Contact | Adverteren | Login | Lezersservice

Verschillende bronnen

Twitter @erichennekam  

 

 
 

Nationaal Archief:  openbaarheidsdag 2014


Op donderdag 2 januari 2014 is het weer openbaarheidsdag bij het Nationaal Archief in Den Haag.
Alle archieven, veelal van de overheid,  waarop een beperking van openbaarheid zit zijn vanaf die dag te raadplegen in de studiezaal. Ook dit jaar heeft het Nationaal Archief weer een lijst gemaakt van die archieven:  Overzicht Vrijdal Openbaarheid 2014.(PDF, 588 pagina's).

Een kleine greep archiefvormers op dit lijst:
- Ministerraad.
- Ministerie van Defensie: strijdkrachten in Nederlands-Indië (tot 1950) en Nederlandse Militaire Missie in Indonesië.
- Arrondisementsrechtbanken Dordrecht, Den Haag en Rotterdam en kantongerechten Alphen aan den Rijn, Brielle, Delft, Den Haag, Leiden, Gorinchem, Schiedam, Sommeldsijk (tot 1939/1979).
- Kabinet van de Vice-Minister-President en Kabinet voor Surinaamse en Nederlands-Antilliaanse Zaken.
- Ministeries van Justitie en Onderwijs
- Nederland Gezantschap te Frankrijk  (tot 1940)
- Bilderberg Conferentie
- Sociaal Economische Raad (SER)
- Kabinet van de Koningin (tot 1945)
- Bisdom Rotterdam
- Privé-archieven van oa M.A.M. Klompé, Henk Korthals en W.K.N. Schmelzer.
- Academisch Ziekenhuis te Leiden, afdeling Inwendige ziekten


 

Ingekleurde film Berlijn 1900

 


Memories van successie provincie Gelderland


Memories van successie zijn een essentiële bron voor genealogen en historici die geïnteresseerd zijn in onder andere persoonlijke geschiedenissen. Het Gelders Archief heeft de memories van successie in Gelderland over de periode 1818 tot 1927 gedigitaliseerd. 

Wat is een memorie van successie? In een dergelijke akte staat een overzicht van de bezittingen en schulden van een overledene. Een belastingambtenaar stelde de memorie op, die diende om de hoogte van de successierechten (belasting over een erfenis) vast te stellen. In deze documenten zijn terug te vinden: de naam van de overledene, plaats en datum van overlijden, overzicht van de bezittingen en schulden (en kadastrale aanduiding), naam en woonplaats van de erfgenamen en, als er een testament is, de datum van het testament en de naam van de notaris. Kinderen en (achter)kleinkinderen hoefden voor 1878 geen successierechten te betalen.

Regionale belastingkantoren inden de successiebelasting. In Gelderland waren deze kantoren tussen 1818 en 1927 gevestigd in Arnhem, Apeldoorn, Borculo, Culemborg, Doesburg, Doetinchem, Druten, Elburg, Elst, Groenlo, Harderwijk, Hattem, Lochem, Nijkerk, Nijmegen, Tiel, Wageningen, Winterswijk, Zaltbommel, Zevenaar en Zutphen. Op de website van het Gelders Archief staat exact vermeld welke plaats in deze periode onder welk kantoor viel.

Het digitaliseringproject, dat anderhalf jaar duurde, omvat ruim 1,3 miljoen bestanden (scans, die bestaan uit beelden van handgeschreven teksten) met een omvang bijna 4 terabyte. Eén memorie kan uit verschillende bestanden bestaan.

De memories zijn te vinden via www.geldersarchief.nl/familiegeschiedenis/memories-van-successie. Hier staat ook de exacte werkwijze vermeld hoe een memorie van successie kan worden gevonden. De documenten zijn nog niet op naam doorzoekbaar met een zoekfunctie. Wel zijn ze binnenkort gratis te downloaden.
(bron:Gelders Archief)

 


VU brengt Amsterdamse slaveneigenaren in 1863 in beeld


Nooit eerder was er onderzoek gedaan naar de slaveneigenaren die in Nederland woonden ten tijde van de afschaffing van de slavernij in 1863. Docent geschiedenis van de Vrije Universiteit Amsterdam Dienke Hondius heeft samen met haar studenten en onderzoekers van het Nationaal Archief en het Stadsarchief Amsterdam in 2012 het initiatief genomen dit wèl te doen. Het resultaat mag er zijn, een Google Maps kaart: Slaveneigenaren in Amsterdam 1863




Veel slaveneigenaren woonden niet op dezelfde plek als hun slaven in Suriname en de Antillen, maar lieten hun zaken regelen door vertegenwoordigers. Die afwezige eigenaren vormen een heel interessante groep: zij brengen de slavernijgeschiedenis, meestal gezien als iets dat ver weg en lang geleden heeft plaatsgevonden, terug in het hart van de Europese steden. Het onderzoeksteam onder leiding van Dienke Hondius geeft inzicht in de Amsterdamse connecties met de slavernij door middel van een kaart, die zij op basis van hun onderzoek ontwikkelden.


 

British Library: 1 miljoen afbeeldingen

 
De nationale bibliotheek van Engeland, the British Library, heeft meer dan één miljoen foto's op Flickr Commons  gezet, die iedereen kan (her)gebruiken. Deze afbeeldingen zijn afkomstig uit boeken uit de zeventiende, achttiende en negentiende eeuw, die zijn gedigitaliseerd door Microsoft.

De beelden zelf hebben betrekking op een verrassende mix van onderwerpen:  kaarten, geologische diagrammen, prachtige illustraties, satire,  muziek, kleurrijke illustraties, landschappen, muurschilderingen en nog veel meer.

 

Flickr Commons  is een fotoarchief website waar archieven, bibliotheken en musea uit heel de wereld hun gedigitaliseerde collecties laten zien. Ook het Nederlandse Nationale Archief heeft duizenden afbeeldingen op de site staan.


 

Lancering Gerson Digital: Polen


Op 13 december 2013 publiceert het RKD, het Nederlands instituut voor kunstgeschiedenis, het eerste deel van de rijk geïllustreerde digitale uitgave Gerson Digital over de intensieve, artistieke relatie tussen de Noord- en Zuid-Nederlandse en Poolse schilder- en tekenkunst uit de Gouden Eeuw. Het onderzoek naar deze bijzondere relatie levert talrijke nieuwe inzichten op en heeft onder andere geleid tot de toeschrijving van maar liefst  twintig ‘nieuwe’ werken aan het oeuvre van Rombout Uylenburgh (ca. 1585-1628), een ‘Pre-Rembrandtist’ die zijn hele leven werkzaam was in Polen.

Gerson Digital
In 2013 is het RKD, onder de noemer Gerson Digital, een grootschalig, wetenschappelijk documentatie-onderzoek gestart naar de Noord- en Zuid-Nederlandse schilder- en tekenkunst uit de Gouden Eeuw in Europees perspectief (Dutch and Flemish Painting of the Golden Age in European Perspective). Uitgangspunt hiervoor is Horst Gersons (1907-1978) gezaghebbende, maar  ondertussen gedateerde overzichtswerk Ausbreitung und Nachwirkung der holländischen Malerei des 17. Jahrhunderts (Dispersal and After-Effect of Dutch Painting of the 17th Century) uit 1942. Doel is om een geheel herziene, wetenschappelijk geannoteerde en geïllustreerde digitale uitgave van de Ausbreitung te publiceren. Samenwerking met (inter)nationale experts is daarbij cruciaal. In de komende jaren verschijnt een uitgebreide reeks deelpublicaties als RKD Monograph online, waaronder publicaties over Denemarken, Zweden en Duitsland.

Rombout Uylenburgh (ca. 1585-1628)
Tijdens het onderzoek voor de publicatie over Polen stuitte het RKD op een bijzonder tekeningenboek uit particulier bezit, waarin niet minder dan vijftien tekeningen zijn opgenomen die Rombout Uylenburgh in Polen vervaardigde. Rombout was een neef van Rembrandts vrouw Saskia; zijn broer Hendrick verleende de grote meester van het licht in 1631 onderdak toen hij in Amsterdam neerstreek.

Op basis van het ontdekte boek kunnen thans ook vijf kleine schilderijen aan Uylenburgh worden toegeschreven, waarmee zijn oeuvre in één keer van vijf tot vijfentwintig werken wordt uitgebreid. Tegelijkertijd roept de ontdekking weer tal van nieuwe vragen op: van wie leerde Uylenburgh het vak? Waarom doen zijn composities zo sterk denken aan de vroege Rembrandt en aan diens leermeester Lastman? Specialisten buigen zich nu over deze bijzondere ontdekking, die ongetwijfeld nog een verrassend vervolg krijgt.
(Bron:RKD)


Cultuurhistorische Hoofdstructuur Zeeland online


Hoe zag Zeeland er vroeger uit? Wat stond er vroeger op de plaats waar mijn huis staat? Met een paar muisklikken kan iedereend de historie van een Zeeuws perceel - van huis tot weiland - tot vijf eeuwen terug op oude kaarten zien. In samenwerking met de Provincie Zeeland stelt het Zeeuws Archief de van georeferentie en vectorisatie voorziene, historische kaarten digitaal via internet beschikbaar. Aan het project is vier jaar gewerkt.

De historische kaarten zijn opgenomen in het geografisch informatiesysteem van de provincie. Via de digitale Cultuurhistorische Hoofdstructuur Zeeland (CHS) kan iedereen de kaarten raadplegen:

http://provincie.zeeland.nl/cultuur/chs/>zeeland.nl/chs/ (Zoeken op de geografische kaart).

De kaarten zijn voorzien van georeferentie die is gebaseerd op de Grootschalige Basis Kaart Nederland (GBKN). Georefereren is een digitale bewerking waarbij gedigitaliseerde kaarten over elkaar heen worden gelegd en daarbij worden voorzien van gemeenschappelijke coördinaten. Daardoor kunnen de kaarten gemakkelijk onderling worden vergeleken.
 
Vier nieuwe kaartlagen - van 1832 tot 1560
Via de Cultuurhistorische Hoofdstructuur Zeeland, ook Geoloket Cultuur historie genoemd, kan iedereen diverse cultuurhistorische elementen op kaarten raadplegen, zoals archeologische vindplaatsen, scheepswrakken, waterstaatkundige objecten, monumenten en historische boerderijen. In samenwerking met het Zeeuws Archief zijn nu vier kaartlagen toegevoegd die samen vier eeuwen bestrijken:

1.      de kadastrale minuutplans van 1832,

2.      de Atlas Hattinga uit 1750,

3.      de kaarten uit de Atlas Visscher-Roman uit 1655,

4.      dertien stedenkaarten van Jacob van Deventer uit 1560.
 


Zoeken
De CHS biedt de mogelijkheid om op huidige straatnaam en postcode te zoeken. Door het selecteren van kaartlagen kunt u snel zien hoe de situatie van de door u aangegeven locatie er in de 16e, 17e, 18e en 19e eeuw uitzag. In de CHS zijn ook luchtfoto's van Zeeland van 1959 en 2013 opgenomen en er bestaat zelfs de mogelijkheid om naar Google Streetview te schakelen. De Provincie Zeeland heeft de verrijking van de CHS door het Zeeuws Archief aangegrepen om de CHS geheel te vernieuwen.

Digitale percelen én hun eigenaren
De laag van de kadastrale minuutplans van 1832 is nog verder verrijkt. Alle percelen zijn stuk voor stuk gedigitaliseerd oftewel gevectoriseerd. Aan deze digitale percelen is informatie gekoppeld afkomstig uit de eerste serie kadastrale registers, de Oorspronkelijke Aanwijzende Tafels. Daardoor is per perceel informatie beschikbaar over de toenmalige eigenaar, de grootte en het gebruik. De index van deze registers, met meer dan 130.000 namen, is te raadplegen via de website Zeeuwengezocht.nl. Vanuit de gevonden namen in Zeeuwengezocht.nl kunt u makkelijk doorklikken naar de gevectoriseerde minuutplans in het Geoloket.

Georefereren en vectoriseren
Het digitaal bewerken van kaarten in een geografisch informatiesysteem is een arbeidsintensieve klus. Het georefereren van de oude kaarten van Van Deventer, Visscher-Roman en Hattinga leverde de meeste moeilijkheden op. De kadastrale kaarten uit 1832 zijn met een veel grotere mate van nauwkeurigheid getekend en bleken vaak vrijwel precies op de GBKN te passen. Gezien de technische mogelijkheden van de vroege negentiende eeuw een hele prestatie.

De oudere zeventiende- en achttiende-eeuwse kaarten bleken meer aanpassingen nodig te hebben. In sommige gevallen trad veel vertekening op door 'trekken en duwen' aan de kaart. Het digitaal overtekenen van meer dan 150.000 percelen op de kadastrale minuutplans is uitbesteed aan een bedrijf in Bangladesh. Vrijwilligers van het Zeeuws Archief en medewerkers van de provincie Zeeland hebben al het werk gecontroleerd.

Het georefereren en vectoriseren van de kadastrale minuutplans is mede gefinancierd door de gemeenten Goes, Hulst, Middelburg, Reimerswaal, Schouwen-Duiveland, Sluis, Terneuzen, Tholen en Vlissingen.
(Bron: Zeeuws Archief)


Tip

 
19.680.082 digitale objecten en 123.694.174 bibliographische beschrijvingen van 48 nationale bibliotheken van Europa: The European Library   Bijvoorbeeld resultaten Nelson Mandela:


Belangrijke Nelson Mandela en Zuid-Afrika archieven


1- Nelson Mandela Centre of Memory
2- Nelson Mandela Foundation
3- IISG archieven ANC en Mandela
4- Anti-Apartheid Movement  (AAMA)
5- African Activist Archive Project 
6- Abika, Zuid-Afrika: databank rechtbanken (uitspraken) en politierapporten
7- Nationaal Archief Zuid-Afrika (NASA), inclusief portal digitale bronnen 
8- South Africa, Cape Province, Civil Deaths, 1895-1972



Vijftig meest geraadpleegde IISG archieven 2012


Het Internationaal Instituut voor Sociale Geschiedenis (IISG) in Amsterdam is een van de grootste archiefinstellingen in Nederland, en op het gebied van sociale geschiedenis in de wereld. Het instituut publiceerde een lijst van de vijftig  meest geraadpleegde archieven in 2012. Dit overzicht geeft een goed overzicht van de enorme verscheidenheid aan archieven in de collecties van het IISG, het Nederlands Economisch-Historische Archief (NEHA) en het Persmuseum.
 
De top vijf ziet er zo uit (tussen haakjes het resultaat in 2011):
1. Karl Marx / Friedrich Engels (18)
2. Amnesty International, Int. Secr (15)
3. SDAP (14)
4. Staatsarchief (10)
5. PvdA, hoofdarchief (2)

Bij elk archief kunt u doorklikken naar de beschrijving (inventaris) van het archief.
Zie bijvoorbeeld onderstaand de inventaris van Amnesty International.




 

Ars Electronica archief


Sinds 1987 wordt er in Linz (Oostenrijk) de Prix Ars Electronica uitgereikt aan interactieve kunst en computeranimatie.
Het archief (1987-heden) met de jaarlijks ingezonden items is online te raadplegen op de AEC website.

De database is ook gekoppeld aan Europeana (Europese digitale bibliotheek, museum en archief), waar afgelopen maand het 30 miljoenste record werd toegevoegd. Europeana bestond in november 2013 precies vijf jaar.

Dit record werd twee jaar eerder dan verwacht ingevoerd volgens de organisatie. Het was afkomstig uit de bovengenoemde AEC collectie en betrof de winnaar van de Academy Award for Best Animated Short Film  2012 The Fantastic Flying Books of Mr. Morris Lessmore. (zie schermafdruk hier onder)




 


Honderdduizenden kunstobjecten toegankelijk via RKD explore


Het RKD – Nederlands instituut voor kunstgeschiedenis – lanceerde op 28 november, via www.rkd.nl het vernieuwde zoeksysteem RKD explore. Dit portal biedt op eenvoudige wijze toegang tot een ongekende hoeveelheid aan kunsthistorische gegevens betreffende Nederlandse kunst in internationale context.

Het RKD beheert miljoenen afbeeldingen van kunstobjecten, honderdduizenden publicaties en zo’n anderhalve kilometer aan archiefstukken van onder andere kunstenaars en galeries. Belangrijke delen van deze collectie zijn met RKD explore nu overal vrij toegankelijk en gemakkelijk te vinden dankzij Google-indexering.
 
 
Afbeelding. De nieuwe zoekfunctie op de RKD website

Welke gegevens zijn er onder andere te vinden in deze prachtige nieuwe database:
- RKDartists: biografische gegevens van Nederlandse en buitenlandse kunstenaars van de Middeleeuwen tot heden.
- RKDimages: beschrijvingen en afbeeldingen van schilderijen, tekeningen, prenten en foto's van vóór de Tweede Wereldoorlog.
- RKDportrets: collectie portreticonografie
- RKDlibrary: beschrijvingen literatuur uit RKB bibliotheek, zoals boeken, tijdschriften en tentoonstellings- en veilingcatalogi.
- RKDcollections: de door het RKD beheerde primaire bronnen, zoals archivalia, persdocumentatie, Iconografie etc.
- RKDexcerpts: unieke collecties, zoals de Hofstede de Grootfiches en het Negentiende-Eeuwse Artelierpraktijk.

 

 

Heraldische Databank


Vandaag werd tijdens het Stamboomcafé van het Centraal Bureau voor Genealogie de beta-versie van de vernieuwde  Heraldische Databank  door heraldicus Guus van Breugel op informele wijze gepresenteerd.

De databank bestond al vanaf 1997, maar had enkele belangrijke beperkingen. De nieuwe Heraldische Databank  heeft een sterk verbeterde zoekfunctie op de inmiddels bijna honderdduizend afbeeldingen. Ook het bestellen gaat gemakkelijker, sneller én goedkoper. U rekent af in de digitale studiezaal met eenheden (vijftig eenheden per beeld, circa € 2,50). Vrienden van het CBG kunnen hun gratis eenheden nu dus ook gebruiken om wapenafbeeldingen te bestellen.

Anders dan voorheen kunt u nu ook een voorafbeelding zien vóórdat u de bestelling plaatst. U weet dus wat u voor uw geld krijgt. De website bevat ook onder andere het laatste nieuws van ons heraldisch blog en links naar StamboomNederland, WieWasWie en de Nederlandse FamilienamenBank.

De Heraldische Databank is gemaakt in samenwerking met digitaal erfgoedspecialist Picturae te Heiloo en werd mede mogelijk gemaakt door een gift van de Stichting Nederland’s Patriciaat.

De site kun je het beste gebuiken naast deze bron:  De Nederlandsche Leeuw jaargangen 1883 - 1932. Tijdschrift van het Koninklijk Nederlandsch Genootschap voor Geslachts- en Wapenkunde.

Een ander site die u niet mag missen m.b.t. beschrijvingen van wapenborden in kloosters en kerken in het Utrechts van de 17de eeuw is  De Monumenta-handschriften van Aernout van Buchel.




Protestantse Kerk Nederland: Acta en handelingen


De acta/handelingen van de synodes van de Nederlandse Hervormde Kerk en de Gereformeerde Kerken in Nederland zijn online gezet op PKN digibron.

Het zijn de verslagen, synoden en kerkelijke uitgaven tussen 1816 en 2004 van deze protestantse kerken.

U kunt bij de resultaten een zoekactie verfijnen op jaar en kerk denominatie. Het zijn gedigitaliseerde documenten, die ook in tektsbestanden zijn uitgewerkt (zie afbeelding). Dit verhoogt de kwaliteit bij het zoeken aanzienlijk.




 

30 miljoen pagina's boeken, kranten, tijdschriften, radio-bullentins op één site


De koninklijke Bibliotheek en de Universiteitsbibliotheken van Amsterdam, Groningen, Leiden en Utrecht hebben een nieuwe website gelanceeerd: Delpher.
 

Delpher geeft toegang tot Nederlandse historische teksten uit onder andere kranten, boeken, tijdschriften een ANP-radio-bulletins uit de digitale collecties van genoemde instellingen. De site bevat nu ruim negentigduizend boeken, anderhalf miljoen pagina’s uit tachtig tijdschrifttitels en bijna honderd miljoen artikelen uit kranten van de zeventiende tot de twintigste eeuw. In de toekomst worden meer dan honderdzestigduizend boeken en nog veel meer kranten en tijdschriften gedigitaliseerd. 

Als u meer wilt weten van Delpher kunt u de eerste test lezen op Saper Aude!

 

 


Passagierslijsten Canada 1881 -1922 en haven New York 1909 - 1957


Canada is een een migratieland bij uitstek. Veel van de nieuwe bewoners kwamen binnen via de Verenigde Staten en enkele eigen havens. De mormonen hebben de passagierslijsten van de volgende havens toegankelijk gemaakt op hun website:

-  Quebec City, 1900 - 1921 
-  Halifax, 1881 - 1922 
-  Saint John, 1900-1912 
-  North Sydney, 1906 - 1912 
-  Vancouver, 1905 - 1912
-  Victoria, 1905 - 1912
-  New York, 1906 - 1912
-  Eastern US Ports, 1905 - 1912

U kunt zoeken op naam, voornaam, geboortejaar, land van herkomst etc.  Daarnaast is de  immigratie-inchecklijst (Immigration Agent of Port Landing)  te zien met aanvullende informatie, zoals beroep of medepassagiers (zie onderstaande afbeelding als voorbeeld met deel van beschikbare gegevens).


 
Naast de Canadase bron  zijn ook de passagierslijsten (incl. namen van de bemanning) van de schepen die zijn aangekomen in de haven van New York 1909 -1957 toegankelijk gemaakt. Met heel veel Nederlanders, zoals de bekende schilder Pieter Cornelis Mondriaan :



Op deze lijsten staan veel meer gegevens en altijd de naam van het schip.

Aanvulling via Twitter:


 


ErfgoedTV: zapp door 45.000 foto’s


Dit  bericht is vooral voor mensen uit Amersfoort en omgeving.

Archief Eemland in Amersfoort heeft een nieuwe applicatie ontwikkeld, genaamd ErfgoedTV. Met deze applicatie kunt u op uw tv door de fotocollectie van Archief Eemland zappen. ErfgoedTV is afgestemd op uw postcode en laat daardoor zien hoe de geschiedenis van uw wijk eruit ziet. Het is de nieuwste manier om erfgoed in huiskamers te brengen.

Als eerste erfgoedinstelling in Nederland heeft Archief Eemland een app ontwikkeld voor de groeiende markt van Smart TV`s, de televisies die zijn aangesloten op internet. Deze techniek is heel geschikt om de 45.000 foto’s uit levensgroot in beeld te brengen. De fotocollectie komt daarmee heel goed tot zijn recht.

Zoeken op postcode, thema of alfabet
U kunt naast de zoekresultaten op postcode ook themagericht door de Amersfoortse geschiedenis zappen. Bekijk bijvoorbeeld de thema’s Koninginnedag, Portretten of Pon automobielfabriek. U kunt ook alfabetisch met uw afstandbediening door alle trefwoorden zoeken. Binnen de app heeft u de mogelijkheid om  meerdere foto`s als diashow af te spelen, in te zoomen op alle foto`s en de beschrijving van de foto`s op te vragen.

Hoe kan ik ErfgoedTV bekijken?
Woont u in Amersfoort en heeft u een Smart TV met een glasvezelabonnement? Dan kunt u met ErfgoedTV aan de slag. Informatie over het opvragen van de app en andere technische uitleg over ErfgoedTV staat op de website van Archief Eemland.  Hier vindt u ook een film over de app.
(bron: Archief Eemland)
 






 

Getijdenboek van Simon de Varie


Blader nu door het prachtig geillustreerde 15de eeuwse getijdenboek van Simon de Varie op de website van de Koninklijke Bibliotheek. Onderdeel van de digitale expositie op hun site.

Het grootste deel van de afbeeldingen zijn van de hand van de Franse Schilder en miniaturist Jean Fouquet (Tours, ca. 1420 – ca. 1480):
 

 

Eerste Wereldoorlog UK bronnen


Het Nationaal Archief van het Verenigd Koninkrijk heeft vandaag een speciale website gelanceerd met hun bronnen over de Eerste Wereldoorlog. Naast de beschikbare bronnen (zie afbeelding onder) onderzoeksgidsen, video's, podcasts en verhalen. 

Veel meer informatie en bronnen over de Grote Oorlog uit heel Europa zijn te vinden op Europeana 1914 - 1918. Op deze site zijn ook alle WOI activiteiten terug te vinden, zoals de collectiedagen van 10 november 2013 in België.



 


Koninkrijk in wording. Een toegang tot de jaren 1813 – 1815


De nieuwe Huygens ING website Koninkrijk in wording, die vandaag gelanceerd is, verschaft informatie over de begintijd van het Koninkrijk der Nederlanden. De hectische gebeurtenissen in de jaren 1813 -1815 vragen om deze duidelijkheid. Op de website is de volgende informatie te vinden:

- Een calendarium met de belangrijkste data;
- Een overzicht van relevante publicaties;
- Directe toegangen tot de originele bronnen;
- Afbeeldingen van gebeurtenissen en personen, koppeling met verschillende Nederlandse beeldbanken;
- Korte levensbeschrijvingen van de hoofdrolspelers, zoals Falck, Hogendorp en Willem Frederik.
 
Afbeelding: Het beëdige der constitutie door Z. K. H. Willem Fredrik Prince van Oranje & Nassau souverein vorst van Nederland op den 30 van Lentemaand 1814



 

Nieuwe toegangen archieven Gelderland


Het Gelders Archief heeft een serie wat kleinere archieven (omvang minder dan anderhalf strekkende meter) toegankelijk gemaakt met een inventaris via hun website. Het  gaat om de volgende archieven:

0593 J.S. van den Hof, 20e eeuw
0715 Dienst voor het Stoomwezen, Vijfde District, 1881 - 1927
0853 Weduwenbeurs Classis Arnhem, 1877 - 1970
0902 Werkverband Integratie Jeugdwelzijnswerk Nederland, Regio Oost. 1973 -1989
2246 Architectenbureau H.H, Jansen Welsing te Arnhem, (1874) 1945-1951
2247 Arnhems Vrouwencomité, 1945 - 1972
2251 Arnhemse Vereniging Voor Kamermuziek, 1946 -1995
2260 Burgerwacht Arnhem, 1919 - 1940
2309 G.J. Kraake, 1913 -1923
2311 Gemachtigde van het Nederlandsche Rode Kruis voor de Provincie Gelderland, 1943 -1944
2329 Humanistisch Wooncentrum voor Ouderen Aerenheem te Arnhem, 1988 - 1990
2347 Kunst Beschermingsdienst, 1940 -1950
2382 Rooms-Katholieke Volksbond, afdeling Arnhem, 1910 -1931
2452 W.H. Tiemens, 1959 - 1996
2459 Wijkvereniging Sint Marten te Arnhem, 1973 - 1978
2472 Stichting Sociaal Caritatief Centrum te Arnhem, 1949 - 1980
2473 Open Regionale Tafeltenniskampioenschappen Arnhem 1991 - 2000
2474 Stichting Centrum voor maatschappelijk werk en gezinsverzorging van de Hervormde Gemeente van Arnhem, 1966 - 1971
2691 W. Teunissen, 1944 - 1950
2757 Rozendaalse Jongerensociëteit, 1973 -1983
3184 Actiecomité Zijpendaalseweg tegen Watermuseum, 2002 - 2007
3185 Stichting Rondom Sonsbeek, 1997 - 2007

Raadplegen kan via de homepage van het Gelders Archief, (zie onderstaande afbeelding)  onder het zoekvak het woord  'archieven' aanvinken (1) en de naam van het archief invullen (2) in het zoekvak en afsluiten door op de knop zoeken (3) te klikken.




 


FINNA, Finse archieven, bibliotheken en musea slaan handen ineen


Vandaag is de website FINNA officieel gelanceerd. Finna is de centrale database van de Finse archieven, bibliotheken en musea. In Nederland zouden we dromen van zo'n digitale samenwerking. Hier heerst een eilandencultuur op het gebied van digitaal, cultureel erfgoed, waardoor u ruim tweehonderdvijftig websites moet bezoeken om dezelfde resultaten te behalen als bij Finna.

U kunt zoeken in een database met meer dan zeven miljoen documenten, kaarten, foto's, bladmuziek, objecten, video's, geluidsfragmenten, kranten, tijdschriften, boeken en meer. Elke dag zijn er aanvullingen.

Het Finse woord voor Nederland is Alankomaat.  Toen ik daarmee zocht kreeg ik 4052 resultaten. Daarbij waren voor mij enkele verassende resulaten bij, zoals deze geluidsfragmenten. Als je de optie 'Verkossa saatavilla' aanvinkt krijg je alle online beschikbare bestanden. Door op de homepage een beetje naar beneden te scrollen verschijnt er een mogelijkheid om te zoeken binnen een bepaalde tijdperiode. Er staat een uitstekende helpfunctie voor het zoeken op de site. 
 
 
Afbeelding: schermafdruk homepage Finna
 

Twitter


De hele dag door, zeven dagen per week, nieuwe bronnen op internet. Enkele voorbeelden van afgelopen uren:
 
 
 
 




 

Zestiende-eeuwse wereldatlas Ortelius online

De Koninklijke Bibliotheek (KB)  heeft een bijzondere wereldatlas uit de zestiende eeuw verworven, het Toonneel des Aerdt bodems van Abraham Ortelius. Deze atlas wordt beschouwd als de eerste moderne atlas: een gedrukt boek met kaarten van gelijk formaat die speciaal voor die uitgave gemaakt zijn. Dit exemplaar is bijzonder omdat de schitterend ingekleurde kaarten voorzien zijn van beschrijvingen in het Nederlands. De atlas is op de KB-website te bewonderen.

Het boek is vervaardigd in Antwerpen, in de eerste jaren van de Tachtigjarige Oorlog. De Vlaamse cartograaf Abraham Ortelius tekende alle kaarten naar bronnen die hij zelf verzamelde. Vervolgens werden de kaarten gegraveerd door Frans Hogenberg en de gebroeders Arsenius. De eerste uitgave in het Latijn, Theatrum Orbis Terrarum, werd in 1570 gedrukt door Gillis Coppens van Diest; latere uitgaven kwamen van de persen van de wereldberoemde drukker Christoffel Plantijn. Het werk werd een doorslaand succes. Na de Latijnse editie verscheen snel deze Nederlandse versie en daarna ook edities en aanvullingen in het Duits, Frans, Spaans, Engels en Italiaans.

 

Afbeelding: screendump KB webiste, kaart Indonesië, Ortelius Atlas

De atlas is dus in zijn geheel gedigitaliseerd op www.kb.nl/ortelius in twee versies: een bladerboek voor een eerste kennismaking, en een leesversie voor bestudering. U kunt ook geografisch zoeken.
(bron: KB)

 

Foto’s van de Abdij van Berne


Het Brabrants Historisch Informatie Centrum (BHIC) heeft vierduizend foto's van de Abdij van Berne op het internet gezet.
Oorspronkelijk werd deze abdij in 1134 in het plaatsje Bern (bij Heusden) gesticht. Later (1857) werd hij, na allerlei omzwervingen, verplaatst naar Heeswijk. Op de website van de abdij is meer informatie te vinden over de geschiedenis en het huidige, actieve leven aldaar van de norbertijnen.

De door het BHIC online gezette foto's vormen slechts een deel van de collectie: www.bhic.nl/abdijvanberne 
De abdij komt ook voor in het Digitaal Oorkondenboek Noord-Brabant

Momenteel is het BHIC bezig een nieuwe website te ontwikkelen. Archivaris Christian van der Ven geeft op de site Brabant Bekijken  alvast een voorproefje van wat u digitaal mag verwachten van de grootste archiefinstelling van de provincie Noord-Brabant.



Afbeelding: plezier in de polder.  Foto waarschijnlijk gemaakt tussen 1920 en 1924. Vier jonge norbertijnen buiten de abdij, wadend door het water. Midden boven Leonardus Verlinden, later de eerste pastoor van Middelrode. Rechts Martinus Pennings, later leraar aan het gymnasium in Heeswijk en de Latijnse School in zijn geboorteplaats Gemert, mede-redacteur van weekblad De Brug en bestuurslid van De Kersouwe. "Waar is deze foto gemaakt en wie zijn de andere twee?", is de vraag van het BHIC.



Afbeelding: De bibliotheek van de Abdij van Berne, Heeswijk. Datum en maker onbekend. 
 


Het Utrechts Psalter


Op de website van Bijzondere Collecties van de Universiteitsbibliotheek Utrecht is een nieuwe gedigitaliseerde editie van het Utrechts Psalter  te zien.

Het Utrechts Psalter is het wereldberoemde, meest kostbare handschrift dat zich in een Nederlandse collectie bevindt. Het werd in het begin van de negende eeuw in of nabij Reims vervaardigd en kwam via Engeland in Utrecht terecht. In 1716 werd het aan de Universiteitsbibliotheek geschonken.

In het Utrechts Psalter zijn honderdvijftig psalmen en zestien Bijbelse liederen stuk voor stuk op bijzondere wijze geïllustreerd.

Ga HIER rechtstreeks naar het Utrechts Psalter.
(bron: UB)
 


Afbeelding: detail Utrechts Psalter, fol 1v, psalm 1:Beatus vir



 


Archieven Groningen, nieuwe toegangen


Nieuwe inventarissen bij Groninger Archieven  online:

42      Inspectie der Domeinen te Groningen, 1946-1969 (herzien)
136     Hoge Justitiekamer en andere gewestelijke rechterlijke instellingen te   Groningen, 1444-1811 (herzien)
305     Hervormde gemeente Termunten-Borgsweer, 1784-1979 (herzien)
481     Kunstkring De Ploeg te Groningen, 1918-1992 (herzien)
1067   Vereniging tot bevordering van gereformeerd onderwijs te Garrelsweer, 1871-1997
1166   Kabinet van de Commissaris der Koningin in de provincie Groningen, 1945-1995 (herzien)
1364   Waalse gemeente te Groningen, 1563-1926 (herzien)
2207   Dienst van het Kadaster, directie Groningen, 1817-1980 (herzien)
2252   Sociëteit Veenlust te Veendam, 1884-2008
2346   Begrafenisvereniging Kerspel Den Horn, 1906-1970
2661   Centrale Doktersdienst Groningen, 1997-2004
2666   Bureau Bedrijfsleven en Bureau Overheidscontacten van de gemeente Groningen, 1971-1991
2697   Groninger Tafeltennis Club (GTTC), 1938-2011
2699   Vissersvereniging Hulp in Nood, 1889-2008

Hoe het snelste te raadplegen:
1. Ga naar website Groninger Archieven
2.  Vul in zoekvak rechtsboven het inventarisnummer (staan voor bovenstaande archiefbeschrijvingen) en/of de naam van het archief in en klik op knop Zoek.
Tip: lees altijd de toelichting van een inventaris. Hierin staat een korte geschiedenis van de archiefvormer, welke stukken openbaar zijn en soms ook verwijzingen naar andere archieven.


 

Memoires Willem Oltmans digitaal te lezen en te doorzoeken


De eerste 31 delen van de Memoires van journalist Willem Oltmans zijn digitaal te lezen en te doorzoeken op de DBNL website. De Willem Oltmans Stichting en Uitgeverij Papier Tijger in Breda werken ondertussen verder aan de voltooiing van de memoires, die uiteindelijk zo’n 75 delen zullen tellen.

De journalist  Willem Leonard Oltmans, die de wereld als zijn werkterrein zag, leefde van 1925 tot 2004. Hij hield zijn hele
leven een uitgebreid dagboek bij. Die dagboeken bewerkte hij vervolgens tot memoires in dagboekvorm, die vanaf 1985 deel voor deel werden gepubliceerd. Bij zijn overlijden was hij gevorderd tot de jaren tachtig.

De Memoires zijn altijd geprezen omdat de tegendraadse Oltmans rechtstreeks contact had met allerlei vooraanstaande personen die in zijn tijd een rol speelden in de politiek, wetenschap en dekolonisatie in Azië en Afrika. De Memoires geven vaak informatie die in de officiële stukken niet voorkomen. Zo had Oltmans contacten in het Witte Huis over het afstaan door Nederland van Nieuw-Guinea aan Indonesië, probeerde hij te bemiddelen tussen de Indonesische president Soekarno en de Nederlandse regering, interviewde hij de leden van de Academie van Wetenschappen van de Sovjet-Unie, was hij betrokken bij de Club van Rome en actief in het ontrafelen van de moord op John F. Kennedy. Die bezigheid leverde hem nog een rolletje op in JFK, een film van Oliver Stone, met wie Oltmans bevriend was.

Het bestuur van de Willem Oltmans Stichting beheert de erfenis van Oltmans met als voornaamste doel de publicatie van de Memoires. De Digitale Bibliotheek voor de Nederlandse Letteren (DBNL) digitaliseert cultuurhistorische bronnen uit Nederland en Vlaanderen en publiceert deze via haar website. Deze bronnen zijn vaak werken die ook voor historisch onderzoek van groot belang kunnen zijn, zoals de Surinaamsche Almanak.

Het voornemen is om de komende jaren niet alleen de resterende delen van de Memoires aan de DBNL toe te voegen, maar ook al het overige werk  van Oltmans. Zijn twee bundels Grenzen aan de Groei, met interviews met vooraanstaande politici en wetenschappers over het sombere beeld dat de Club van Rome in 1972 schetste over de toekomst van de wereld, waren al eerder door de DBNL in digitale vorm beschikbaar gemaakt.

De oorspronkelijke dagboeken liggen in de Koninklijke Bibliotheek in Den Haag.
(bron: Nieuwsbrief DBNL)



Historische Duitse plakkaten online


Het Landesarchiv Baden Württemberg in Stuttgard heeft 151 historische plakatten uit het begin van de twintigste eeuw (vooral uit de periode van de Eerste en Tweede Wereldoorlog) online gezet:  Sammlung von Maueranschlägen.

De plakkaten werden tijdens de twee Wereldoorlogen vooral in de bezette gebieden ingezet door de militaire machthebber, en dienden als communicatiemiddel of propagandamiddel. Meestal waren ze  tweetalig (Duits en Frans), of zoals in België drietalig (Duits, Frans en Nederlands). De inhoud bestond vooral uit aankondigingen van maatregelen.

Maar niet alleen plakkaten uit de bezette gebieden zijn opgenomen in deze Duitse collectie, ook oorlogsaffiches, politieke affiches en affiches uit de Tweede Wereldoorlog en de naoorlogse periode vindt u erin terug. De werkelijke collectie plakatten bij dit Landesarchiv is veel groter: het bestaat uit zo'n drieduizend stuks.

De Koninklijke Bibliotheek in Den Haag heeft een collectie van dertigduizend plakatten en ordonnanties. Hoe u die kunt raadplegen leest u op de site Overheidspublicaties. Ook veel Nederlandse en buitenlandse archiefinstellingen hebben plakatten en ordonnanties in hun collectie. Zoek maar eens met die woorden op de websites Archieven.nl , Europeana , The European Library en Archives Portal Europe (gebruik bij de laatste drie sites eveneens buitenlandse zoektermen, zoals placards, pancartes, plakate en carteles).


Afbeelding: plakkaat uit 1914




Nieuwe bronnen Mormonen



 
 





Ik zoek een emigrant


Praktisch hulpmiddel van Nationaal Archief en Centraal Bureau voor Genealogie is de onderzoeksgids  'Ik zoek een emigrant' 

Aanvullende tip voor mensen die dieper willen graven in andere bronnen en hulpmiddelen

             1. Ga naar de site  Archiefzoeker
             2. Zoek daar met het woord 'emigratie'.
 

Filmpje van Nationaal Archief Australië over de zoekwebsite Making Australia Home – Your family migration records



Encyclopedie Oudgriekse taalkunde gratis online tot 6 november

 
Een voor onderzoekers van de Oudheid een onmisbaar (naslag) instrument staat nu online: The Encyclopedia of Ancient Greek Language and Linguistics  (EAGLL). In dit werk worden de laatste onderzoeksresultaten uit verschillende disciplines die bijdragen aan onze kennis van het Oudgrieks bijeen gebracht. De full-text inhoud bestrijkt een breed scala aan onderwerpen uit verschillende bronnen (teksten, handschriften, inscripties, lezen tradities), de belangrijkste grammaticale kenmerken (fonologie, morfologie en syntaxis), lexicon, script en paleografie, theoretische taalkundige benaderingen , etc.
Op dit moment staat 50% van de gegevens online. Eind van dit jaar moet het werk compleet zijn. Tot 6 november 2013 zou deze beta-versie voor iedereen gratis te raadplegen moeten zijn vlgs een persbericht van Brill (enkele lezers laten weten dat het niet lukt), daarna alleen via universiteiten of een betaal account. Een EAGLL preview staat hier (PDF
 


Atlas of Mutual Heritage


De Atlas of Mutual Heritage (AMH)  is een wetenschappelijke digitale catalogus waar u kunt zoeken naar kaarten, tekeningen, prenten en schilderijen van plaatsen die gerelateerd zijn aan de Verenigde Oost-Indische Compagnie (VOC) en de West-Indische Compagnie (WIC). Er is nu een nieuwe versie van de AMH website waarop via een wereldkaart is aangegeven waar de VOC en WIC actief zijn geweest met forten en posten.  

De AMH is in 1996 door het Nationaal Archief, de Rijksdienst voor Archeologie, Cultuurlandschap en Monumenten, de Koninklijke Bibliotheek en het Rijksmuseum gerealiseerd. Er worden nog maandelijks gegevens aan toegevoegd. De gegevens op de site zijn afkomstig uit verschillende collecties van onder meer Atlas van Stolk (Maritiem Museum Prins Hendrik), het KITLV, het Groninger Museum, de Nationale Bibliotheek van Indonesië, het Stedelijk Museum te Alkmaar, het Amsterdam Museum, het Fries Museum en het Westfries Museum.

Via de Archiefzoeker kunt u meer VOC en WIC bronnen vinden.


Afbeelding: deel kaart Indonesië Atlas of Mutual Heritage. U kunt op de gele knopjes klikken, om aanvullende informatie en documenten te tonen.
 


Archief Pio La Torre


Pio La Torre (1927-1982) was een van de leiders van de Italiaanse Communistische Partij (Partito Comunista Italiano, PCI) en een vakbondsleider. Hij werd vermoord door de maffia (Corleonesi), nadat hij het ​​initiatief nam om een anti-misdaagwet (de Rognoni-La Torre wet)  in te dienen die rechters de bevoegdheid gaven om beslag leggen op de activa van maffiosi. Op 30 april 1982 werd La Torre samen met zijn chauffeur vermoord bij het PCI hoofdkwartier in Palermo.
Op de site Archivo Digitale Pio La Torre staat een deel van zijn archief  en zijn biografie online.
 

Video Archivio Antimafia bron: RAI TV archief 2012


Dingboek Oost-IJsselmonde 1603-1604


De digitale versie van het Dingboek van Oost-IJsselmonde 1603-1640 is sinds korte tijd online te vinden. Hierin staan de woordelijke verslagen van rechtdagen van schout en heemraden van deze plaats onder de rook van Rotterdam. Het stuk van in totaal 347 akten is opgenomen in de collectie van het Stadsarchief aldaar onder toegangsnummer 8, inventarisnummer 158. Transcriptie en digitalisering zijn van Michel Ball. Het Dingboek krijgt een plaatsje in het Depot van Nederlandse Publicatie van de Koninklijke Bibliotheek en is online te raadplegen via http://bit.ly/1aHYJ4F 
Wel wat geduld want het bestand telt 180 pagina’s en de Google-server bouwt het nogal langzaam op. 



Digitale tentoonstelling Waterstaatkundigekaarten in Google Earth


Altijd al willen weten hoe Nederland er in vroeger eeuwen uitzag en wat er in de tussentijd allemaal is veranderd? Nu heb je de mogelijkheid heden en verleden in één oogopslag met elkaar te vergelijken in de digitale tentoonstelling Waterstaatkundige kaarten in Google Earth.

Oude documenten en nieuwe technieken gaan hand in hand: ruim 120 kaarten uit de periode 1600-1825 zijn gedigitaliseerd en geprojecteerd in Google Earth. Doordat oud en nieuw over elkaar heen zichtbaar zijn, wordt het soms wankele evenwicht tussen de mens en het water treffend in beeld gebracht. 

De digitale tentoonstelling is tot stand gekomen in samenwerking met de Hogeschool Utrecht en mede mogelijk gemaakt dankzij een gezamenlijke NWO-subsidie voor de Faculteit Geowetenschappen en de Universiteitsbibliotheek Utrecht.
(bron:UU)


Afbeelding: deel kaart van de Ring van Putten Zzuid-Holland)  Daniel Schellincx/Bernard de Roij, 1738



Archieven Venetië digitaal


De archieven van het Archivio di Stato di Venezia  (archief van Venetië) worden gezien als zeer belangrijk voor de ontwikkeling van de geschiedenis van die stad, Italië en Europa. Het is daarom zeer goed nieuws dat deze archiefinstelling is begonnen met het digitaliseren van de belangrijkste archiefdocumenten uit haar vroegste geschiedenis tot de twintigste eeuw. De eerste documenten kunt u vinden op deze subpagina van het Archivo di Stato di Venezia. Daarnaast is dit archief deelnemer van het zogenaamde project Judaica Europeana: het grote Europese digitaliseringsproject van archiefdocumenten.  

 

Nationaal Archief Indonesië: VOC-archieven periode 1600 -1800


Het Arsip Nasional Republik Indonesia (ANRI) heeft een flink deel van haar archief, dat tweeëneenhalve kilometer strekt, uit de VOC-periode 1600 tot 1800 toegankelijk gemaakt via de speciale site Sejarah Nusantara  (= geschiedenis van de Indische Archipel). Je kunt in meer dan 100.000 entries zoeken naar personen, gebeurtenissen, plaatsen en feiten.  Een fraai gedeelte van de site is de optie Harta Karun (verborgen schatten), waaronder de dagelijkse journalen uit het Kasteel van Batavia 1600 - 1806. Dit onderdeel is nog in opbouw. Het Kasteel van Batavia is in Nederland vooral bekend als Fort Batavia of Fort Jacarta, gebouwd door Jan Pieterszoon Coen. Om deze journalen te raadplegen moet u zich wel laten registeren. Na registratie (kost een minuut)  zal er een VOC-wereld voor u open gaan. Het is prachtig. Een eldorado voor onderzoekers. Ja, dit is het archief waarover Trouw in december 2012 schreef dat het in zeer slechte toestand was.




Afbeelding: schermafdruk van verslag 7 januari 1683:  "818 Inlandschen militairen onder de Brigade van Capiteyn Joncker etc. van Bantam na Tanara gesonden" File 2495. folio 21.



Foto's provincie Gelderland

 
Op de website Archieven.nl heeft het Gelders Archief nu bijna 54.000 historische (lucht-)foto's online gezet met afbeeldingen van plaatsen, huizen, straten, voertuigen, gebeurtenissen, reclame en personen uit de provincie Gelderland. Deze beeldbank sluit aan bij de foto's op de site Gelderland in Beeld , de gedigitaliseerde beeldcollectie van de Gelderland Bibliotheek. De foto's zijn ook te raadplegen via de site van het Gelders Archief 



Reconstructie slavenreis


Vanochtend is het schip de Eenigheid van de Middelburgse Commercie Compagnie vertrokken van de rede van Rammekens bij Vlissingen. Kapitein en bemanning hebben een reis van circa 1,5 jaar voor de boeg die naar de kust van West-Afrika voert en over de Atlantische Oceaan naar Guyana. Aan boord zijn handelsgoederen die in Afrika geruild zullen worden tegen gevangen genomen Afrikanen. Is dit anno 2013 realiteit? Nee. Maar het is wel echt gebeurd, op de dag af precies 252 jaar geleden.

De reis van d’Eenigheid is dagelijks in het Nederlands en in het Engels op internet te volgen via http://eenigheid.slavenhandelmcc.nl Met deze online reconstructie van een slavenreis vraagt het Zeeuws Archief aandacht voor archieven in het algemeen en voor het archief van de Middelburgse Commercie Compagnie (MCC) in het bijzonder. Het archief van de MCC wordt nu volledig gedigitaliseerd.

De Middelburgse Commercie Compagnie (MCC) specialiseerde zich in de achttiende eeuw in slavenhandel, ook wel driehoekshandel of trans-Atlantische slavenhandel genoemd. Hierbij werden handelsgoederen aan de kust van West-Afrika geruild tegen gevangen genomen Afrikanen, die op hun beurt werden verhandeld in Europese koloniën aan de andere kant van de Atlantische Oceaan. De Afrikanen gingen een toekomst tegemoet als slaaf op één van de vele plantages waar producten zoals koffie, cacao of suiker werden verbouwd. De MCC was in de achttiende eeuw één van de grootste slavenhandelaren van Zeeland. Het archief van de MCC is bewaard gebleven en wordt beheerd door het Zeeuws Archief. Onderdeel van het archief is de administratie van 113 uitgerede driehoeks- of slavenreizen. De UNESCO heeft het archief in 2011 op de internationale lijst van werelderfgoed voor documentairewerken geplaatst, het zogenaamde ‘Memory of the World’- Register.

Het Zeeuws Archief  heeft één van de slavenreizen, een reis van het schip de Eenigheid, geselecteerd om online te presenteren. Voor de online reconstructie zijn de belangrijkstearchiefstukken van de geselecteerde reis op chronologische volgorde gezet. Tot de belangrijke stukken behoren:
 
  • het logboek waarin dagelijks het verloop van de reis is genoteerd;
  • het chirurgijnsjournaal waarin de behandeling van zieke Afrikanen en bemanningsleden, alsmede de recepten zijn beschreven het scheepshandelsboek waarin alle handelstransacties, waaronder het ruilen van goederen tegen Afrikanen, zijn bijgehouden.
 


Via het blog http://eenigheid.slavenhandelmcc.nl (zie afbeelding) doen de hoofdrolspelers van 252 jaar geleden dagelijks verslag van de gebeurtenissen aan boord. De duur van de reis bedraagt circa anderhalf jaar – de gemiddelde tijd die een driehoeksreis in beslag nam.
(bron:  Zeeuws Archief)



94.000 RAF-luchtfoto's boven Nederland

De afdeling Speciale Collecties van Wageningen UR Bibliotheek heeft 94.000 luchtfoto's - gemaakt door de Royal Air Forces (RAF) - op de website GeoPortal gezet. De foto's werden genomen boven Nederland tijdens de laatste twee jaar van de Tweede Wereldoorlog. Alle foto's, van hoge kwaliteit, zijn voorzien van een georeferentie. Het is op de site mogelijk om tot op detail in te zoomen. Gebruikers kunnen foto's in lage resolutie downloaden, de opnames van hoge kwaliteit zijn online te bestellen.
Je kunt zoeken op provincie, plaats en postcode.
 
Afbeelding: RAF-luchtfoto deel Stad Utrecht. Bron: collectie WUR 



Boekhouder-Generaal Batavia


Deze week heeft het Huygens Instituut voor Nederlandse Geschiedenis (Huygens ING) de open access database Boekhouder-Generaal Batavia  op de site gezet. Met deze database is een groot deel van het goederenvervoer van de VOC in de achttiende eeuw toegankelijk gemaakt. De database is in het Engels wegense de grote buitenlandse belangstelling van historici voor de geschiedenis van de VOC. De teksten, met meer dan 250.000 items over de ladingen van 18.000 scheepsreizen, zijn in het Nederlands.
 





Rechtspraak Kampen 1690 -1807
Het Gemeentearchief Kampen heeft het  archiefonderzoek van een van zijn bezoekers online gezet. Het betreft de bewerkingen van twee inventarisnummers uit het Rechterlijk Archief Kampen.  Digitale bezoekers kunnen nu de transcriptie uit de zogenaamde Liberi Causarum downloaden. Deze beschrijven de zaken die spelen voor de rechtbank.

Een deel van dit archief stond al online op de site Kampen Notarieel

 
Afbeelding: voorbeeldje uit de getranscribeerde teksten door Gerrit Eijlander




Nieuwe bronnen Guatemala, Italië, Nieuw Zeeland en VS

De mormonen hebben vandaag op hun website Familysearch 260 duizend geïndexeerde records en afbeeldingen van bronnen uit Guatemala, Italië, Nieuw-Zeeland en de Verenigde Staten online gezet:
  • Guatemala, Civil Registration, 1877-2008;
  • Italy, Catania, Catania, Civil Registration (Tribunale), 1866-1929;
  • Italy, Mantova, Mantova, Censuses (Comune), 1750-1900;
  • New Zealand, Probate Records, 1848-1991;
  • U.S., Indiana, Naturalization Records and Indexes, 1848-1992;
  • U.S., Maine, State Archive Collections, 1718-1957;
  • U.S., Maryland, Baltimore, Airplane Passenger and Crew Lists, 1954-1957;
  • U.S., New York, County Marriages, 1908-1935.

Ga naar de Search pagina en kies onderaan het continent waar genoemde landen liggen. Daar kunt u bovenstaande nieuwe bronnen en nog veel meer vinden.
 

 

Middeleeuwen Duitsland en Zwitserland



Bibliotheekcatalogus Middeleeuwen Duitsland en Zwitserland, band 1 uit 1918 online: Mittelalterliche Bibliothekskataloge Deutschlands und der Schweiz Bd. 1 (Bistümer Konstanz und Chur)

(tip: Archivalia)

 

Gemeentegeschiedenis van Nederland

Nederland telt momenteel 408 gemeenten. In 1812 waren er dat meer dan 1100. De nieuwe website Gemeentegeschiedenis  laat twee eeuwen van samenvoegingen, annexaties, fusies en herindelingen van Nederlandse gemeenten zien. U kunt zoeken per provincie, departement (Franse tijd), plaats, adres, postcode en via een kaart van Nederland. Per gehucht, dorp en stad krijgt u de Amsterdamse code en de CBS code, de huidige provincie, een link naar Wikipedia en Dbpedia,  en de naam van de archiefinstellingen waar de meeste informatie over genoemde plaats ligt opgeslagen. En uiteraard de naam van de gemeente en de datum van herindeling waarin een plaats is opgegaan.


 

33 zeldzame atlassen


De Universiteit van Bristol (VK) heeft  een verzameling van 33 zeldzame atlassen online gezet uit de periode 1574 tot 1970.  Ze hebben dat gedaan als een digitale tentoonstelling onder de titel: Atlases: Poetics, Politics, and Performance. Er zitten onder meer een zeventiende-eeuwse Blaeu-atlas (in vier delen uit 1645)  uit Nederland bij, en atlassen uit de tijd van de Koude Oorlog, koloniaal Afrika en revolutionair Cuba. Deze zijn afkomstig van de Militaire Academie van de Verenigde Staten (USMA).
 
Afbeelding: schermafdruk pagina Blaeu Atlas (1645, deel 4). Bron: collectie University of Bristol

 



Britse vrouwen in militaire dienst tijdens WOI


Nieuwe bronnen uit de collectie van het Britse Nationale Archief over vrouwen in militaire dienst tijdens de Eerste Wereldoorlog: Bij alle drie de bronnen kunt u op naam zoeken. Om het hele dossier te zien moet u betalen. De National Archive UK heeft enkele voorbeelden van dossiers online gezet, zoals dat van Majorie Turton (pdf).
 

The First Book of Fashion

 

Bron: University of Cambridge



Update briefwisseling van Constantijn Huygens 1608-1687


Vandaag zijn vijftig brieven toegevoegd aan de databank  briefwisseling van Constantijn Huygens 1608-1687. De vijftig nieuwe brieven zijn gericht aan Amalia van Solms en allemaal geschreven in 1646. Ze zijn afkomstig uit het Landeshauptarchiv Sachsen-Anhalt in Dessau-Roßlau, Duitsland.
Onder de kop 'Hoogheid, de Prins heeft niet goed geslapen' geeft het Huygens ING op haar website een toelichting op deze update van de online brieven van Constantijn Huygens.

 


Passagierslijsten haven New York 1925-1942


De Mormonen hebben deze week de eerste afbeeldingen op hun website gezet van de aankomsten van personen in de haven van New York in de periode 1925 -1942.  Dit was een tijd waarin veel mensen vanuit Europa emigreerden naar de Verenigde Staten en Canada. Naast de passagierslijsten zijn ook de namen van de scheepsbemanningen terug te vinden.
Deze nieuwe bron is een goede aanvulling, en deels overlap, van de bekende Ellis Island database. Ellis Island is het eiland in de haven van New York waar eind negentiende en begin twintigste eeuw de immigranten zich moesten melden. 
Deze bron bevat een goede namenindex. Bij de genoemde personen kunt u vaak ook de namen van de ouders of verwanten vinden, het adres in Nederland en het doel van hun bestemming (ook Canada). Het is nog een begin, want nog maar twaalf procent (circa vijf miljoen) van de scans staat nu online.
Meer passagierslijsten, ook naar andere landen en continenten, zijn te vinden via de Archiefzoeker. Gebruik hier de zoekterm: passagierslijsten. U krijgt dan ook de Historische Krantendatabase te zien. Vroeger werden er in sommige kranten passagierslijsten en aankomsten van schepen gepubliceerd.
 
Afbeelding: fragment van een passagierslijst  aankomst 6 maart 1926
 
 


800 charters en zegels uit Grave en Land van Cuijk 


Het Brabrants Historisch Informatie Centrum  (BHIC) heeft ruim achthonderd charters en zegels uit Grave en Land van Cuijk uit de veertiende tot negentiende eeuw online gezet. De oorkonden zijn afkomstig uit verschillende archieven, zoals het kleermakers- en smedengilde van Grave, Kapittel Sint Elisabeth Grave, Parochie Beers en H. Martinus te Cuijk . 


 

Foto's Finland 1939-1945


De Finse beeldbank SA-Kuvagalleria is online gezet door het Ministerie van Defensie. Het is het indrukwekkende fotoarchief van Finland tijdens de Tweede Wereldoorlog.
Na het inloggen krijgt u een melding dat u de afbeeldingen mag publiceren, mits voorzien van bronvermelding (SA-up).
U kunt zoeken op datum en teksten van de onderschriften. Zelf maak ik gebruik van de Google Chrome browser, die automatisch de Finse teksten vertaalt in het Nederlands.
De foto's zijn ingedeeld in drie tijdperken:
  1. De Winteroorlog (Talvisota): militaire campagne van de Sovjet-Unie tegen Finland van 30 november 1939 tot en met 13 maart 1940. 25.000 Finse soldaten zijn in deze korte periode omgekomen.
  2. De Vervolgoorlog (Jatkosota):  25 juni 1941 tot 19 september 1944. Strijd tegen de Sovjet-Unie samen met bondgenoot Duitsland. 
  3. Laplandoorlog  (Lapin sota): september 1944 tot april 1945, aanvallen van Duitsland op Finland.
 
Bron afbeelding: SU-up, Imatra. 16 december 1939


 

20.000 geleerdenbrieven uit de Gouden Eeuw digitaal


Welke invloed had de ontwikkeling van lenzen op de sterrenkunde? Hoe werd Descartes’ Discours de la méthode door collega-geleerden ontvangen? Van wanneer dateert de splitsing tussen alfa- en bètawetenschappen? Via de nieuwe webtool ePistolarium zijn 20.000 geleerdenbrieven uit de Gouden Eeuw in samenhang doorzoekbaar.

Dit maakt het mogelijk om precieze antwoorden te vinden op grote vraagstukken uit de wetenschapsgeschiedenis van de zeventiende eeuw. ePistolarium is ontwikkeld met financiering van NWO. De online tool ePistolarium wordt vandaag gepresenteerd en is gratis te gebruiken via: http://ckcc.huygens.knaw.nl/epistolarium/.

De Republiek der Zeven Verenigde Nederlanden speelde een belangrijke rol in de wetenschappelijke revolutie van de zeventiende eeuw. De welvaart, internationale handel, tolerante samenleving en hoge boekproductie trok veel geleerden aan. Onderzoek naar hun briefwisselingen met elkaar en met buitenlandse collega’s geeft inzicht in de manier waarop hun kennis en ideeën zich verspreidden. Analyse van papieren brievencollecties is echter tijdrovend en levert beperkte resultaten op. De nieuwe webtool ePistolarium maakt het mogelijk om 20.000 geleerdenbrieven geschreven in acht verschillende talen met elkaar in samenhang te doorzoeken. Dankzij deze webtool kunnen onderzoekers met een veel grotere precisie wetenschapsgeschiedenis gaan beoefenen dan in het verleden mogelijk was.
(Bron: persbericht NWO)


 
Afbeelding: schermafdruk ePistolarium 
Gedeelte van brief Hugo de Groot aan Maria van Reigersberch (1611).
Een van de vele brieven die je kunt vinden als je zoekt met het woord Amsterdam.
Adres: Eerbaire deuchdsaeme Maria Reigersbergh,
huysvrouw van Mr. Hugo de Groot, advocaet fiscael van Hollant, in Den Hage.
 


Documenten bevestigen rol CIA tijdens Iraanse coup 1953


Marking the sixtieth anniversary of the overthrow of Iranian Prime Minister Mohammad Mosaddeq, the National Security Archive is today posting recently declassified CIA documents on the United States' role in the controversial operation. American and British involvement in Mosaddeq's ouster has long been public knowledge, but today's posting includes what is believed to be the CIA's first formal acknowledgement that the agency helped to plan and execute the coup.

The explicit reference to the CIA's role appears in a copy of an internal history, The Battle for Iran, dating from the mid-1970s. The agency released a heavily excised version of the account in 1981 in response to an ACLU lawsuit, but it blacked out all references to TPAJAX, the code name for the U.S.-led operation. Those references appear in the latest release. Additional CIA materials posted today include working files from Kermit Roosevelt, the senior CIA officer on the ground in Iran during the coup. They provide new specifics as well as insights into the intelligence agency's actions before and after the operation.

The 1953 coup remains a topic of global interest because so much about it is still under intense debate. Even fundamental questions - who hatched the plot, who ultimately carried it out, who supported it inside Iran, and how did it succeed - are in dispute. This posting adds new evidence that should help clarify some of these disagreements.

Check out today's posting at the National Security Archive website:http://www2.gwu.edu/~nsarchiv/NSAEBB/NSAEBB435/

(bron: National Security Archive)


 

Duizenden documenten over de Nederlandse theatergeschiedenis


Zicht op theater heet de collectie prenten en tekeningen afkomstig uit het voormalig Theater Instituut Nederland. De online geplaatste documenten op de site Het Geheugen van Nederland  geven een fraai beeld van de geschiedenis van het Nederlandse theater en dan met name wat betreft decors en kostuums. Daarnaast zijn er ook afbeeldingen van gebouwen, affiches en boekillustraties te vinden.

De originelen van deze collectie zijn nu te raadplegen bij de Universiteit van Amsterdam (Bijzonder Collecties).

 
Afbeelding: Titelprent van De Deugdzaame Armoede , gravure uit 1776
Bron: collectie TIN/UvA
 



Database The Dutch in the Caribbean World 1670-1870


Het is dit jaar 150 geleden dat  Nederland in zijn West-Indische koloniën de slavernij afschafte. Huygens ING heeft daarom per 1 augustus de database The Dutch in the Caribbean World, C. 1670-C. 1870 online gezet.
Deze database bestaat uit twee delen:
  1. Voornamelijk Engelstalige archiefgids met relevante bronnen, die referenties aan archiefcollecties berustend in binnen- en buitenland (Nederland, Suriname, Curaçao, Engeland en Guyana) bevat.
  2. Een Engelstalige samenvatting van de voor de slavernij en de multiculturele verhoudingen belangrijke wet- en regelgeving, die zich alleen richt op de Antillen en Suriname. 



 

Groninger Archieven: nieuwe inventarissen archieven  


Via de nieuwsbrief van het Regionaal Historisch Centrum  Groninger Archieven kreeg ik vandaag het bericht dat de  toegangen (inventarissen) op de volgende archieven beschikbaar zijn gekomen: 

150     Kantongerecht Groningen, 1839-1939 (herzien)
1904   Christelijke basisschool te Kantens, 1923-1992 (herzien)
2026   Huis van Bewaring te Winschoten, 1841-1940 (herzien)
2027   Strafgevangenis te Winschoten, 1824-1982 (herzien)

U kunt deze toegangen vinden via de website optie Archievenoverzicht.

Het RHC Groninger Archieven is het informatiecentrum voor de geschiedenis van stad en provincie Groningen. 


 
Afbeelding: Kantongerecht Groningen begin 20ste eeuw. Bron: Beeldbank Groningen




Tijdschrift Bohemia


Het archief van Bohemia: Zeitschrift für Geschichte und Kultur der böhmischen Länder staat online. Dit wetenschappelijk Duitse tijdschrift over de geschiedens en cultuur van de Bohemen (Tsjechië, Moravië en Silezië) kunt u vinden op Bohemia-online. Het tijdschrift verscheen in 1960 voor het eerst en heeft sinds 2010 een wetenschappelijk kader gekregen met het verschijnen van twee edities per jaar.
De zoekfunctie in de PDF-files kunt u HIER vinden.

Bohemia-Online is een gezamenlijk project van het Collegium Carolinium en de Bayerische Staatsbibliothek en werd gefinancierd door de Duitse Research Foundation (DFG).


 

Zes Nederlands-Amerikaanse kranten


De edities van zes Nederlands-Amerikaanse kranten uit de collectie van het Roosevelt Study Center zijn opgenomen in historische krantendatabase  van de Koninklijk Bibliotheek (KB).  

De  volgende krantentitels zijn te raadplegen:  De Sheboygan Nieuwsbode, De Grondwet (1883-1938), De Volksvriend (1892-1938), De Volksstem (1890-1911), Het Oosten en Onze Toekomst  (1925-1927 en 1945-1952). Resterende jaargangen gaat de KB in de loop van dit jaar beschikbaar stellen.

Nederlandse emigranten, die in de negentiende en begin twintigste eeuw naar Amerika vertrokken, hadden daar kranten in de eigen taal. Deze kranten geven een aardig tijdsbeeld, maar zijn ook een heerlijke bron voor onderzoekers, die op zoek zijn naar informatie over de Amerikaans-Nederlandse gemeenschappen of familieachtergronden.

 
Afbeelding: De Volksvriend, krant uit Iowa, 18 augustus 1938 
 



Polona database


Het Polona portaal  geeft toegang tot de gedigitaliseerde collectie documenten van de Nationale Bibliotheek van Polen [Biblioteka Narodowa Polska].

U kunt  o.a zoeken naar boeken [Książki], kranten [Czasopisma], manuscripten [Rękopisy], kaarten [map/Atlasy], foto's [Fotografie], prentbriefkaarten [Pocztówki] en muziekstukken [Nuty] .

Uiteraard heb ik in de ruim 90.000 records gezocht met de zoekterm Niderlandy (Nederland). Dit leverde twee resultaten op: een boek van Emmanual van Meteren (1535-1612) over krijgskunde en een werk van Otto van Veen (1556-1629), zie afbeelding:




 

Centrale inventaris op archieven Tweede Wereldoorlog collectie ITS


The International Tracing Service (ITS) in Bad Arolsen published a general inventory on its website.  It catalogues the archival collections and provides for the very first time detailed information about the scope of the different sub-fonds.

The ITS archives keep around 30 million documents about incarceration in concentration camps, ghettos and Gestapo prisons, about forced labour and displaced persons. Interested parties can gain an initial overview of the archival collections with the help of the general inventory. The inventory is available in three languages: German, English and French.

In terms of its structure, the general inventory is based on the digital database 'OuS Archive' used by the ITS in Bad Arolsen and is displayed as a navigable tree. An explanation for ITS-specific titles or terms is provided in a glossary. References are made to existing ITS online finding aids.

Link to the general inventory:
http://www.its-arolsen.org/en/archives/collections/general-inventory/index.html

(bron: ITS)


 

Pamfletten website Rechtshistorie


Een goed verzorgde particuliere website over rechtshistorie is die van historicus Otto Vervaart.  Op de site kunt u onder de optie Digitale collecties verwijzingen vinden naar websites over o.a. rechtsiconografische databanken, algemene databases met historische afbeeldingen en embleemboeken.
Relatief nieuw op Rechtshistorie is het geografisch per land geordend overzicht van websites waar pamfletten te vinden zijn. Pamfletten zijn gedrukte geschriften van beperkte omvang (in aantal pagina’s) over een actueel onderwerp. De meeste pamfletten zijn gedrukt in de zestiende tot achttiende eeuw. Ze geven een goed tijdsbeeld van de onderwerpen en personen waarover mensen discussieerden, zich druk maakten of waarover de overheid informatie (aankondigingen) aan de bevolking wilde verstrekken.


 
Afbeelding: In 1730 schreef J. van Hove een pamplet van acht kantjes tegen sodomie (homoseksualiteit).
Titel: De beruchte gruuwelzonden van sodomie. Gelukkiglyk ontdekt en gestraft in den jaare 1730.

Bron van de bovenstaande afbeelding is de site The Early Modern Pamphlets Online van de Koninklijke Bibliotheek. In deze database zijn pamfletten tegen homoseksualiteit  van onder andere de toenmalige Nederlandse overheden te vinden waarvoor we het schaamroze op onze wangen zouden krijgen. Het nu verouderde scheldwoord Utrechtenaar moest u zeker niet gebruiken.  Bij een deel van de pamfletten is de herkomst onbekend. De afzender wilde anoniem blijven, maar toch graag ergens op reageren. Een verschijnsel dat we vandaag de dag ook veel zien op het internet. 




Onderzoek archieven Nederlandse politiek


Het Nationaal Archief heeft een onderzoeksgids op haar website staan met daarin aangegeven hoe je onderzoek in de archieven  van de Tweede Kamer  van 1815 tot heden moet aanpakken.  
Deze digitale  gids geeft onderzoekers ook aanwijzingen hoe je informatie kunt vinden uit de archieven van de Eerste Kamer, politieke partijen, politici, enquêtecommissies en interparlementaire betrekkingen.

Enkele praktische 'politieke' websites op een rijtje: En als laatste:
  • Broncommentaren. Er zijn nog steeds archiefonderzoekers die ze niet kennen. "Broncommentaren zijn bedoeld om de kennis te vergroten van bronnen die van belang zijn voor de Nederlandse geschiedenis en om bronnenkritiek te bevorderen". Lees zeker  de Broncommentaren  VI en 1.  

Zoekt u andere informatie over de Nederlandse politiek dan kunt u altijd contact opnemen via Twitter: @erichennekam en email. Het onderzoek moet u zelf verrichten, maar wij helpen u bij het Historisch Nieuwsblad graag als gids.

 
Afbeelding: schermafdruk deel onderzoeksgids website Nationaal Archief.
Links gemarkeerd de andere beschikbare onderzoeksgidsen

 


Nieuwe bronnen België, Nicaragua, Spanje en USA


De Mormonen hebben weer een nieuwe serie bronnen online gezet afgelopen week:
  1. België: burgerlijke stand provincie Namen 1800-1912. Geen index, ordening op plaatsnaam.
  2. België: burgerlijke stand/burgerregistratie provincie Luxemburg 1608-1912. Geen index, ordening op plaatsnaam.  NB. Op de superhandige site Genver (zie ook reactie onder) staan wel indexen op de bronnen van de mormonen uit Nederland en België.
  1. Nicaragua: bevolkingsregistratie 1809-2011. Zoeken op naam mogelijk.
  2. Spanje: bevolkingsregistratie provincie Malaga 1842-1925. Zoeken op naamindex mogelijk.
  3. Verenigde Staten: county marriages (huwelijken) Iowa (1838-1934) en North Carolina (1762-1969). Zoeken op naam e.d. mogelijk. Komen veel Nederlanders voor in dit register.
  4. Verenigde Staten: National Register of Scientific and Technical Personal Files (1954-1970). U kunt op naam zoeken.
  5. Indexen op slachtoffers Koreaanse (1950-1957) en Vietnamoorlog (1956-1998).
U kunt deze bronnen raadplegen op de website FamilySearch. Ga daarna onderaan  naar de optie Browse by Location en kies daar een werelddeel en/of land. Zo kunt u ook de online bronnen van andere landen raadplegen.

 
Afbeelding: voorbeeld geboorteakte 1910 Dinant (B):

 

 

 


Tijdschrift De Nederlandsche Leeuw 1883 -1932


Het Koninklijke Nederlandsche Genootschap voor Geslacht- en Wapenkunde (KNGGW) heeft de eerste vijftig jaargangen van hun tijdschrift De Nederlandsche Leeuw online gezet.
Het tijdschrift is gezaghebbend op het gebied van genealogie en heraldiek en bevat een schat aan gegevens, die veel worden geraadpleegd door historici, kunsthistorici en genealogen. Toch adviseer ik om niet alle informatie klakkeloos over te nemen, maar eerst proberen de originele bronnen te checken. In de loop der jaren ben ik nogal wat foutjes tegen gekomen in de publicaties.



Nieuwe bronnen online? Geef ze door aan via Twitter @erichennekam of email 

 

Bronnen door Eric Hennekam

2 Reacties op Verschillende bronnen

Eric Hennekam
op 06-08-2013 om 15:19

Dank voor correct. Zal ik wijzigen en een verwijzigen naar GenVer toevoegen. Goed werk! Maak ik gelijk van de gelegenheid gebruik om je te bedanken voor het geweldige GenVer werk.

Genver
op 06-08-2013 om 14:32

Eric,
Kleine correctie voor de akte uit Dinant. Deze is van 1910.
Alle Belgische akten, die ook op FamilySearch aanwezig zijn, zijn overigens ook te benaderen via GenVer.
Een klein deel is al geïndexeerd op jaar.
zie http://www.genver.be/be/index.htm

Reageren

Blijf op de hoogte via onze nieuwsbrief

Gouden Eeuw

Eerste Wereldoorlog

Tweede Wereldoorlog

VOC

Lincoln

Verhagen plaatst Abraham Lincoln in de context van de geschiedenis van de VS. Volgens velen heeft Lincoln laten zien dat leiderschap niet kan worden aangeleerd, maar dat het aankomt op karakter.

€ 19,95 | Koop nu

Middeleeuwen