Artikelen geschreven door Bas Kromhout
Crisis in de sociaal-democratie
Zolang er in Nederland een sociaal-democratische partij bestaat, is er ruzie geweest over de koers. Rond 1900 werd de pragmatische partijleider Troelstra op de korrel genomen door dogmatische marxisten. door Bas Kromhout De sociaal-democratische partij verkeert in een identiteitscrisis. De politiek leider ligt onder vuur. Hem wordt verweten te veel pragmaticus en...
De Grote Museumtest
Een paar vakantiedagen over? Je wilt naar een historisch museum. We zetten op een rij waar je naartoe móét en waar je beter weg kunt blijven. Je besluit een traditioneel uitje te maken naar het Spoorwegmuseum in Utrecht, samen met je partner en (klein)kinderen. Als moderne (groot)ouder bezoek je eerst de website, waar je...
De wederopbouw van Nederland
Het succes van de naoorlogse wederopbouw zou te danken zijn geweest aan de typisch Nederlandse waarden van hard werken en sober leven. Maar Nederland profiteerde eenvoudigweg van de wereldeconomische groei. Geen land in West-Europa, Duitsland uitgezonderd, kwam zo beschadigd uit de Tweede Wereldoorlog als Nederland. Er waren ongeveer 230.000 doden te betreuren, inclusief de 105.000...
Nationaal Monument op de Dam werd pas populair toen Damslapers het ‘ontwijdden’
De oprichting van oorlogsmonumentenverliep in Nederland zelden zonder heftige meningsverschillen. Een artistieke avant-garde botste met de conservatieve volkssmaak. Die koos voor figuratieve kunst, en liet blote borsten aankleden met plooien en vijgenbladen. Vóór 1945 stonden er in Nederland nauwelijks oorlogsmonumenten. Men kende het verschijnsel vooral uit Frankrijk en België, waar sinds de Eerste Wereldoorlog ‘elke...
Het GPV: voorganger van de ChristenUnie
ChristenUnie-leider Gert-Jan Segers stapt uit de politiek. Een van de partijen waaruit de ChristenUnie is voortgekomen, was het Gereformeerd Politiek Verbond (GPV).
De Nederlandse emigratie naar Amerika
Nederlandse migranten in Noord-Amerika vormden tot ver in de twintigste eeuw een hechte gemeenschap met een eigen identiteit. Dit was vooral te danken aan de rol van de kerk en het Nederlandse superioriteitsgevoel. Iedere Nederlander heeft wel een ver familielid in Amerika. Om te zien of deze volkswijsheid ook voor mij opgaat, surf ik naar...
15 jaar Historisch Nieuwsblad
Het proefwerk geschiedenis voor Tweede Kamerleden. De enquête onder kinderen van ‘foute’ ouders. De Grote Museumtest. Hoe Historisch Nieuwsblad al vijftien jaar geschiedenis schrijft. Historisch Nieuwsblad maakt de verbanden zichtbaar tussen heden en verleden. Het beschrijft de historische achtergronden van actuele ontwikkelingen en nieuwsfeiten. Maar soms maakt Historisch Nieuwsblad zelf nieuws. In zijn vijftienjarige bestaan...
Coalities tussen sociaaldemocraten en confessionelen
Nu is het de VVD onder leiding van Dilan Yesilgöz die gruwt van een coalitie met sociaal-democraten, honderd jaar geleden gold hetzelfde voor de Rooms-Katholieke Staatspartij. Fractieleider Willem Nolens wilde alleen met links samenwerken als het echt niet anders kon. De zogeheten Nolens-doctrine werd ook later door het CDA nog dikwijls van stal gehaald. Op...
Liberalen versus confessionelen
Eind negentiende eeuw werden de liberale machthebbers in Nederland uitgedaagd door een monsterverbond van katholieken en gereformeerden. De liberalen aarzelden: de kerk zijn vrijheid gunnen of het ‘zwarte gevaar’ met harde hand de kop indrukken? ‘Een manifest van absolutisme en barbarisme’ – zo diskwalificeerde de Nieuwe Rotterdamsche Courant in 1864 de encycliek Quanta cura van paus...
De Grote Archieventest
De afgelopen vijf jaar onderwierp Historisch Nieuwsblad in het zomernummer Nederlandse (en buitenlandse) historische musea aan een kwaliteitstest. Dit jaar test het blad voor het eerst de Nederlandse archieven. U doet historisch onderzoek? U pluist uw familieverleden na, of wilt alles weten over de geschiedenis van uw woonplaats? Dan gaat u naar een archief. Wij...
Waren de waterschappen de voorlopers van het Nederlandse poldermodel?
Het Nederlandse ‘poldermodel’ zou zijn ontstaan in de Middeleeuwen, toen Nederlandse boeren de handen ineensloegen om het water terug te dringen. In werkelijkheid werd bestuurlijke invloed op het waterbeheer beperkt tot de meest aanzienlijken. De Nederlandse politieke en bestuurlijke cultuur wordt gekenmerkt door overleg en het streven naar consensus. Sinds de jaren negentig spreekt men...
10 grote Nederlandse verzetshelden
Na de bevrijding ontstond al snel het beeld dat de Nederlandse bevolking zich in de Tweede Wereldoorlog op grote schaal tegen de bezetters had geweerd. Later overheerst het idee dat de Nederlanders zich zo goed mogelijk aanpasten en de Duitsers daarmee zeer van dienst waren. Beide visies doen geen recht aan de tienduizenden die zich...