Geertje Dekkers

Geweld tijdens de Opstand

Net als andere oorlogen ging de Opstand van de Republiek tegen het Spaanse gezag gepaard met veel ellende: plunderingen, brandstichting, bloedbaden. Willem van Oranje stond bekend als verzoeningsgezind, maar ook hij gebruikte geweld als dat in zijn oorlogsstrategie van pas kwam. Vooral de plattelandsbevolking werd hier slachtoffer van. In de zomer van 1583 hielden zo’n...

De economische achterstand van Vlaanderen in de negentiende eeuw

In de huidige politieke crisis in België staan Vlaanderen en het armere Wallonie lijnrecht tegenover elkaar. In de negentiende eeuw was de situatie omgekeerd: zwarte armoede hield Vlaanderen decennia lang in zijn greep. Vlaamsgezinden meenden later dat het welvarende Wallonië Vlaanderen bewust eronder wilde houden. Maar die tegenstelling werd in de tijd zelf niet zo...

In zeventiende-eeuws Amsterdam stond de persvrijheid ook al onder druk

Journalisten vrezen een EU-wetsvoorstel die overheden toestaat om spyware te plaatsen op hun telefoons. Amsterdam stond in de zeventiende eeuw bekend als het mekka van persvrijheid.

Elie Luzac (1721-1796). Boekverkoper van de Verlichting

698 p. Uitgeverij Vantilt, euro 39,90Elie Luzac (1721-1796) was jurist, publicist en boekhandelaar met een goede neus voor schandalen. Als jonge boekverkoper in Leiden gaf hij een werk uit dat berucht zou worden: L’homme machine van Julien d’Offray de la Mettrie (1747). Deze Franse arts betoogde dat de geest, net als het lichaam, onderworpen was...

Op reis langs de Zuiderzee

Met de aanleg van de Afsluitdijk in 1932 werd de zoute Zuiderzee een zoet IJsselmeer. Er veranderde veel voor de stadjes en dorpen die aan het open water hadden gelegen. De Afsluitdijk maakte een einde aan het overstromingsgevaar, maar betekende ook het einde van de scheepvaart en visserij waarvan de kustbewoners eeuwenlang hadden geleefd. Een...

Historicus Peter Burke: een nieuw onderzoek is als skiën in verse sneeuw

‘Ik schrijf het liefst kleine boeken over grote onderwerpen,’ zegt de beroemde Britse cultuurhistoricus Peter Burke in de Wassenaarse villa van het Netherlands Institute for Advanced Study (NIAS). Burke (1937) is drie maanden te gast bij het NIAS en de Koninklijke Bibliotheek, waar hij als fellow onderzoek doet. ‘Om mijn aanpak uit te leggen, vergelijk...

Het gevaar van wereldwijde infectieziekten

Het aantal coronagevallen in Nederland neemt weer hard toe. Besmettelijke ziekten zijn van alle tijden en zullen de wereld blijven plagen. Zelfs de pest treft elk jaar nog zo’n duizend mensen.

Op reis met de Romeinen in Nederland

Zo’n tweeduizend jaar geleden vestigden de Romeinen zich in het huidige Nederland. In Nijmegen liggen nog steeds de resten van hun tempels en straten. Ook elders worden steeds meer resten van hun kampementen gevonden. Reis mee met Historisch Nieuwsblad langs de overblijfselen van deze belangrijke periode. Dag 1: Nijmegen In het Valkhofpark in Nijmegen staat achter...

Desiderius Erasmus (ca. 1466-1536)

Nederland koos in 2004 de grootste Nederlander aller tijden. Historisch Nieuwsblad leverde een bijdrage aan de discussie met een serie portretten van historische Nederlanders, die een blijvende bijdrage hebben geleverd aan de Nederlandse samenleving en identiteit. Op 8: Erasmus, geleerde, humanist en intellectuele vader van tolerant en pacifistisch Nederland. Op 22 november 1996 stortte het...

Op reis met de revolutionaire patriotten

In 1813 werd Willem I gekroond tot koning van Nederland. De ontwikkelingen die leidden tot deze staatkundige omwenteling werden vreemd genoeg ingeluid door een patriotse revolutie en een bezetting door republikeinse Franse troepen. Reis met Historisch Nieuwsblad langs de overblijfselen van deze roerige periode en zet enkele belangrijke gebeurtenissen op een rij. Nog nooit was...

Bombastische idealist

De Friese arts Gadso Coopmans sloot zich in de jaren tachtig van de achttiende eeuw aan bij de patriotten die tegen stadhouder Willem V in opstand kwamen. Die opstand werd gesmoord door een Pruisisch leger dat in 1787 de Republiek binnenviel en een groot deel van de patriotten verjoeg, onder wie Coopmans.  In De opstand...

De Vooruitgang: Met de wichelroede op zoek naar de moordenaar

Proefschriften, lezingen of artikelen kunnen ons beeld van het verleden ingrijpend veranderen. Juliëtte van den Elsen onderzocht de rol van demonen, occulte krachten en monsters in het denken van de vroege Verlichting. De Verlichting wordt vaak voorgesteld als een periode van rationalisering, waarin tradities en bijgeloof plaatsmaakten voor wetenschappelijk onderzoek en rede. Maar historica Juliëtte...