De auteur van Een daad van vrije keuze, P.J. Drooglever, benadrukt in zijn voorwoord dat zijn boek 'geen politiek document' is, doch louter 'een wetenschappelijk onderzoek'. Papoea's zien het kennelijk anders; zij beschouwen Drooglevers boek als een 'rapport' van het onrecht dat hun is aangedaan. Ze willen ermee naar de Verenigde Naties om het debat over hun toekomst te heropenen. Om dit in Den Haag duidelijk te maken, had een aantal Papoea-leiders het vliegtuig naar
Drooglever begint zijn studie bij de tijd van de VOC, die voor de politieke geschiedenis van Nieuw-
Meridiaan
Een daad van vrije keuze is een complete politieke geschiedenis van West-Nieuw-Guinea geworden. Het vormt daarmee een complement van het vorig jaar verschenen mooie boek Papoea. Een geschiedenis van voormalig NRC-Handelsblad-correspondent Dirk Vlasblom. Beide auteurs zijn begenadigde stilisten en boeiende vertellers. Hun dikke boeken blijven daardoor tot en met de laatste bladzijde pageturners.
De rode draad in Drooglevers geschiedschrijving is dat eeuwenlang over het lot van de Papoea's is beslist zonder dat zij eraan te pas zijn gekomen. Dat begint al bij de begrenzing van hun gebied. Kolonisators in Oost- en West-Nieuw-Guinea bakenden hun invloedssferen af door de 141e meridiaan als scheidingslijn te proclameren. Papoea's aan weerszijden van deze lijn wisten nauwelijks of ze door de jaren heen Engels, Duits, Nederlands of Australisch onderdaan waren.
De Nieuw-Guinea-kwestie ontstond op de Ronde-Tafelconferentie (RTC), waar eind 1949 onder toezicht van de United Nations Committee for
Met deze doelstelling leek men aardig op weg toen in april 1961 een gekozen Nieuw-Guinea Raad werd geïnstalleerd, waarbij de Papoea's samen met eerder vermeld volkslied een eigen vlag kregen aangereikt. Deze ontwikkeling alarmeerde president Soekarno, die vanaf de soevereiniteitsoverdracht onder de leuze 'Van Sabang tot Merauke' ageerde voor het overdragen van Irian Barat, zoals de 'provincie' werd genoemd. Indonesië had telkenmale vergeefs geprobeerd de kwestie-Nieuw-Guinea te internationaliseren. Bung Karno besloot een andere weg in te slaan; hij kondigde een invasie van Nieuw-
De Amerikaanse diplomaat Elsworth Bunker, die namens de Verenigde Naties als moderator optrad bij het beraad dat tussen Nederland en Indonesië werd geopend, ontwierp een plan voor overdracht van Nieuw-Guinea aan Indonesië. Indonesië aanvaardde het plan-Bunker en
Unanimiteit
Toen de Act of Free Choice in zicht kwam, was de politieke situatie in Indonesië radicaal veranderd. Op 1 oktober 1965 had in Jakarta een mislukte coup plaats gehad, die Soekarno ten val en generaal Soeharto aan de macht had gebracht. President Soeharto wilde zich ter wille van het internationaal prestige van Indonesië niet onttrekken aan het overeengekomen referendum.
De Indonesische regering leek het zich niet gemakkelijk te maken met de vorm die zij voor de volksraadpleging koos. Dit was de adat-methode van musjawarah, die unanimiteit van alle geraadpleegden veronderstelt. Het was duidelijk dat unanimiteit niet te bereiken was met one man, one vote. In plaats daarvan werden door de Indonesische autoriteiten in de negen districten van Nieuw-
In zijn slotwoord komt Drooglever niet verder dan de hoop uit te spreken 'dat in de nieuwe eeuw hun lot [dat van de Papoea-bevolking] een keer ten goede zal nemen'. De
Lambert Giebels is Soekarno-biograaf en auteur van De stille genocide. De fatale gebeurtenissen rond de val van de Indonesische president Soekarno (2005).
