Alle artikelen
Na het register bij dit boek volgt een kaartje van Rotterdam en omstreken, waarop de lezer die het spoor even bijster is de bedrijven van Cornelis Verolme (1900-1981) kan terugvinden. Dat is geen overbodige luxe. Gefrustreerd door vernederingen – het lukte hem ook op het hoogtepunt van zijn macht niet serieus genomen te worden in het Rotterdamse havenwereldje – en gedreven door ambitie breidde Verolme zijn belangen in scheepsbouw en rederij steeds verder uit. Van Maassluis tot Alblasserdam, maar ook elders in de wereld, deed hij zaken.
De ‘lawaaiige’ parvenu Verolme, die in de verkeerde auto reed (een Cadillac!) en zich met sterk geurend lavendelwater besprenkelde, maakte zijn entree in de scheepsbouw in 1950. Met de min of meer tersluikse aankoop van een ‘boerenwerfje’ in Alblasserdam doorkruiste hij het beleid van het Maasstedelijk scheepsbouwkartel om kleine werven als deze op te kopen en vervolgens te sluiten, om zo de capaciteit in de regio te beperken.
Met de nieuwkomer die een lange neus naar de elite maakte en de concurrentie aanging, had deftig
Uiteindelijk zou de ooit zo vooraanstaande Nederlandse scheepsbouw, Verolme niet uitgezonderd, de strijd met lagelonenlanden niet kunnen volhouden. In een spoedig daarna begonnen periode van dramatische neergang voor de hele scheepsbouw moest ook Verolme het hoofd buigen en werd zijn bedrijf door Rijn-Schelde overgenomen, waardoor de beruchte ‘sociale werkplaats’ RSV ontstond. In dit deel van haar relaas maakt de auteur duidelijk dat de pogingen van de rijksoverheid om dit soort zware industrie voor
De definitieve val van zijn concern, gesymboliseerd in de ondergang van Rijn Schelde Verolme in 1983, heeft de landbouwerszoon uit Nieuwe-Tonge echter niet meer meegemaakt. Was dat wel zo geweest, dan zou hij zich in de parlementaire enquête naar het faillissement als een leeuw verdedigd hebben, op de toon van verongelijktheid waarmee Nederland vertrouwd was geraakt, met ‘een nare, schelle stem die door merg en been kon gaan [en] waarmee hij ook nog eens uitsluitend over zichzelf sprak’.
Dekker heeft een boek geschreven dat uitmunt in helderheid en begrijpelijkheid, ook voor wie de havenindustrie niet van dichtbij kent. Haar oordeel over Verolme lijkt nuchter en fair. Zij is negatief over zijn eigenwijsheid en ijdelheid, zijn onvermogen fouten te erkennen en ervan te leren. Daar stond wat de auteur betreft een heleboel goeds tegenover, zoals visie, lef en doortastendheid.
Verolmes jarenlange en wijd en zijd bekende buitenechtelijke relatie (met een vrouw met wie hij, na zijn echtscheiding, uiteindelijk trouwde) vindt zij alleen interessant voorzover de angst om zich voor die feiten voor God te moeten verantwoorden karakteristiek was voor het ambivalente karakter van haar hoofdpersoon. Per saldo vindt Dekker dat Verolme net als de andere Rotterdamse zakenman en politicus, de gerehabiliteerde Lodewijk Pincoffs, ooit nog eens een straat of plein naar zich genoemd zou moeten krijgen, maar ze vraagt zich af of Rotterdam die grootmoedigheid zal opbrengen.
Slechts één aspect ontsiert deze fraaie studie, en dat is dat Dekker met goed schrijven geen genoegen neemt. Zij wil meeslepend zijn, en daar gaat het mis. In de proloog, die pakkend bedoeld is, maar uiteindelijk nergens over blijkt te gaan, en ook op andere momenten, vliegt de auteur als would-be thrillerschrijfster uit de bocht. Jammer dat zij geen meelezer had die haar daarvoor heeft behoed.
Doeko Bosscher is hoogleraar eigentijdse geschiedenis aan de Universiteit van Groningen.
Dit artikel is exclusief voor abonnees
Lawaaiige parvenu met lef en visie
539 p. Bert Bakker, euro 39,95Na het register bij dit boek volgt een kaartje van Rotterdam en omstreken, waarop de lezer die het spoor even bijster is de bedrijven van Cornelis Verolme (1900-1981) kan terugvinden. Dat is geen overbodige luxe. Gefrustreerd door vernederingen – het lukte hem ook op het hoogtepunt van zijn macht niet...
Een complete farce
Op 15 november 2005 werd in de aula van de Koninklijke Bibliotheek Een daad van vrije keuze. De Papoea's van westelijk Nieuw-Guinea en de grenzen van het zelfbeschikkingsrecht gepresenteerd. Het boek is het resultaat van een verzoek van de Tweede Kamer in 1999 aan toenmalig minister van Buitenlandse Zaken J. van Aartsen om een onderzoek...
Waarom geheime diensten overbodig zijn
Eind vorig jaar opperde een Amerikaanse journalist dat het Knight Ridder-krantenconcern, dat al enige tijd tevergeefs naar een koper zoekt, wellicht verkocht zou kunnen worden aan de Central Intelligence Agency. Dit voorstel werd geïnspireerd door het feit dat de kranten van het Knight Ridder-concern aanzienlijk beter geïnformeerd bleken te zijn over de massavernietigingswapens van Saddam...
H.J.A. Hofland over de jaren zestig
Na de verwoestende Tweede Wereldoorlog volgde de restauratie van het vertrouwde maatschappelijke leven in Nederland. Pas in de jaren zestig daagt de jongere generatie de gevestigde orde uit. De revolutie die hierop volgde is volgens conservatieven de oorzaak van de huidige problemen in de maatschappij. Dat is niet terecht, vindt H.J.A. Hofland. Met de recente...
De professionalisering van het leger tijdens de Tachtigjarige Oorlog
Tijdens de Tachtigjarige Oorlog ontwikkelden de strijdkrachten van de Republiek zich van een ongeordende bende rebellen tot een professionele krijgsmacht. Maurits drilde zijn manschappen tot een gedisciplineerd staand leger, maar ook zijn vader, Willem van Oranje, had al verschillende hervormingen doorgevoerd. In 1588 was de situatie in het leger van de piepjonge Republiek der Zeven...
Na 53 jaar begint de eerste rechtszaak over Bloody Sunday. Wat gebeurde er die dag?
Op 30 januari 1972 schoten Britse soldaten veertien demonstranten dood in het Ierse Londonderry. Na jarenlange speculaties over het werkelijke verhaal achter Bloody Sunday kwam een twaalfjarig onderzoek naar de gebeurtenissen in 2010 ten einde. Lord Saville, die het onderzoek had geleid, concludeerde dat de Britse soldaten onrechtvaardig en onverantwoordelijk hadden gehandeld en volledig verantwoordelijk...
Het slechte imago van Lodewijk Napoleon
Lodewijk Napoleon, die in 1806 door zijn broer Napoleon tot koning van Holland werd benoemd, lijdt onder het imago van een wat sneue man, die ongeschikt was voor de politiek. Dat is echter een onderschatting van zijn kunnen. Nederlands eerste koning verzette zich wel degelijk tegen zijn broer, wist revolutionaire plannen om te zetten in...
De uitvinding van de Verenigde Naties
In New York riep Zelenski de VN op om eensgezind op te treden tegen Rusland. De VN heeft haar wortels in de Verenigde Staten: president Franklin Roosevelt pushte de organisatie.
Recent Verschenen
Eelco Beukers en Thimo de Nijs, Het bijzondere van Holland. Een geschiedenis van Holland in 25 verhalen 156 p. Verloren, euro 14,00Zoektocht naar wat de geschiedenis van Holland zo uniek maakt. Begint met: Hollandse experts gaan woeste gronden rond Bremen ontginnen (1113). Eindigt met: 600 gewonden bij rellen rond de inhuldiging van koningin Beatrix (1980)....
Loe de Jong: de historicus van 2005
Hij overleed op 15 maart 2005. Zijn Grote Geschiedwerk over de Tweede Wereldoorlog had een enorme impact. Hij werd bewonderd en zelfs aanbeden. Loe de Jong, de belangrijkste historicus van de twintigste eeuw, is postuum historicus van 2005. 1 Loe de Jong (12) ‘Er zijn weinig historici in ons land die op zo’n...
De Napoleon van de olie
De Amerikaanse staat Californië sleept vijf grote olieconcerns, waaronder Shell, voor de rechter. Henri Deterding maakte van 'de Koninklijke'/Shell-groep een wereldwijde onderneming.
Günter Wallraff schrijft Ik (Ali)
Met een zwarte pruik op en donkere contactlenzen in maakt journalist Günter Wallraff wc’s schoon bij McDonald’s en ademt stof op de afdeling Cokesverwerking van Thyssen AG-hoogovens. Zijn boek Ik (Ali) brengt de troosteloze positie van de gastarbeiders in Duitsland aan het licht. Maar eigenlijk is er in de situatie ganz unten nog weinig veranderd....