ wordt meestal beschreven met een focus op verovering en geweld. Lizzy van Leeuwen kiest in Indehoy! voor een radicaal andere aanpak: zij analyseert de seksuele praktijken die er ruim drie eeuwen heersten. Het gevaar bij een dergelijk ruim en tijdsomspannend perspectief is dat je een verzameling anekdotes en weetjes over...
Hoe ontstond de middeleeuwse stad?
Waarom kenmerkt het Utrechtse stadsbeeld zich door werfkelders en kloosters, maar dat van Amsterdam door lange grachten en nauwe steegjes? Historisch geograaf Marcel IJsselstijn zocht het uit in zijn promotieonderzoek aan de Universiteit Leiden. Lange tijd werd gedacht dat steden in de Middeleeuwen ofwel strak van bovenaf werden gepland, ofwel ‘organisch’ tot stand kwamen. Maar...
‘Ik was enorm opgelucht: de beelden bestaan echt!’
Kunsthistoricus Ludo van Halem vertelt over zijn meest bijzondere vondst. ‘Ik raakte geïntrigeerd door een foto van twee van Carel Vissers beelden bij de ingang van een Haags kantoor.’ Kunt u iets vertellen over uw meest bijzondere vondst? ‘Het is bijna tien jaar geleden dat ik de verloren gewaande beelden Signaal 1 en 2 van...
Klungelige Finse fascisten in ‘The kidnapping of a president’
Bij politieke ontvoeringen denken we niet meteen aan Finland. Ten onrechte, want tussen 1929 en 1932 ontvoerde de fascistische Lapua-beweging er honderden linkse tegenstanders. De beweging vond een vruchtbare voedingsbodem in de angst voor de stalinistische Sovjet-Unie. Leden kidnapten communistische en sociaal-democratische politici en dumpten hen na mishandeling bij de Russische grens, hun een mooi...
Willem en Anna trouwden uit wanhoop
Liefde en romantiek? Mooi meegenomen, maar zelden waren het in de tijd van de absolute monarchieën voorwaarden voor een huwelijk. Politiek gewin en internationaal aanzien waren voor vorstelijke echtverbintenissen vele malen belangrijker. Zo was ook in het huwelijk van Willem IV en Anna van Hannover niet bepaald sprake van een allesverzengende liefde. Vorstelijke huwelijken konden...
Middeleeuwse memes over monsters, fallussen en ontblote billen
Wie een middeleeuws handschrift openslaat, hoeft zich niet te verbazen over dat soort bizarre voorstellingen in de kantlijn. Wat vertellen zogeheten marginalia over de belevingswereld van de middeleeuwer? De term ‘marginalia’ verwijst naar alles wat we terugvinden in de kantlijn van een tekst. In middeleeuwse manuscripten staan dikwijls persoonlijke toevoegingen van de kopiist of de...
‘Vredelievende, rationele internationale betrekkingen zijn een wensdroom’
In de Bonner voorstad Sankt-Augustin zijn sinds jaar en dag de Konrad-Adenauer-Stiftung en het archief van de partij CDU/CSU gevestigd. Konrad Adenauers hoedje, Ludwig Erhards familiekiekjes en Helmut Kohls verkiezingsposters geven het interieur die typische retro-vibes. Maar dan. Als je de archieven uit de jaren vanaf 1979 openslaat (een nieuw onderzoeksproject van me), zijn we...
Meteorologen ruziën over D-Day in film ‘Pressure’
Weersvoorspelling een saai onderwerp? Niet als het verloop van een oorlog ervan afhangt. Het op feiten gebaseerde Pressure toont de hoogoplopende ruzie tussen geallieerde meteorologen over de verwachting voor D-Day. Bedolven onder tegenstrijdige adviezen moet opperbevelhebber Dwight Eisenhower beslissen over de invasiedatum. Als D-Day een maand eerder was gepland, waren meteorologen het volstrekt met elkaar...
Je maandelijkse portie geschiedenis
Maandelijks de beste historische artikelen. Bestel nu Historisch Nieuwsblad met korting!