Alle artikelen
‘Halverwege de week kregen we een melding dat er een auto door de afzetting heen was gekomen. We moesten onze geweren laden met scherp en klaarstaan om het voertuig tegen te houden. Als de inzittenden onze stopsignalen zouden negeren, moesten we schieten, was de boodschap. Opeens voelde ik me echt soldaat. Ik zette in mijn hoofd een knop om en besloot: als het moet, dan doe ik het. Na tien minuten kwam het sein veilig; de auto was ontsnapt. In feite was er niet veel gebeurd, maar toch kregen wij door dat incident het gevoel: wij staan hier niet voor nop.
Toen Molukse jongeren op 23 mei 1977 bij De Punt een intercity met tientallen passagiers kaapten, was ik als dienstplichtige gelegerd in Assen, er vlakbij. De kaping was al enige tijd aan de gang toen ons bataljon te horen kreeg dat wij daar een week lang gingen wachtlopen. We zouden een andere groep soldaten aflossen, die sinds het begin van de kaping wegen en kruispunten afgegrendeld hielden om te zorgen dat er niemand bij de trein kon komen. We voelden ons vereerd; dit was nog eens wat anders dan al dat oefenen, oefenen, oefenen. Dit was spannend, dit was écht; eindelijk konden we iets zinvols doen voor het Nederlandse volk.
Ook vóórdat we daadwerkelijk bij de trein werden ingezet, waren we overigens al bij de Molukse terreuracties betrokken. In diezelfde periode gijzelden Molukkers kinderen en leerkrachten in een school in Boven Smilde. We moesten broodjes smeren voor die kinderen. Aanvankelijk deden we er extra veel kaas en worst op, zodat ze iets extra’s hadden. Maar dat wilden de gijzelnemers niet hebben. Dus kwam er een diëtiste om op te letten dat we niet te veel beleg op de broodjes deden.
Het wachtlopen zelf was niet altijd even spannend. Met onze groep – een man of vijftien – waren we gestationeerd bij een wegafzetting, zo’n tweehonderd meter van de trein verwijderd. We konden hem zien. Via de commandant werden we op de hoogte gehouden van de stand van zaken. We wisten dat er werd onderhandeld, dat er plannen waren voor een bestorming. Maar we werden natuurlijk niet van minuut tot minuut ingelicht.
Vaak gebeurde er urenlang niets. Dan stonden we daar maar bij ons pantservoertuig en dachten: “Wat gebeurt er nou? Schiet eens op.” Pas later, toen het allemaal achter de rug was, heb ik gehoord wat er in die dagen allemaal aan de orde was. Dat verschillende scenario’s in overweging waren genomen, bijvoorbeeld om de kapers via het eten vergif toe te dienen, of om een andere trein op de gekaapte trein te laten rijden. Daar wisten wij op dat moment niets vanaf.
Na een week werden we afgelost door een nieuwe groep soldaten. Vrij kort daarna is de trein bestormd. Wij vonden het jammer dat we dat niet van dichtbij konden meemaken en dachten allemaal: hadden we maar langer kunnen blijven. Want dat was toch een mooie ervaring geweest. In plaats daarvan heb ik de bestorming via radio en televisie gevolgd, thuis bij mijn ouders, waar ik toen woonde. Dat bij de ontknoping een gijzelaar is gedood, is verschrikkelijk. Maar op dat moment was ik vooral blij dat het er niet méér waren.
Wat van die hele kaping de meeste indruk op mij heeft gemaakt, is dat incident met die auto. Ik had nooit gedacht dat ook ik kil en zakelijk zou kunnen besluiten: als het moet, dan schiet ik. Maar ik kon dat dus wel. Dat was best een schok, ik vergeet het nooit meer.’
Dit artikel is exclusief voor abonnees
Mijn Verhaal
In ‘Mijn Verhaal’ vertellen lezers over een historische gebeurtenis waarbij zij aanwezig waren. Sjoerd de Vrieze (52) werd in juni 1977 als 24-jarige dienstplichtige ingeschakeld bij de Molukse treinkaping bij De Punt. ‘Halverwege de week kregen we een melding dat er een auto door de afzetting heen was gekomen. We moesten onze geweren laden met...
Het Hoge Woord
Nederland bevindt zich in een identiteitscrisis. Een canon van de nationale geschiedenis is daarom in de maak. Afbeeldingen zouden daar goed bij passen, zegt Martin Bossenbroek, directeur Collecties en Dienstverlening van de Koninklijke Bibliotheek. Het kan geen treinreiziger of automobilist ontgaan zijn: de weilanden raken leger en leger. De koe verdwijnt uit het landschap. Waar...
De Grote Museum Test
Een paar vakantiedagen over? U wilt naar een historisch museum. We zetten op een rij waar u naartoe móét en waar u beter weg kunt blijven. De ontvangst in het Schielandhuis van het Historisch Museum Rotterdam is vriendelijk. Maar als we een blik werpen op het informatiemateriaal bij de kassa, wordt de folder van...
Corruptie in de Gouden Eeuw
De hoge salarissen en bonussen van topbestuurders wekken grote verontwaardiging. Maar zakkenvullen is niet alleen van deze tijd. Ook ten tijde van de Republiek bestond er weerstand tegen de ‘exorbitante zelfverrijking’ van sommige hoge heren. Eerst was er Ahold-topman Anders Moberg. Toen de bestuursvoorzitter van ING, Ewald Kist. Daarna Volkert Manger Cats, directeur van de...
Geschiedenis van de 20e eeuw in twintig speelfilms
Van de Russische Revolutie van 1905, de loopgraven uit de Eerste Wereldoorlog tot de val van de Berlijnse Muur. Belangrijke gebeurtenissen uit de vorige eeuw spelen in speelfilms vaak een grote rol. Daarom in Historisch Nieuwsblad: de geschiedenis van de twintigste eeuw verteld in twintig films. De eerste echte moderne film was Birth of a...
De eerste grote blokkade bij Dodewaard
Extinction Rebellion bezette dit weekend de A12. In 1980 blokkeerden duizenden betogers de wegen naar de kernenergiecentrale in Dodewaard.
Eelco Runia over het Srebrenica-rapport
Psycholoog en historicus Eelco Runia liet een psychologische theorie los op de totstandkoming van het Srebrenica-rapport van het Nederlands Instituut voor Oorlogsdocumentatie (NIOD). Een aantal karakteristieken van de Dutchbat-missie heeft zich tijdens het onderzoek van het NIOD herhaald, meent hij. Volgens Peter Romijn, hoofd Onderzoek van het NIOD, is Runia’s beschrijving van de gang van...
De troosteloze jaren dertig
Wat moeten we weten van onze vaderlandse geschiedenis? Historici Piet de Rooy en Jan Bank maakten een canon van het Nederlandse verleden. Tien hoogtepunten uit dit overzicht treft u aan in Historisch Nieuwsblad. Deze maand: Colijn en de crisis van de jaren dertig. In oktober 1934 vond de legendarische London-Melbourne-race plaats, waarin 21 vliegtuigen zo...
Eindeloos turen naar vage grondsporen
Nederland in de prehistorie onder redactie van Leendert P. Louwe Kooijmans, Peter W. van den Broeke, Harry Fokkens, Annelou van Gijn. 842 p., Bert Bakker, euro 55,00 Wie ooit in een depot met archeologische vondsten is geweest, beseft onmiddellijk: hier is een wetenschap met een probleem. Er zijn alleen al in Europa onafzienbare kelders, onmeetbare...
Het zinnenprikkelende oosten
De eerste ‘oriëntalist’ was God. Hij plantte een hof in het Oosten, Eden, en liet de bewoners baden in overvloed, zinnelijkheid en dierlijke schaamteloosheid. Dat kon uiteraard niet duren: met de kennis van goed en kwaad kwam het besef van zondigheid en de schaamte, en werd de mens uit het paradijs verdreven. Na God kwam...
Schrijnend onrecht
Kind van de rekening. Het rechtsherstel van de joodse oorlogsweeskinderen door Elma Verhey. 256 p. De Bezige Bij, euro 17,90 ‘Soms lijkt het nog erger wat de overlevenden is aangedaan dan de doden.’ Met deze onbegrijpelijke zin begint Vrij Nederland-redactrice Elma Verhey de slotbeschouwing van haar tweede boek over de kinderen van vermoorde joden. Verhey,...
Een dure voordeur
De Verdronkene door Margriet de Moor. 332 p. Contact, euro 18,90 ‘Waar u naar kijkt, mevrouw, is een getij dat het grenspeil van meerdere peilstations vandaag ruimschoots zal overschrijden,’ zegt een dronken ingenieur van Rijkswaterstaat op het veer naar Schouwen-Duivenland tegen Lidy. Zij brengt op verzoek van haar zusje Armanda een bezoek aan Zeeland om...
