Artikelen geschreven door Geertje Dekkers
‘Eigen organisaties hielpen nieuwkomers integreren’
‘Migrantenorganisaties zijn de afgelopen 65 jaar erg belangrijk geweest voor de samenleving,’ zegt Ulbe Bosma, historicus aan het Internationaal Instituut voor Sociale Geschiedenis. ‘Voor de opvang van Indische migranten vlak na de oorlog, bijvoorbeeld. De verzorgingsstaat bestond nog niet en de Indische immigranten hielpen elkaar. Of neem de tijd van de Molukse treinkapingen. Toen en...
De grote kladderadatsch
‘De Noordpool ijsvrij!’ ‘Nog nooit eerder is in de winter zo’n groot stuk van de Perito Moreno-gletsjer in Argentinië afgebroken!’ ‘In 2100 zullen in Nederland temperaturen van 40 graden geen uitzondering zijn!’ Het zijn allemaal records. Het schijnt allemaal voor het eerst in de geschiedenis te gebeuren. Dagelijks wordt de mensheid opgeschrikt door noodlotstijdingen. De...
‘Mensen hebben duiding nodig’
De golf van verontwaardiging die opstak toen prinses Máxima in 2007 zei dat dé Nederlander niet bestond, is nog steeds niet helemaal gaan liggen. Auteurs Geert Mak, Jan Bank, Gijsbert van Es, René van Stipriaan en Piet de Rooy konden dan ook niet om de kwestie heen in hun boek Verleden van Nederland, dat samen...
‘Bush is al begonnen aan Obama’s verandering’
Nu Barack Obama president is van de Verenigde Staten zal alles anders worden, hoopt een groot deel van de wereld: Change! Maar volgens Ronald Havenaar, historicus aan de Universiteit van Amsterdam, zullen de verschillen tussen Bush en Obama kleiner zijn dan verwacht: ‘Onder Bush zijn de laatste jaren al veel veranderingen ingezet. Maar de haat...
De Portugese synagoge
Amsterdam kreeg in de zeventiende eeuw grote stromen behoeftige Joden te verwerken. De rijke Portugees-Joodse bovenlaag steunde hen met geld en goederen, maar de druk op de armenkassen werd algauw te groot. Synagogen en liefdadigheidsverenigingen wierpen noodgedwongen steeds hogere drempels op voor hulp. ‘Zwijnen’, marranos, werden ze genoemd: de Spaanse en Portugese Joden die zich...
Geweld tijdens de Opstand
Net als andere oorlogen ging de Opstand van de Republiek tegen het Spaanse gezag gepaard met veel geweld ellende: plunderingen, brandstichting, bloedbaden. Willem van Oranje stond bekend als verzoeningsgezind, maar ook hij gebruikte geweld als dat in zijn oorlogsstrategie van pas kwam. Vooral de plattelandsbevolking werd hier slachtoffer van.
Charles Darwin: vader van de evolutietheorie
Wetenschappers hebben de complete bibliotheek van Charles Darwin online gezet. De evolutietheorie van Charles Darwin veranderde het denken over het leven op aarde voorgoed.
De Amsterdamse Wisselbank (1609-1820)
Vierhonderd jaar geleden richtte Amsterdam zijn Wisselbank op. Deze was van groot belang voor de bloei van de handel in de Gouden Eeuw. Maar de betrouwbaarheid van de Wisselbank werd aangetast toen er leningen werden verstrekt, en de kas het geld op de rekeningen niet meer dekte. Juni 1672: het is dringen bij de Amsterdamse...
Nieuw-Amsterdam en Nieuw-Nederland
De Nederlandse tolerantie stond aan de basis van de melting pot die New York – en later heel Amerika – zou worden, denken sommigen. Maar de kolonisten in Nieuw-Nederland onderhielden nauwe banden met de Republiek. Het opnemen van andere nationaliteiten in de kolonie en een moeizaam verworven godsdienstvrijheid kwamen voort uit pragmatisme. Opgaan in de...
1650: stadhouder Willem II pleegt een staatsgreep
De Republiek der Zeven Provinciën dankte zijn bestaansrecht aan het gevecht tegen de Spanjaarden. Een strakke politieke organisatie ontbrak. In de twee eeuwen die volgden zou tussen met name stadhouder en regenten dan ook menig conflict ontstaan. Bijvoorbeeld in 1650, toen Willem II met een staatsgreep de macht probeerde te grijpen. Hij moet opvliegend zijn...
Hongeroproeren in de Republiek
Hongeroproeren gingen in het zeventiende- en achttiende-eeuwse Holland zelden over honger op zich. Meestal waren het verontwaardiging over hoge prijzen en verdenkingen van speculatie die burgers de straat op dreven. Zeker aan basaal voedsel als graan mocht een handelaar niet buitensporig veel verdienen, was het idee. ‘Men heeft mij bericht, dat het heel pijnlijk is...
Gogel: vader van de Nederlandse belastingdienst
De Belastingdienst moet zijn belangrijkste ICT-systeem voor 2027 vervangen. De radicale patriot Gogel begon aan het begin van de negentiende eeuw een vroege versie van de Belastingdienst.