Bas Kromhout

‘Anders doen ze het altijd,’ verklaart het personeel

De afgelopen vijf jaar onderwierp Historisch Nieuwsblad in het zomernummer Nederlandse (en buitenlandse) historische musea aan een kwaliteitstest. Dit jaar test het blad voor het eerst de Nederlandse archieven. U doet historisch onderzoek? U pluist uw familieverleden na, of wilt alles weten over de geschiedenis van uw woonplaats? Dan gaat u naar een archief. Wij...

Lessen

In zijn proefschrift De gefragmenteerde staat. Een onderzoek naar de relatieve autonomie van de staat onder het moderne kapitalisme stelt de Nijmeegse historicus en politicoloog Bob Bouhuijs dat linkse politiek in Nederland slechts beperkt mogelijk is. SP-Kamerlid Ewout Irrgang blijft optimistisch. In het klassieke marxisme heet de kapitalistische staat een machtsinstrument te zijn van de...

Mulisch gaf ‘geen reden tot politieke klachten’

Dick Verkijk schrijft in Harry Mulisch: ‘fel anti-nazi’ vanaf wanneer? dat Harry Mulisch lid is geweest van de Jeugdstorm. De Heemsteedse archivaris en amateurhistoricus Hans Krol ging zelf op onderzoek uit en concludeert dat het bewijs flinterdun is. Hij kent ze wel, de geruchten dat Harry Mulisch in de oorlog ‘fout’ zou zijn geweest. Volgens...

Honderd jaar klachten over het lerarenberoep

Mineke van Essen rekent in haar proefschrift over de geschiedenis van de kweekschool af met de mythe dat vroeger alles beter was in het onderwijs. Voor pabo-bestuurslid Taeke van den Akker is dat een hele opluchting. Er is veel te doen om de kwaliteit van de opleidingen tot leraar in het basisonderwijs. Volgens onderzoek van...

Twijfel over liberale kandidaat met bier en jenever weggespoeld

In Electorale cultuur en politieke oriëntatie. Verkiezingen in Gelderland 1888-1940 onderzoekt Ron de Jong het functioneren van de democratie in Arnhem, Doetinchem en Tiel. In de laatste gemeente was het persoonlijke netwerk van de kandidaten vaak belangrijker dan politieke overtuiging. En nog steeds bepaalt groepsgevoel het stemgedrag, zegt Lammert Dijkstra, lijsttrekker van Pro Tiel. De...

Lessen

In haar studie Het hart der natie beschrijft Hanneke Hoekstra hoe collectieve verontwaardiging over armoede en zedelijk verval in de negentiende eeuw bijdroeg aan de eenheid van de natie. Dominees en feministen streden samen tegen de wettelijke regulering van prostitutie. Nu die regulering een feit is, klinken hun echo’s weer door. Aan het einde van...

Lessen

Sociaal-democraten in het Interbellum kwamen regelmatig samen om te zingen en met vlaggen te zwaaien. PvdA-bestuurslid Marja Bijl denkt dat massabijeenkomsten nog steeds een gevoel van verbondenheid kunnen oproepen. door Bas Kromhout Met de invoering van het algemeen mannenkiesrecht in 1917 deed ook het fenomeen van de politieke massabijeenkomst zijn intrede in Nederland. Vooral de...

De Vooruitgang

‘Politiek en herinnering zijn nauw verweven,’ stelt Gert Oostindie in zijn recente oratie Slavernij, trauma en canon, die hij uitsprak bij het aanvaarden van de leerstoel Caraïbische geschiedenis aan de Universiteit Leiden. Volgens Oostindie zijn politieke invloeden vooral merkbaar in de canonisering van onze koloniale geschiedenis. door Bas Kromhout In de canon van de commissie-Van...

Lessen

Verlichtingsdenkers doorbraken het middeleeuwse taboe op geluk. Sindsdien staat niet de redding van de ziel voorop, maar een zo plezierig mogelijk leven. Geluk blijkt echter niet haalbaar zonder zingeving. door Bas Kromhout ‘Geluk was in de achttiende eeuw een modeonderwerp,’ schrijft Peter Buijs in zijn proefschrift De eeuw van het geluk. Nederlandse opvattingen over geluk...

Lessen

In de jaren zestig wierf Nederland gastarbeiders om de economische groei op peil te houden. Nog steeds hebben werkgevers behoefte aan arbeidsimmigranten, maar nu blijven de grenzen dicht. Al in 1960 waarschuwde minister Marge Klompé van Maatschappelijk Werk dat gastarbeiders zich blijvend in Nederland zouden vestigen. Weinigen sloegen acht op haar woorden. De Nederlandse economie...

Lessen

Vijftig jaar lang liep de vakbond CNV aan de leiband van de antirevolutionaire politiek. Tegenwoordig demonstreert hij met het FNV tegen het beleid van de regering-Balkenende. door Bas Kromhout Herwaardering voor de christelijke vakbeweging in Nederland, dat is wat historicus Paul E. Werkman wil bereiken met zijn proefschrift ‘Laat uw doel hervorming zijn!’ Facetten van...

Crisis in de sociaal-democratie

Zolang er in Nederland een sociaal-democratische partij bestaat, is er ruzie geweest over de koers. Rond 1900 werd de pragmatische partijleider Troelstra op de korrel genomen door dogmatische marxisten. De sociaal-democratische partij verkeert in een identiteitscrisis. De politiek leider ligt onder vuur. Hem wordt verweten te veel pragmaticus en te weinig visionair te zijn. Van...