Jan Dirk Snel

De vijftien klassieke werken over de Nederlandse geschiedenis

Wat zijn de klassieke werken over de Nederlandse geschiedenis? Welke boeken zijn van blijvende waarde? Deze vragen legde Historisch Nieuwsblad voor aan de leden van het eerbiedwaardige Koninklijk Nederlands Historisch Genootschap (KNHG). We kregen precies honderd reacties binnen. De inzenders noemden bijna driehonderd titels, maar waren verrassend eensgezind in hun eindoordeel. 15      Maerlants wereld door...

Calvinistische katholieken

570 p. Prometheus, euro 30,00In het Vaticaan schudt men het hoofd. Zo kan het niet langer in Nederland. De rechte leer wordt niet gehandhaafd. De bisschop moet maar eens op het matje worden geroepen. Het beeld is vertrouwd. En hoe de verhoudingen tussen Rome en Nederland liggen, dat weten we natuurlijk wel: de Romeinse curie...

KATHOLIEKEN, KERK EN WERELD. ROERMOND EN HELMOND IN DE LANGE NEGENTIENDE EEUW

Als dit niet zo’n bedaard blad was, had u nu vast een stukje van bisschop J.M. Gijsen van Reykjavik onder ogen gekregen.         Ik zal dat even uitleggen. Hans Verhages dissertatie Katholieken, kerk en wereld, over de verzuiling in Roermond en Helmond, is niet alleen een tale of two cities, maar ook het verhaal van twee...

GESCHIEDENIS VAN HOLLAND. II: 1572 TOT 1795. IIIa , IIIb: 1795 TOT 2000

Tot 1951 verried de kentekenplaat uit welke provincie een automobiel kwam. Een Zwollenaar die met zijn Overijsselse E naar Haarlem of Den Haag tufte, waar het merendeel van het gemotoriseerd verkeer een G of een H voerde, wilde dat nog wel eens merken. Ach, zo’n provinciaaltje kon toch niet rijden; daar kon je wel even...

OMWILLE DER BILLIJKHEID. DE STRIJD OVER DE INVOERING VAN DE INKOMSTENBELASTING IN NEDERLAND

Het boek van Christianne Smit over de invoering van de inkomstenbelasting in Nederland bevat een perfect script voor een Hollywood-film. De protagonisten moeten vele moeilijkheden overwinnen, soms dienen zich kleine tussentijdse oplossingen aan, maar dan doemen weer nieuwe problemen op. Edoch, in het laatste hoofdstuk komt de glorieuze ontknoping. De lezer kan het boek met...

Jan Peter Balkenende werd gevormd aan de Vrije Universiteit

Hij genoot van een goed glas wijn, maar werd zelden echt dronken. In de universiteitspolitiek voerde hij actie voor het recht op warme maaltijden. Zijn scriptie ging over de protestantse zuil en de Nederlandse industrialisatie. De basis voor de denkbeelden van de huidige president werd gelegd tijdens zijn studie geschiedenis aan de Vrije Universiteit. Mr.dr....

GESCHIEDENIS VAN HOLLAND. I: TOT 1572 onder redactie van Thimo de Nijs en Eelco Beukers

Wie brede rivieren traag door oneindig laagland ziet gaan, kan beter niet aan Holland denken. Bij Katwijk verzandde de Rijn al vroeg. Grote rivieren kwamen daarna alleen nog door het zuiden van het graafschap. Het water zat aanvankelijk vooral in de bodem. Veenland zou de beste naam geweest zijn. Het werd, heel ontoepasselijk Houtland, dus...

EEN WELOVERWOGEN DOOD. EUTHANASIE IN NEDERLAND PUBLIEKE TRANEN. DE DRIJFVEREN VAN DE EMOTIECULTUUR VAN BUITENGAATS NAAR BINNENHOF. P.J.S. DE JONG, EEN BIOGRAFIE

EEN WELOVERWOGEN DOOD. EUTHANASIE IN NEDERLAND door James Kennedy. 248 p. Bert Bakker, 19,95 euroPUBLIEKE TRANEN. DE DRIJFVEREN VAN DE EMOTIECULTUUR door Henri Beunders. 304 p. Contact, 23,95 euroVAN BUITENGAATS NAAR BINNENHOF. P.J.S. DE JONG, EEN BIOGRAFIE door Jan Willem Brouwer en Johan van Merriënboer. 289 p. Sdu, 24,90 euro Ooit was Nederland een beheerst,...

DE GEREFORMEERDEN

Het was 1970 en ik ging naar de brugklas in Zwolle. Op een van de eerste dagen fietste ik mee met een groepje klasgenootjes uit het naburige Hasselt. Toen ik thuis over mijn nieuwe vriendjes vertelde, riep mijn moeder: ‘Vergeet dat maar, die zijn gereformeerd, daar kom je nooit tussen.’ Gereformeerden, legde ze uit, klitten...

BOEKEN: Steven Nadler, Spinoza

Bestaan ze nog? Vroeger zag je in speeltuinen wel eens lachspiegels waarin je er ineens absurd dun of dik, lang of kort uitzag. Op zo’n lachspiegel die de werkelijkheid grotesk vertekent, lijkt de geschiedwetenschap soms ook. Keurig en evenwichtig weergeven waar mensen zich in vroeger eeuwen druk over maakten? Ho maar. Voor zaken waarvan toen...

‘HEELEN EN HALVEN’. ORTHODOX-PROTESTANTSE VOORMANNEN EN HET ‘POLITIEK’ ANTIPAPISME IN DE PERIODE 1872-1925

Eigenlijk is het heel simpel. In de negentiende eeuw had je in Nederland twee soorten mensen. De overgrote meerderheid van de bevolking was protestants, hervormd meestal. Een aanzienlijke minderheid was katholiek. In de voorgaande eeuwen hadden die protestanten de roomsen aardig onder de duim weten te houden, maar sinds er nieuwe staatsrechtelijke principes in zwang...

HET MEETLINT OVER JERUZALEM. DE FATALE MYTHE VAN EEN HEILIGE STAD

In het jaar 136 stichtte keizer Hadrianus aan de oostzijde van de Middellandse Zee een nieuwe stad met een typisch rechthoekig Romeins patroon: Aelia Capitolina. Vanzelfsprekend verrezen er tempels voor Aphrodite en Jupiter. Tussen 1537 en 1541 liet de Turkse sultan Suleiman de Prachtlievende op dezelfde fundamenten nieuwe muren optrekken. De Romeinse goden zijn inmiddels...