Jan Dirk Snel

Kort van memorie

Kan ik dit boek over het gereformeerde beroep op de geschiedenis eigenlijk wel bespreken? Van de 37 auteurs zou ik driekwart op straat herkennen en met menigeen zou ik direct iets gaan drinken. Ook het overige kwart ken ik grotendeels wel. Van slechts één auteur was het bestaan me tot dusverre ontgaan. Maar de nabijheid...

Canonieke geschiedenis

Een dubbele loyaliteit is de gewoonste zaak van de wereld. Kinderen in Nederland – en naar we mogen aannemen ook elders in Europa – leerden vroeger altijd twee nationale geschiedenissen op school: de zogenoemde vaderlandse geschiedenis en iets dat ‘bijbelse geschiedenis’ heette.Vroeger? Waarschijnlijk is dat nog het geval op heel veel scholen. En ook al...

Tongschroef van doopsgezinde martelaar teruggevonden

De twee ijzeren staafjes waarmee de jonge Hans Bret in 1577 het zwijgen werd opgelegd zijn terecht. De Amsterdamse hoogleraar doopsgezinde kerkgeschiedenis Piet Visser vond Brets tongschroef in Genève. Hans Bret was doopsgezind en ongeveer eenentwintig jaar oud toen hij in januari 1577 in Antwerpen op de brandstapel belandde. Zelfs tijdens zijn gevangenschap probeerde Bret...

Plotseling is het afgelopen

Wij leven in een aangename wereld. En wij weten het. Ongeveer zo begint het boek van bioloog en geograaf Jared Diamond over de ineenstorting van samenlevingen. Om ten onder te gaan heb je geen waanzin nodig die ineens uitbreekt in razernij. Gewoon stug doorgaan met wat je als cultuur al een hele tijd succesvol doet...

Studie over Deventer patriotten wint De la Courtprijs

Clemens Hogenstijn is de winnaar van de De La Courtprijs van de Koninklijke Nederlandse Academie voor Wetenschappen (KNAW). Hij ontving de prijs maandag 13 februari jongstleden voor zijn vuistdikke studie Het Algemeen welzijn van het Volk, over de patriottenbeweging in Deventer, waarop hij vorig jaar januari in Nijmegen promoveerde. De De la Courtprijs wordt eens...

Verhalen uit het hoofdkantoor

Ooit was er een probleem. De mensen waren arm en hun bestaan was onzeker – daar komt het zo ongeveer op neer. Misschien is dit zelfs de beste samenvatting van de geschiedenis van de mensheid. Maar in de negentiende eeuw viel het probleem opnieuw op, en men gaf er zelfs een deftige naam aan: de...

Hystorische mythen zijn onbetrouwbaar

Als mensen niet zo’n slecht geheugen hadden, hoefden ze niet aan geschiedvorsing te doen. Geschiedenis, zou je kunnen zeggen, is het tegendeel van herinnering. Het vormt in ieder geval een belangrijke aanvulling op de spontane herinnering. Mensen onthouden een aantal verhalen die hun ouders hun als kind verteld hebben en ook nog een aantal dingen...

De keizer en de paus

De keizer en de pausOmdat Tom Holland uit alle macht probeert te verbergen waar zijn boek eigenlijk over gaat, zal ik dat hier maar even uitleggen. In feite is dit een ouderwetse politieke geschiedenis van Europa tussen 751, het moment dat hofmeier Pepijn de Korte het haar van de laatste Merovingische koning Childerik III afscheert...

De kern van de natie

Er is iets vreemds met het onderwerp van het boek van Annemarie Houkes. Ze beschrijft ‘de opkomst van orthodoxe protestanten als een aparte gemeenschap in de Nederlandse samenleving in de tweede helft van de negentiende eeuw’. Dat is merkwaardig. Moesten orthodoxe protestanten dan een eigen plaats verwerven? De Nederlandse Republiek was toch een gereformeerd land...

Psychiatrie is vooral onmacht

Uit dit boek van Oosterhuis en Gijswijt-Hofstra over psychiatrie in Nederland blijkt: psychiaters hebben geen idee wat ze doen, al zijn hun bedoelingen nog zo goed.

Van Ambiorix tot de Bende van Nijvel

In 1981 bezorgden A.F. Manning en M. de Vroede de Spectrum atlas van historische plaatsen in de Lage Landen. Aan de hand van 21 locaties in België en 29 in Nederland behandelde het boek in chronologische volgorde allerlei aspecten uit de geschiedenis van de twee landen. De twee delen België. Een parcours van herinnering vormen...

Nederland en Israël hadden niet meteen een sterke band

Terwijl studenten demonstreerden, gaf het Nederlandse publiek Israël de meeste punten tijdens het Songfestival. Hoe veranderde de Nederlandse band met Israël de afgelopen eeuw?