Home Alle artikelen

Alle artikelen

Een overzicht van de artikelen die we recent hebben gepubliceerd.
Ruim twintig jaar na de ‘geboorte’ van technicolor in de Verenigde Staten, ging in 1958 de eerste Nederlandse kleurenfilm in première: Jenny van regisseur Willy van Hemert. Het bioscooppubliek zag een groep roeiers in zwart-wit onder een brug door gaan om ze er vervolgens in kleur weer onder uit te zien komen.

Toch was de kleurenfilm in Nederland geen onbekend fenomeen. In 1938 trok de toen negentienjarige Amerikaanse filmproducent Julian Wintle (1913-1980) in kleur filmend door het land dat hij zo bewonderde om zijn voortdurende strijd tegen het water. Zijn mooie film Behind the Dykes is te zien op de dvd-box Kleurrijk verleden, die werd samengesteld door Heleen Scheurwater van Tijdsbeeld Media. Op drie dvd-schijfjes zijn achtereenvolgens kleurenopnamen te zien uit de jaren dertig, veertig en vijftig.

Kleurenfilms uit de jaren vijftig zijn per definitie aantrekkelijk als tijdsbeeld, al zijn ze de laatste jaren wat minder uniek geworden. Meesterspeurder Gerard Nijssen van het televisieprogramma Andere Tijden wist twee jaar geleden voor de jubileumuitzending De Andere Jaren Vijftig meer dan 45 uur kleurenmateriaal te verzamelen.

Schaarser zijn de kleurenopnamen uit de jaren rond de Tweede Wereldoorlog. Eind jaren dertig waren het vooral bemiddelde amateurfilmers die hun gezinsleven, een dagje naar het strand, op het water of in de sneeuw op kleurenfilm vastlegden. Crisis en oorlogsdreiging lijken ver weg. De kleuren van deze amateurfilmpjes zijn door de tand des tijds soms wat flets, maar in andere gevallen verrassend goed, zoals de haarscherpe opnamen van de ‘Wereld Jamboree’ in 1937.

Kleurenopnamen die de Duitse bezetting in beeld brengen bestaan voor zover bekend niet. De in de box opgenomen beelden van Amsterdam in 1940 zijn boeiend, maar moeten gezien de afwezigheid van welk bezettingselement dan ook kort voor de Duitse inval zijn gemaakt .Wel zijn kleurenopnamen te zien van prinses Juliana en haar dochtertjes in Canada en van de driedaagse bevrijdingsfeesten in de hoofdstad in juni 1945.

De uitgever mikt met deze box eerder op een breed publiek met nostalgische gevoelens naar het verleden dan op een specifiek historisch geïnteresseerd publiek. Om die reden is ook afgezien van begeleidend boekje met toelichting en achtergronden. En dat is jammer.

René Kok is beeldarchivaris van het Nederlands Instituut voor Oorlogsdocumentatie.

Dit artikel is exclusief voor abonnees

Begrijp het heden, begin bij het verleden: met HN Actueel lees je historische achtergronden bij het nieuws van nu. Je leest al voor €4,99 per maand.
Artikel

Gezien: Dagje uit in kleur

Ruim twintig jaar na de ‘geboorte’ van technicolor in de Verenigde Staten, ging in 1958 de eerste Nederlandse kleurenfilm in première: Jenny van regisseur Willy van Hemert. Het bioscooppubliek zag een groep roeiers in zwart-wit onder een brug door gaan om ze er vervolgens in kleur weer onder uit te zien komen. Toch was de...

Lees meer
Artikel

Websites

UniversiteitsgeschiedenisDe Universiteit van Amsterdam stelt stap voor stap haar enorme collectie historisch beeldmateriaal online beschikbaar. Foto’s en prenten brengen de geschiedenis van de universiteit en haar studenten in beeld. Zo is er het fotoalbum van medisch studente M.B.E. Nilant, dat een bijzondere blik biedt in het studentenleven van de jaren dertig. http://dpc.uba.uva.nl/universiteitsgeschiedenis  Geert Mak De...

Lees meer
Artikel

600 dochters

‘Ik wilde moeder worden. Nooit had ik kunnen bedenken, dat de Heer me moeder zou maken van 600 dochters,’ vertelt een moeder-overste op een filmpje. Er is veel te zien op de tentoonstelling In Godsnaam, 1000 jaar kloosters. Er zijn beelden van de mensen die de belangrijkste kloosterregels bedachten, poppen met kloosterkleding, een nagebouwde kloostercel,...

Lees meer
Artikel

Boeken top 10

1. Robin Lane Fox De Klassieke Wereld. Een epische geschiedenis van de Grieken en de Romeinen Bert Bakker, € 39,95 2. Tom Holland Rubicon. Het einde van de Romeinse Republiek Athenaeum-Polak & Van Gennep, € 19,95 3. Piet de Rooij & Remieg Aerts (redactie) Geschiedenis van Amsterdam. Hoofdstad in aanbouw 1813-1900 SUN, € 49,50 4....

Lees meer
Recensie

De jonge geschiedenis van Indonesie

De milde regen van uitkeringen aan slachtoffers van de Japanse bezetting in de loop van de jaren tachtig en negentig heeft in 2000 een (voorlopig?) einde gevonden in het rijk gedoteerde ‘Indische Gebaar’ van het tweede kabinet-Kok. Onderdeel van Het Gebaar is een fonds van 35 miljoen gulden, gevoteerd door de minister van WVS, voor...

Lees meer
Recensie

Nationalisme geen kerk

Het is een ernstig misverstand dat religie in onze dagen weer in zou zijn. Het is eerder omgekeerd: godsdienst is voor veel mensen een zo vreemd verschijnsel geworden dat ze gefascineerd zijn dat er toch nog mensen zijn – moslims, orthodoxe christenen – die er nog iets aan doen. Het is de religie van anderen...

Lees meer
Recensie

Iedereen slachtoffer

Slachtofferschap behoort langzamerhand tot de fundamentele mensenrechten. Zo waren er de laatste jaren verschillende grote discussies waarbij Duitsers nadrukkelijk als slachtoffers van het nazisme en de Tweede Wereldoorlog werden geportretteerd. In 2002 publiceerde Jörg Friedrich Der Brand, waarin hij niet schroomde om de woordkeus en de beeldspraak van genocide en Holocaust over te nemen. Minstens...

Lees meer
Artikel

Vreemden in de Oudheid

Zoals van Simon Vestdijk werd gezegd dat hij sneller schreef dan God kan lezen, publiceert Fik Meijer bijna sneller dan de recensent kan verwerken. De nieuwe ‘Meijer’ vertoont alle kwaliteiten van zijn vorige boeken, maar ook de bekende zwaktes. Het thema ‘integratie en discriminatie’ is natuurlijk hoogst actueel. In 300 bladzijden geeft de auteur een...

Lees meer
Recensie

Christelijke twijfelaars

Lees meer
Recensie

Symptoom van de jaren zestig

Ralph Waver, wie was dat ook weer? In juni 1970 deserteerde hij van de in Vlaardingen aangemeerde USS Marias. Bekenden in Amsterdam brachten hem naar Release, een typisch alternatieve hulporganisatie, die Waver onderdak verschafte. Daarna brak het juridische gevecht los. Waver was de eerste Amerikaanse deserteur die in Nederland asiel vroeg, een waagstuk van jewelste....

Lees meer
GPV verkiezingslijst
GPV verkiezingslijst
Artikel

Het GPV: voorganger van de ChristenUnie

ChristenUnie-leider Gert-Jan Segers stapt uit de politiek. Een van de partijen waaruit de ChristenUnie is voortgekomen, was het Gereformeerd Politiek Verbond (GPV).

Lees meer
Artikel

Het bombardement op Guernica

Op 26 april 1937 voeren vliegtuigen van het Duitse Condor Legioen een verraderlijke aanval uit op het Noord-Spaanse stadje Guernica. In korte tijd staat het stadje volledig in brand. Maar pas in 1997 komen er Duitse verontschuldigingen voor het barbaarse bombardement. Guernica was ook slachtoffer geworden van een propagandaslag. Meer dan 1600 doden, een kwart...

Lees meer
Loginmenu afsluiten