Geertje Dekkers

Geert Mak: ‘Historici moeten waarschuwen’

Natuurlijk, historische vergelijkingen zijn gevaarlijk. En vergelijkingen met het nazisme helemaal. Maar soms heeft een historicus simpelweg de plicht om parallellen te trekken, betoogt Geert Mak in het laatste hoofdstuk van de recent verschenen verzamelbundel Het huis van orde en papier. Historici móéten waarschuwen voor de overeenkomsten tussen nu en de jaren dertig van de...

Alexander Pechtold pleit voor transparantie overheidsarchieven

‘De Nederlandse overheid loopt verschrikkelijk achter met het openbaar maken van haar archieven,’ signaleert D66-lijsttrekker Alexander Pechtold. ‘Er moet nog 800 kilometer aan documenten worden weggewerkt. We zijn pas bij 1975.’ De officiële termijn voor overdracht van archieven van de centrale overheid aan het Nationaal Archief is twintig jaar. Pechtold vindt dat het allemaal transparanter...

Andrew Roberts over de militaire blunders van de nazi’s

‘Hitler had de Tweede Wereldoorlog kunnen winnen als hij geen nazi was geweest,’ stelt historicus Andrew Roberts. Het is de these van zijn laatste boek, onlangs in het Nederlands vertaald als Wereld in vlammen. Een nieuwe geschiedenis van ’39-’45. Als hij het slimmer had aangepakt, had Hitler de Sovjet-Unie en Engeland kunnen veroveren, denkt Roberts....

‘Willem van Oranje overleefde dankzij pragmatisme’

‘In mijn jeugd was Willem van Oranje onbereikbaar groot en belangrijk,’ zegt Olaf Mörke (1952), auteur van Wilhelm von Oranien (1533–1584). Fürst und ‘Vater’ der Republik, waarvan binnenkort een Nederlandse vertaling verschijnt. Mörke groeide op in de Duitse deelstaat Hessen, vlak bij Dillenburg, waar ooit het slot van Willem van Oranje stond. ‘Er kwamen altijd...

Piet van Wijk: ‘We lopen tegen een rijpe appelboom’

‘In de wandelgangen hoor ik dat lobbyen een belangrijk onderdeel van mijn werk wordt,’ zegt Piet van Wijk, die per 15 maart Ad van Liempt opvolgt als coördinator geschiedenis bij de NPS en de VPRO. Hij gaat zich bezighouden met geschiedenis op radio, televisie – inclusief het digitale kanaal Geschiedenis 24 – en internet. Van...

Els Kloek over Vrouw des huizes

Hollandse huisvrouwen zijn zuinig, proper en bazig. Een reisverslag over Nederland was eeuwenlang niet compleet zonder dat cliché. Het idee leefde niet alleen bij buitenlanders, maar ook bij de Nederlanders zelf. ‘Wij hebben dat beeld overgenomen en ons eigen gemaakt,’ zegt Els Kloek, auteur van het recent verschenen Vrouw des huizes. Een cultuurgeschiedenis van de...

A. Th. van Deursen over ‘De Gouden Eeuw compleet’

Geloof is een openbare zaak, vonden zeventiende-eeuwers. ‘Het idee dat nu in Den Haag bestaat, dat geloof een zaak is voor de huiselijke kring, daar zouden ze niets van begrijpen,’ zegt Adrie van Deursen, emeritus hoogleraar Nieuwe Geschiedenis aan de Vrije Universiteit. Het christendom was in de Republiek de basis van het leven, benadrukt hij,...

Interview: Marco Mostert

De eerste duizend jaar lag het gebied dat later Nederland zou worden in een uithoek van Europa, in de marge van de beschaving. Of beter gezegd: van twee beschavingen, namelijk de zuidelijke beschaving van de Romeinen en hun opvolgers, en de noordelijke beschaving van de Duitse laagvlakte, Scandinavië en Engeland. ‘De scheiding liep ergens in...

Ad van Liempt over ‘De Oorlog’

‘Ik vind het heel bijzonder om hier te zitten,’ zegt Ad van Liempt, voormalig eindredacteur van geschiedenisprogramma Andere Tijden. Hij maakte de negendelige tv-serie De Oorlog, die vanaf 25 oktober wordt uitgezonden, en schreef het bijbehorende boek, dat tegelijkertijd verschijnt. ‘Hier’ is in het Amsterdamse café Eik en Linde, naast de Hollandsche Schouwburg, waar in...

Interview met Niall Ferguson

Engeland had buiten de Eerste Wereldoorlog moeten blijven. Duitsland had dan weliswaar veel meer macht gekregen in Centraal-Europa, maar de oorlog had korter geduurd en de Tweede Wereldoorlog was er zelfs nooit gekomen. Dat is een van de controversiële stellingen in The Pity of War (1998) van de Britse historicus Niall Ferguson, waarvan recent een...

Interview Maarten van Rossem

‘Ik houd van de Verenigde Staten omdat zij het enige land zijn, afgezien van Nederland, waarnaar ik wel eens heimwee heb,’ schrijft Maarten van Rossem in zijn nieuwste boek. ‘Ik heb heimwee naar Manhattan, naar het straatrumoer met de eeuwige politiesirenes en naar het gevoel dat daar steeds iets belangrijks aan de hand is.’ Maar...

Lorrendraaiers zaten slavenhandel WIC in de weg

‘Lorrendraaiers’ waren merendeels Zeeuwse schippers, die ten tijde van de Republiek illegaal handeldreven op West-Indië. Volgens historicus Ruud Paesie hebben zij tijdens de slavernij vier keer zoveel slaven vervoerd als tot nu toe werd aangenomen. ‘Daarmee zaten ze de WIC qua slavenhandel behoorlijk in de weg.’ Eind 1718 raakte het WIC-fregat de Faam voor de...