Bas Kromhout

Lessen

In haar studie Het hart der natie beschrijft Hanneke Hoekstra hoe collectieve verontwaardiging over armoede en zedelijk verval in de negentiende eeuw bijdroeg aan de eenheid van de natie. Dominees en feministen streden samen tegen de wettelijke regulering van prostitutie. Nu die regulering een feit is, klinken hun echo’s weer door. Aan het einde van...

Lessen

Sociaal-democraten in het Interbellum kwamen regelmatig samen om te zingen en met vlaggen te zwaaien. PvdA-bestuurslid Marja Bijl denkt dat massabijeenkomsten nog steeds een gevoel van verbondenheid kunnen oproepen. door Bas Kromhout Met de invoering van het algemeen mannenkiesrecht in 1917 deed ook het fenomeen van de politieke massabijeenkomst zijn intrede in Nederland. Vooral de...

De Vooruitgang

‘Politiek en herinnering zijn nauw verweven,’ stelt Gert Oostindie in zijn recente oratie Slavernij, trauma en canon, die hij uitsprak bij het aanvaarden van de leerstoel Caraïbische geschiedenis aan de Universiteit Leiden. Volgens Oostindie zijn politieke invloeden vooral merkbaar in de canonisering van onze koloniale geschiedenis. door Bas Kromhout In de canon van de commissie-Van...

Lessen

Verlichtingsdenkers doorbraken het middeleeuwse taboe op geluk. Sindsdien staat niet de redding van de ziel voorop, maar een zo plezierig mogelijk leven. Geluk blijkt echter niet haalbaar zonder zingeving. door Bas Kromhout ‘Geluk was in de achttiende eeuw een modeonderwerp,’ schrijft Peter Buijs in zijn proefschrift De eeuw van het geluk. Nederlandse opvattingen over geluk...

Lessen

In de jaren zestig wierf Nederland gastarbeiders om de economische groei op peil te houden. Nog steeds hebben werkgevers behoefte aan arbeidsimmigranten, maar nu blijven de grenzen dicht. Al in 1960 waarschuwde minister Marge Klompé van Maatschappelijk Werk dat gastarbeiders zich blijvend in Nederland zouden vestigen. Weinigen sloegen acht op haar woorden. De Nederlandse economie...

Lessen

Vijftig jaar lang liep de vakbond CNV aan de leiband van de antirevolutionaire politiek. Tegenwoordig demonstreert hij met het FNV tegen het beleid van de regering-Balkenende. door Bas Kromhout Herwaardering voor de christelijke vakbeweging in Nederland, dat is wat historicus Paul E. Werkman wil bereiken met zijn proefschrift ‘Laat uw doel hervorming zijn!’ Facetten van...

Crisis in de sociaal-democratie

Zolang er in Nederland een sociaal-democratische partij bestaat, is er ruzie geweest over de koers. Rond 1900 werd de pragmatische partijleider Troelstra op de korrel genomen door dogmatische marxisten. De sociaal-democratische partij verkeert in een identiteitscrisis. De politiek leider ligt onder vuur. Hem wordt verweten te veel pragmaticus en te weinig visionair te zijn. Van...

Lessen

De media hebben geen schuld aan het Srebrenica-drama. Zij hebben het Nederlandse publiek niet opgehitst vóór militair ingrijpen in Bosnië. Dat heeft de uitzending van militairen naar conflicthaarden altijd breed gesteund. door Bas Kromhout Nederland is naïef geweest toen het in 1992 besloot soldaten te sturen naar Bosnië. Daarover is iedereen het inmiddels, na een...

Lessen

Concurrentie om vis was de voornaamste reden waarom Nederlanders vierenhalve eeuw lang op zeehonden joegen. Nog wordt de relatie tussen zeehonden en vissers bepaald door botsende belangen. Ieder kind leert dat jagen op zeehondjes zo’n beetje het laagste en gemeenste is wat mensen ooit hebben kunnen bedenken. Aan een historische studie naar de zeehondenjacht in...

Lessen

Wereldvrede, voor minder deden de statistici van de negentiende eeuw het niet. Maar onderlinge ruzies deden hun ideaal verschralen. In Het onberekenbare Europa. Macht en getal in de negentiende eeuw vertelt Nico Randeraad over de opkomst van de statistiek als internationale wetenschap in de negentiende eeuw. Overheden gebruikten steeds vaker statistische gegevens bij het maken...

Forum

‘We hebben ons gedragen als een verwend jochie dat zijn speeltje kwijtraakte.’ Dat schrijft P.W.J. Joosten naar aanleiding van de stelling: ‘Nederland heeft de dekolonisatie van Indonesië goed afgehandeld.’ Van de 189 deelnemers is 69 procent het daar niet mee eens. ‘Nederland heeft niet gedekoloniseerd, maar is plat gezegd gewoon afgetaaid,’ schrijft L. Janssen. ‘En...

Lessen uit het verleden

In de universitaire wereld was de afgelopen 125 jaar weinig plaats voor politiek. Ook nu nog worden politieke boodschappen uit de universiteit geweerd. door Bas Kromhout Politiek hoort niet thuis op de universiteit. Die gedachte heeft sinds het derde kwart van de negentiende eeuw stevig postgevat in Nederland, zo blijkt uit de bundel Stille wijkplaatsen?...