Alle artikelen
In het Den Haag van de jaren zestig werd hij ‘de koning van de Boekhorststraat’ genoemd. Iedere plaatselijke tiener kende zijn reputatie en de creatieveren onder hen droegen fantasievol bij aan de uitbouw daarvan. ‘Hij was een messentrekker die, uitgerust met een glimmend zwarte kuif en een leren pak, zijn messen wierp vanaf een rooie buikschuiver met tijgerbekleding,’ weet Hagenaar Ka de Bier zich nog altijd te herinneren. ‘Menig vader verloor zijn gemoedsrust alleen al bij het idee dat zijn dochter door het domein van de koning dweilde.’ Veel Haagse jongeren – jongens én meisjes – adoreerden ‘de koning’, als potent symbool van de idealen die in die jaren het burgerdom deden sidderen: vrijheid, lak aan conventies en een ongeremde seksualiteit.
Maar er waren meer inspiratiebronnen voor jonge Hagenezen die de tijdgeest bij de lurven wilden vatten. In Metropole Tuschinski draaide het succesvolle West Side Story. ‘Op de terugweg naar huis raakten we niet uitgepraat over de meeslepende Technicolor-beelden die ons tweeënhalf uur lang hadden laten kennismaken met het leven van twee rivaliserende New Yorkse jeugdbendes, de Sharks en de Jets,’ verhaalt De Bier.
Zijn buurtgenoot Ronnie, ‘een wat stille en onopvallende jongen van dertien’, ondergaat na het zien van de film een metamorfose. Bij een volgende afspraak herkent De Bier hem amper terug: ‘Er stond alleen een in zwartleren jack gehuld figuurtje, dat door middel van grote rooie letters op de rug van de jas onthulde waar hij bij hoorde: “Sharks.”‘
De twee vrienden begeven zich vervolgens naar de Boekhorststraat, waar Ronnie zich opzichtig posteert in het blikveld van ‘de koning’, die, ‘slechts gekleed in een visnethempie zonder mouwen’, de puber volstrekt negeert. Maar dat is niet het ergste: Ronnie moet zelfs rennen voor zijn leven als er enkele jongens verschijnen die ‘gekleed in identieke jacks, met daarop de naam van de bende die zij vertegenwoordigden: de “Jets”, dreigend op het opschrift van Ronnies jackje wezen, om vervolgens op hem af te stormen’.
Bovenstaande verhalen zijn afkomstig uit de serie ‘Stadskinderen’, die van november 2003 tot november 2004 verscheen in de Haagsche Courant. Hierin konden (oud-)Hagenezen hun persoonlijke herinneringen aan ‘de roerige jaren zestig’ kwijt. Het was een vervolg op een soortgelijke succesvolle serie over de jaren vijftig.
De herinneringen werden geplaatst naast de autobiografische verhalen over dezelfde periode van de historicus, schrijver en oud-Hagenees Wim Willems, die de lezers had opgeroepen zijn voorbeeld te volgen. Deze maand verschijnt een bundeling van de lezersverhalen, onder de titel Mijn stad in de sixties, naast Willems’ eigen Stadsblues. Kroniek van de jaren zestig.
‘Ik wilde het leven op de staart trappen,’ licht Wim Willems zijn initiatief toe, ‘maar de meeste inzenders hebben toch een enkele reis jeugdsentiment genomen.’ Wie echter tussen de regels door leest, zegt hij, kan veel te weten komen over het dagelijks leven in het Den Haag van de sixties. ‘Het is een soort archeologie. Je moet eerst de modder van de scherven spoelen.’
Volgens Willems wordt ons beeld van de jaren zestig nog altijd vertekend door de grote nadruk op ‘de grote revolutie van wat in die dagen links en radicaal heette’. Hij wil in deze twee boeken de aandacht verleggen naar wat hij ‘de kleine revolutie’ noemt. ‘Deze boeken gaan over de alledaagse veranderingen in het bestaan.’
En die zijn niet minder ingrijpend. Zo zien we in de op het eerste gezicht weinig belangwekkende verschijning van de draagbare transistorradio – die meeging naar het strand in Scheveningen – verschillende ontwikkelingen samenkomen. Zoals de toenemende welvaart die de aanschaf ervan mogelijk maakte, de opkomst van een specifieke jongerencultuur met eigen muziekzenders (Veronica!) en de toenemende greep die jongeren kregen op hun vrijetijdsbesteding en daarmee op hun eigen leven. De ouders hadden immers de macht verloren over de knop van het – nu draagbare – radiotoestel.
Mijn stad in de sixties onder redactie van Wim Willems. 304 p. BZZTôH, euro 16,50
Stadsblues. Kroniek van de jaren zestig door Wim Willems. 272 p. Bert Bakker, euro 17,95
Dit artikel is exclusief voor abonnees
Stad & Land
Een fototentoonstelling over de wederopbouwwijk, een boek over beroemde plaatsgenoten – in heel Nederland houden mensen, archieven en verenigingen zich bezig met de plaatselijke historie. Hun initiatieven komen hier aan bod. Deze maand: de jaren zestig in Den Haag. In het Den Haag van de jaren zestig werd hij ‘de koning van de Boekhorststraat’ genoemd....
Het souvenir
Voorwerpen houden de herinnering aan belangrijke gebeurtenissen levend. Prominente Nederlanders vertellen over hun aandenken aan een bewogen periode in hun professionele leven. Roel van Duijn kreeg een kleine tuinkabouter, in de tijd dat hij met zijn kabouterweging ijverde voor een betere samenleving. Nog steeds is hij stadsdeelraadslid in Amsterdam, maar de landelijke bekendheid van Roel...
Mijn verhaal
5 tentoonstellingen over de Tweede Wereldoorlog
Vijf tentoonstellingen over de Duitse bezetting laten zien dat de mythes over het heldhaftige Nederland ook bij een groot publiek hebben afgedaan. Vooral de complexiteit van de oorlogservaringen krijgt veel aandacht. Op 15 maart, bijna twee maanden voordat Nederland zestig jaar Bevrijding herdenkt, stierf historicus Loe de Jong. Zijn ideeën over ‘goed’ en ‘fout’...
De zuilen staan nog fier overeind
Er is in Nederland nauwelijks bereidheid om oude verschillen te ontstijgen en gezamenlijk te strijden tegen een nieuwe vijand. De bestaande partijen zullen niet voor het conservatisme kiezen, voorspelt Bart Jan Spruyt, directeur van de Edmund Burke Stichting. Maar als het systeem van consensus en polderen in elkaar stort, moeten de conservatieven klaarstaan. Stel, je...
Valkenburg in mei 1940
Ze zaten midden in de vuurlinie, de inwoners van Valkenburg, nadat het Duitse leger op vrijdag 10 mei 1940 Nederland was binnengevallen. En het waren de Nederlandse kogels die de grootste schade aanrichtten. ‘Ik heb nooit begrepen waarom ze op het hospitaal hebben geschoten.’ Het bedaarde Zuid-Hollandse dorpje Valkenburg, gelegen tussen Katwijk en Leiden,...
Aan het hof van Filips II
Filips II is de geschiedenis in gegaan als een strenge, onbenaderbare vorst, die zijn fortuin spendeerde aan de bestrijding van de ketterij. Uit de memoires van een Vlaamse hoveling komt echter een Filips naar voren die weliswaar hard werkt, maar ook geniet van de zomers in zijn buitenverblijven en een gemaskerd bal aan zijn hof....
De geschiedschrijving van het Derde Rijk
Het rommelt in Duitsland. Na zestig jaar boetedoening vraag men zich af of de gewone Duitser niet ook slachtoffer was in de Tweede Wereldoorlog. Was alleen de nazi-top of de hele Duitse bevolking verantwoordelijk voor de Holocaust? Wat was de relatie tussen Adolf Hitler en zijn volk? En pleegden ook de geallieerden oorlogsmisdaden? Een overzicht...
Tien jaar na het vertrek van Mitterrand uit de Franse politiek
In mei 1995 verlaat François Mitterrand, dan al zwaar ziek, de politiek. Zijn aantreden als linkse president in 1981 betekende het einde van 25 jaar gaullisme in het Élysée. Het correspondentschap van Philip Freriks in Frankrijk loopt parallel met Mitterrands glorietijd. ‘Dat Mitterrand überhaupt aan de macht is gekomen, is misschien wel een van zijn...
De Nederlandse ontdekkingsreizen
Nadat Christoffel Columbus in 1492 Amerika had ontdekt en Vasco da Gama een zeeroute naar India had gevonden, was bij pauselijk decreet de wereld verdeeld tussen Spanje en Portugal. Spanje kreeg het alleenrecht op de vaart naar Zuid-Amerika, de Stille Oceaan en de Filippijnen; Portugal richtte zich op een deel van Brazilië, Afrika en Azië...
Wat wil het buitenland over ons weten?
De Nederlandse strijd tegen de Spaanse overheersing, religie, tolerantie en de rijke cultuur van de Gouden Eeuw. Dat zijn de thema’s die in het buitenland altijd tot de verbeelding hebben gesproken. Na de rijke zeventiende eeuw werd Nederland met de eeuw onbeduidender. Wat willen buitenlanders over Nederland weten? In het algemeen natuurlijk niets. De wereld...
Wat willen we weten over ons verleden?
De kogelgaten die herinneren aan de moord op Willem van Oranje zijn pas later aangebracht. Dat was goed voor het sentiment maar slecht voor de waarheid. Nederlanders hebben behoefte aan een gemeenschappelijk verleden maar aan wandbordjeswijsheid hebben we niets. In tegenstelling tot andere wetenschappers zeggen historici niet graag dat hun bedrijf nut heeft of ergens...
