Artikelen geschreven door Bas Kromhout
De Grote Archieventest
De afgelopen vijf jaar onderwierp Historisch Nieuwsblad in het zomernummer Nederlandse (en buitenlandse) historische musea aan een kwaliteitstest. Dit jaar test het blad voor het eerst de Nederlandse archieven. U doet historisch onderzoek? U pluist uw familieverleden na, of wilt alles weten over de geschiedenis van uw woonplaats? Dan gaat u naar een archief. Wij...
Waren de waterschappen de voorlopers van het Nederlandse poldermodel?
Het Nederlandse ‘poldermodel’ zou zijn ontstaan in de Middeleeuwen, toen Nederlandse boeren de handen ineensloegen om het water terug te dringen. In werkelijkheid werd bestuurlijke invloed op het waterbeheer beperkt tot de meest aanzienlijken. De Nederlandse politieke en bestuurlijke cultuur wordt gekenmerkt door overleg en het streven naar consensus. Sinds de jaren negentig spreekt men...
10 grote Nederlandse verzetshelden
Na de bevrijding ontstond al snel het beeld dat de Nederlandse bevolking zich in de Tweede Wereldoorlog op grote schaal tegen de bezetters had geweerd. Later overheerst het idee dat de Nederlanders zich zo goed mogelijk aanpasten en de Duitsers daarmee zeer van dienst waren. Beide visies doen geen recht aan de tienduizenden die zich...
Juridisch dossier: Harry Mulisch géén Jeugdstormer
Volgens Dick Verkijk is schrijver Harry Mulisch in de Tweede Wereldoorlog lid geweest van de Jeugdstorm, de jeugdorganisatie van de NSB. Een rapport van de politieke recherche uit 1946 geeft Verkijk echter ongelijk. Om zijn beschuldiging te onderbouwen haalt Dick Verkijk in zijn pamflet Harry Mulisch. ‘Fel anti-nazi’ vanaf wanneer? twee ooggetuigen aan. Anneke Peperkamp-Smit...
Oprichters van D66 wilden rechtstreekse verkiezing van de minister-president
‘Wij zijn geen politici,’ verklaarden de oprichters van D’66. Toch zouden ze op den duur tot het politieke establishment gaan behoren, net als de rebellen van Nieuw Links. Een overzicht van politieke vernieuwing tot 2006: van de oproerkraaiers in de jaren zestig tot het Paasakkoord van 2005. ‘Een verzameling van vreemdsoortige antiquiteiten, die zich als...
McCarthy en de communistenvrees in de Verenigde Staten
De angst voor communisten in het Amerika van de jaren vijftig wordt tegenwoordig vaak afgedaan als kinderlijk en irrationeel. Maar helemaal onterecht was hij niet. Zelfs de leugens van McCarthy waren geïnspireerd door de werkelijkheid, want in de jaren negentig van de vorige eeuw bleek dat Sovjet-spionage in de Verenigde Staten veel omvangrijker was dan...
De drijfveren van Mao Zedong
China probeert oude dagboeken van Mao Zedongs secretaris uit Amerika te halen, maar onderzoekers vrezen dat de Communistische Partij de gevoelige inhoud wil censureren.
Eelco Runia over het Srebrenica-rapport
Psycholoog en historicus Eelco Runia liet een psychologische theorie los op de totstandkoming van het Srebrenica-rapport van het Nederlands Instituut voor Oorlogsdocumentatie (NIOD). Een aantal karakteristieken van de Dutchbat-missie heeft zich tijdens het onderzoek van het NIOD herhaald, meent hij. Volgens Peter Romijn, hoofd Onderzoek van het NIOD, is Runia’s beschrijving van de gang van...
De mislukte politieke vernieuwing van Nederland na de Tweede Wereldoorlog
Koningin Wilhelmina, het verzet, politici en de gijzelaars in Sint-Michielsgestel maakten al tijdens de Tweede Wereldoorlog revolutionaire plannen om het land na de bevrijding grondig te hervormen. Maar van vernieuwingen kwam weinig terecht. Voor koningin Wilhelmina stond het kort na de Duitse inval al vast: zou Nederland ooit weer de vrijheid mogen smaken,...
De erfenis van Nederland in Suriname en Indonesië
Plaatsnamen, de Nederlandse taal en het wetboek van strafrecht. Wat resteert er in de voormalige koloniën nog van de Nederlandse aanwezigheid? Een interview met de ambassadeur van Indonesië en de staatsraad van Suriname in Nederland. Suriname en Indonesië dragen nog steeds de fysieke sporen van de Nederlandse aanwezigheid: spoorlijnen en irrigatiekanalen, de botanische tuin in...
Moord op Fortuyn belangrijkste naoorlogse gebeurtenis
Nederlanders vinden de moord op Pim Fortuyn in 2002 de belangrijkste gebeurtenis uit de Nederlandse naoorlogse geschiedenis. Dat blijkt uit een enquête van Historisch Nieuwsblad over Nederlanderschap. Van de 683 geënquêteerden die werden ondervraagd door Onderzoeksbureau Motivaction, kiest 46 procent voor de moord op Fortuyn als belangrijkste gebeurtenis. Dit zijn relatief veel autochtone Nederlanders; van...
Loe de Jong zette van Agt voor het blok in affaire-Van ’t Sant
Toen Loe de Jong, directeur van het Rijksinstituut voor Oorlogsdocumentatie, in 1979 bekendmaakte dat prins Hendrik een buitenechtelijke zoon had, was dit tegen de uitdrukkelijke wens van premier Van Agt. Dat blijkt uit De Jongs correspondentie. Van Agt wilde een veto uitbrengen, waarop De Jong dreigde zijn oorlogsgeschiedenis te staken en een schandaal te ontketenen....