Bas Kromhout

Lessen uit het verleden: De scheiding van kerk en staat

Eén religie voor alle Nederlanders, dat was tot 1848 het doel van de Nederlandse koningen. Dankzij de scheiding van Kerk en Staat konden geloofsminderheden emanciperen. Tegenwoordig willen rechts-liberale politici de laatste banden tussen overheid en religie doorsnijden. Youth for Christ is in opspraak vanwege haar gesubsidieerde welzijnsprojecten in Amsterdam, Utrecht en Gouda. Volgens VVD-fractievoorzitter Mark...

Arbeiders koesterden hun recht op vlees

In Het dierloze gerecht beschrijft Dirk-Jan Verdonk 150 jaar vegetarisme in Nederland. Negentiende-eeuwse voorvechters als Domela Nieuwenhuis werden bespot als excentrieke eenlingen. Inmiddels eten bijna een miljoen Nederlanders geen vlees. Op een snikhete julidag in 1886 braken er rellen uit in de Jordaan. Aanleiding was het ‘palingtrekken’: deelnemers moesten proberen vanaf een bootje een paling...

Ook gewone mensen zijn kunst waard

Kunst is er voor iedereen, maar niet iedereen is voor kunst. In zijn proefschrift Voor sociaal-democratie, smaakopvoeding en verheffend genot schrijft Marc Adang hoe een eeuw geleden de vereniging Kunst aan het Volk tevergeefs het arbeidersproletariaat probeerde te bereiken. Tegenwoordig kampt een kunstcentrum in de Bijlmermeer met vergelijkbare problemen. ‘Kunst is er niet alleen voor...

‘Balkenende wil zijn hachje redden’

Regeringen zijn onwillig om verantwoording af te leggen na militaire missers. Dat schrijft Christ Klep in zijn proefschrift over de nasleep van onder meer het Srebrenica-debacle. Die vertoonde grote overeenkomsten met het huidige debat over het Irak-onderzoek. In Somalië, Rwanda, Srebrenica onderzoekt Christ Klep de nasleep van drie ‘ontspoorde’ vredesmissies van respectievelijk Canadese, Belgische en...

‘We gaan niet voor de zon naar Israel’

Voor protestanten is geen plek heilig. Daarom doen zij niet aan bedevaarten. Er is één uitzondering: Israël trekt jaarlijks honderden Nederlanders die met eigen ogen willen zien waar Mozes de rots spleet en waar Johannes doopte in de Jordaan. Die protestantse ‘massapelgrimage’ begon zo’n anderhalve eeuw geleden. In de negentiende en begin twintigste eeuw was...

Verkiezing van de Beste Minister van Financiën

In tijden van crisis is alle hoop gevestigd op de minister van Financiën. Wie was de beste sinds het begin van de twintigste eeuw? De flamboyante Willem Treub, die Nederland financieel door de Eerste Wereldoorlog loodste? De straffe bezuiniger Onno Ruding? Of toch Piet Lieftinck met zijn tientje? Historisch Nieuwsblad legde de keus voor aan...

Hoe zinvol was het verzet in de Tweede Wereldoorlog?

Het Nederlandse verzet tijdens de Tweede Wereldoorlog was niet altijd zinvol. Sabotage, liquidaties en stakingen hadden zelden het gewenste effect. Bovendien lokten ze represailles uit, die onschuldige burgers het leven kostten. Verzetsgroepen kregen tijdens de bezetting kritiek van de bevolking, maar die werd na de bevrijding onder het tapijt geveegd. Morele betekenis van het verzet...

De neerlandisatiepolitiek van Willem I

Toen Willem I in 1815 koning werd van het huidige Nederland en België en groothertog van Luxemburg, vertrouwde hij op de Nederlandse taal als bindmiddel. Hij kwam bedrogen uit. De neerlandisatiepolitiek was niet de hoofdoorzaak van de Belgische Opstand, maar kon deze evenmin voorkomen. Zelfs de Vlamingen waren liever ‘verfranst’ dan ‘Hollands’. ‘Het is niet...

Protesterende studenten speelden Nixon in de kaart

Op Amerikaanse universiteiten protesteren studenten tegen de Gaza-oorlog. In 1968 waren veel Amerikanen niet te spreken over de studenten die tegen de Vietnamoorlog demonstreerden.

De Geschiedenismonitor 2008

Historisch Nieuwsblad, de Volkskrant en Andere Tijden presenteren de eerste Geschiedenismonitor. Jaarlijks wordt een representatieve groep Nederlanders gevraagd naar hun kennis van de vaderlandse geschiedenis. Ook beantwoorden zij een aantal vragen, die hun mening polsen over zaken die te maken hebben met onze nationale identiteit.Aan de Geschiedenismonitor 2008 hebben 1069 Nederlanders meegedaan. Zij weten niet...

Wilhelmina in Londen tijdens WO2

Koningin Wilhelmina gedroeg zich tijdens de Tweede Wereldoorlog lang niet zo manmoedig en standvastig als vaak wordt beweerd.

Signalementen

Guido KnoppComplot tegen Hitler270 p. Omniboek, € 19,90Terwijl Tom Cruise op het witte doek rondstapt als de man die in 1944 bijna Hitler opblies, komt uitgeverij Omniboek met deze vertaling van Knopps boek uit 2004. In het Derde Rijk zijn verschillende complotten gesmeed om Hitler te doden. De meeste samenzweerders waren antidemocratisch en wilden vooral...