• Mijn account
  • Shop
  • Winkelmand
  • Log in

    Wachtwoord vergeten?

    Kleurrijke angisa’s weerspiegelen zwarte bladzijde

    Recensie De Zwarte Bladzijde van de Gouden Eeuw

    door Aniek de Kort

    “De bewindslieden van de West-Indische Compagnie en de directeuren van de Sociëteit van Suriname waren gewetenloze mensen die alleen hun eigenbelang vooropstelden”, aldus historicus Leo Balai. Met deze uitspraak opent De Zwarte Bladzijde van de Gouden Eeuw, en zet daarmee direct de toon. Met meer van dergelijke uitspraken wil het Amsterdam Museum stilstaan bij ‘150 jaar afschaffing slavernij in Suriname en de Nederlandse Antillen’ en mensen bewust maken van de erfenis van slavernij.

    Het slavernijspoor, aangelegd in de tijdelijke Gouden Eeuw-tentoonstelling, is herkenbaar aan kleurrijke angisa’s, de Surinaamse hoofddoek voor vrouwen. De manier waarop deze gevouwen is draagt een boodschap uit of verraadt de stemming van de draagster. De betekenis van de kleurrijke doek is echter alleen te ontcijferen door kenners, ze spreken dus een soort geheimtaal. De angisa’s in het museum zeggen “let them speak”. Een mooie metafoor voor het slavernijverleden dat de laatste jaren steeds meer aandacht krijgt. Belangrijk, omdat veel ‘witte’ Nederlanders slavernij nog zien als een ver-van-mijn-bedshow, en er haast geen sprake is van een gedeeld verleden.

    Helaas zijn sommige angisa’s zo geplaatst dat je ze makkelijk over het hoofd ziet als je je er niet van bewust bent. Een angisa boven het bordje van de nooduitgang is niet de meest ideale plaats. Ook zijn sommige schilderijen en toelichtingen nogal willekeurig geplaatst. Want wat doen een kaart en uitleg over het werkproces op een suikerplantage in een zaal die verder geheel over anatomie gaat? Een ander voorbeeld is een groot bord over het ‘gedeeld verleden’, dat is geplaatst tussen schilderijen die daar in de verste verte niets mee te maken hebben.

    Het verhaal dat bij deze objecten wordt verteld is echter wel goed. De informatie is kort en bondig, doch helder. Een groot pluspunt van de tentoonstelling is de bijbehorende website. Hier zijn niet alleen de informatieve teksten uit de tentoonstelling terug te vinden, er zijn ook blogs en verwijzingen naar films en literatuur voor eenieder die meer wil weten.

    Het enige onbegrijpelijke is dat voor het slavernijverleden een apart ‘spoor’ is aangelegd, en dat dit niet vanaf het begin in de tentoonstelling geïntegreerd is. Misschien wilde het museum door de extra reclame voor deze ‘nieuwe’ tentoonstelling de nadruk meer leggen op het slavernijverleden, of extra bezoekers werven met dit nieuwe onderdeel? Wat de reden ook moge zijn, het is geen goede keuze geweest. Slavernij hoort bij de Gouden Eeuw, en het museum heeft deze zwarte bladzijde zes maanden lang niet betrokken bij de tentoonstelling.

    Meer weten over de slavernij? Neem eens een kijkje op onze themapagina over dit onderwerp.

    Ga naar onze agenda voor praktische informatie over deze tentoonstellingen en andere evenementen.