Artikelen geschreven door Bas Kromhout
Het GPV: voorganger van de ChristenUnie
ChristenUnie-leider Gert-Jan Segers stapt uit de politiek. Een van de partijen waaruit de ChristenUnie is voortgekomen, was het Gereformeerd Politiek Verbond (GPV).
De Nederlandse emigratie naar Amerika
Nederlandse migranten in Noord-Amerika vormden tot ver in de twintigste eeuw een hechte gemeenschap met een eigen identiteit. Dit was vooral te danken aan de rol van de kerk en het Nederlandse superioriteitsgevoel. Iedere Nederlander heeft wel een ver familielid in Amerika. Om te zien of deze volkswijsheid ook voor mij opgaat, surf ik naar...
15 jaar Historisch Nieuwsblad
Het proefwerk geschiedenis voor Tweede Kamerleden. De enquête onder kinderen van ‘foute’ ouders. De Grote Museumtest. Hoe Historisch Nieuwsblad al vijftien jaar geschiedenis schrijft. Historisch Nieuwsblad maakt de verbanden zichtbaar tussen heden en verleden. Het beschrijft de historische achtergronden van actuele ontwikkelingen en nieuwsfeiten. Maar soms maakt Historisch Nieuwsblad zelf nieuws. In zijn vijftienjarige bestaan...
Coalities tussen sociaaldemocraten en confessionelen
Nu is het de VVD onder leiding van Dilan Yesilgöz die gruwt van een coalitie met sociaal-democraten, honderd jaar geleden gold hetzelfde voor de Rooms-Katholieke Staatspartij. Fractieleider Willem Nolens wilde alleen met links samenwerken als het echt niet anders kon. De zogeheten Nolens-doctrine werd ook later door het CDA nog dikwijls van stal gehaald. Op...
Liberalen versus confessionelen
Eind negentiende eeuw werden de liberale machthebbers in Nederland uitgedaagd door een monsterverbond van katholieken en gereformeerden. De liberalen aarzelden: de kerk zijn vrijheid gunnen of het ‘zwarte gevaar’ met harde hand de kop indrukken? ‘Een manifest van absolutisme en barbarisme’ – zo diskwalificeerde de Nieuwe Rotterdamsche Courant in 1864 de encycliek Quanta cura van paus...
De Grote Archieventest
De afgelopen vijf jaar onderwierp Historisch Nieuwsblad in het zomernummer Nederlandse (en buitenlandse) historische musea aan een kwaliteitstest. Dit jaar test het blad voor het eerst de Nederlandse archieven. U doet historisch onderzoek? U pluist uw familieverleden na, of wilt alles weten over de geschiedenis van uw woonplaats? Dan gaat u naar een archief. Wij...
Waren de waterschappen de voorlopers van het Nederlandse poldermodel?
Het Nederlandse ‘poldermodel’ zou zijn ontstaan in de Middeleeuwen, toen Nederlandse boeren de handen ineensloegen om het water terug te dringen. In werkelijkheid werd bestuurlijke invloed op het waterbeheer beperkt tot de meest aanzienlijken. De Nederlandse politieke en bestuurlijke cultuur wordt gekenmerkt door overleg en het streven naar consensus. Sinds de jaren negentig spreekt men...
10 grote Nederlandse verzetshelden
Na de bevrijding ontstond al snel het beeld dat de Nederlandse bevolking zich in de Tweede Wereldoorlog op grote schaal tegen de bezetters had geweerd. Later overheerst het idee dat de Nederlanders zich zo goed mogelijk aanpasten en de Duitsers daarmee zeer van dienst waren. Beide visies doen geen recht aan de tienduizenden die zich...
Juridisch dossier: Harry Mulisch géén Jeugdstormer
Volgens Dick Verkijk is schrijver Harry Mulisch in de Tweede Wereldoorlog lid geweest van de Jeugdstorm, de jeugdorganisatie van de NSB. Een rapport van de politieke recherche uit 1946 geeft Verkijk echter ongelijk. Om zijn beschuldiging te onderbouwen haalt Dick Verkijk in zijn pamflet Harry Mulisch. ‘Fel anti-nazi’ vanaf wanneer? twee ooggetuigen aan. Anneke Peperkamp-Smit...
Oprichters van D66 wilden rechtstreekse verkiezing van de minister-president
‘Wij zijn geen politici,’ verklaarden de oprichters van D’66. Toch zouden ze op den duur tot het politieke establishment gaan behoren, net als de rebellen van Nieuw Links. Een overzicht van politieke vernieuwing tot 2006: van de oproerkraaiers in de jaren zestig tot het Paasakkoord van 2005. ‘Een verzameling van vreemdsoortige antiquiteiten, die zich als...
McCarthy en de communistenvrees in de Verenigde Staten
De angst voor communisten in het Amerika van de jaren vijftig wordt tegenwoordig vaak afgedaan als kinderlijk en irrationeel. Maar helemaal onterecht was hij niet. Zelfs de leugens van McCarthy waren geïnspireerd door de werkelijkheid, want in de jaren negentig van de vorige eeuw bleek dat Sovjet-spionage in de Verenigde Staten veel omvangrijker was dan...
De drijfveren van Mao Zedong
China probeert oude dagboeken van Mao Zedongs secretaris uit Amerika te halen, maar onderzoekers vrezen dat de Communistische Partij de gevoelige inhoud wil censureren.