Jan Dirk Snel

BOEKEN: Onaangepast, maar beminnelijk

Een groter contrast dan tussen Willem Bilderdijk (1856-1831) en zijn biografen Rick Honings (1984) en Peter van Zonneveld (1948) is nauwelijks voor te stellen – in wijze van uitdrukken althans. Waar de dichter groots en meeslepend, hartstochtelijk en fel oordelend schreef, hanteren Honings en Van Zonneveld een zakelijke, onderkoelde stijl.             ...

BOEKEN: Verhaal van geschondenheid en strijd

Er is nogal wat kapot in het nieuwe boek van Gijs van der Ham. Dat is opvallend, want het gaat over honderd voorwerpen uit het Rijksmuseum, dat er zelf na de restauratie weer spic en span uitziet. Nu beslaat de verzameling die Van der Ham beschrijft slechts 0,0001 procent van alle objecten die het...

BOEKEN: Drukte om de sprekende slang

Op dinsdag 20 april 1926 lunchte Johan Huizinga aan Columbia University in New York met twee hoogleraren wijsbegeerte, John J. Coss en Frederick J.E. Woodbridge. In zijn dagboek schreef de Nederlandse historicus: ‘Coss veel pleizier in het geval van de sprekende slang.’ Dit kan maar op één ding slaan: de Synode van Assen die...

Vooruitgang bestaat

Toen Gerard Knuvelder tussen 1970 en 1976 de definitieve versie van zijn befaamde vierdelige Handboek tot de Geschiedenis der Nederlandse Letterkunde schreef, was naar verluidt net de verbeelding aan de macht gekomen. Nu we vier decennia verder de opvolger onder ogen krijgen, blijken vooral de feiten gewonnen te hebben. Telkens weer...

Boeken: Fabels over Rome

Ha, leuk, dacht ik toen de redactie van Historisch Nieuwsblad me vroeg een boek te bespreken over de opkomst van Rome, van ongeveer de achtste tot de eerste eeuw voor Christus. Zo’n overzicht, daar steekt een mens nog eens wat van op. Ik kreeg voldoende tijd. Wekenlang sleepte ik het boek van Anthony Everitt met...

BOEKEN: Een soldaat per inwoner van Nederland

133.000 man telde het Staatse Leger in 1713 bij het einde van de Spaanse Successieoorlog: 76.000 eigen soldaten en 57.000 subsidietroepen. Dat betekende dat elke veertien inwoners van de Nederlandse Republiek (met 1,9 miljoen inwoners) één soldaat moesten onderhouden. Dat viel financieel natuurlijk nooit vol te houden en al snel werd het leger dan...

BOEKEN: Van KRO-studio tot standbeeld van Schaepman

Als ik op het Utrechtse Janskerkhof met iemand langs het standbeeld van Willibrord kom, vertel ik graag over de hervormde hoogleraar theologie Arnold van Ruler, die daar ook vaak voorbijwandelde en dan naar eigen zeggen even zijn hoed afnam voor ‘de man op het peerd’ – persoonlijk was hij liever heiden gebleven, maar dankzij...

BOEKEN: De stoïcijnse keizer

Op Twitter en elders op internet is het tegenwoordig de gewoonte dat mensen een note to (one)self plaatsen. Het heeft iets paradoxaals, een dergelijke openbare zelfvermaning. Een persoonlijke notitie kun je immers ook op een briefje schrijven of gewoon in je computer opslaan. Waarom moet iedereen meelezen? Maar het patroon is vrij herkenbaar: iemand heeft...

Wachten op het koninkrijk Gods

Eerlijk gezegd weet ik niet goed wat ik met het nieuwe boek van Piet Leupen aan moet. Maar kom, laat ik eerst proberen uit te leggen waarover het zo ongeveer gaat, want dat valt niet onmiddellijk uit de titel en ondertitel op te maken. Het boek behandelt de geschiedenis van de...

Vernieling van een sacrale wereld

Margaretha Welsing werd geboren in 1916. Ze overleed in 2006. Net geen negentig werd ze. En halverwege dat lange leven – iets later misschien – werd ze verraden. Door de paus en de pastoor en door haar eigen kinderen. Jos Palm is de jongste van haar zes kinderen, de jongste zoon, geboren in het...

Heerlijk boek over hartstochtelijke scheldster

Herman Pleij is een enthousiast man. In zijn publieke optredens overheerst het brede gebaar. Moeiteloos weet hij verbindingen te leggen tussen – ik verzin maar wat (of misschien ook niet) – de Brugse burgerij aan het eind van de Middeleeuwen en de Nederlandse politieke cultuur van heden. De meest saaie onderwerpen weet hij tot leven...

Voetbal, vis en volle kerken

In 1994 publiceerde A.Th. van Deursen een boek over Graft. Hij noemde het Dorp in de polder. Zijn nieuwste boek gaat over Katwijk, waar hij de laatste jaren van zijn leven woonde. Toen het begin oktober, anderhalve maand voor zijn overlijden op 21 november, op het gemeentehuis van Katwijk werd gepresenteerd, zat de auteur al...