Alle artikelen
De auteurs volgen de sporen die Christoffel Columbus heeft achtergelaten en laten daarbij geen enkel feit onbesproken. Zo presenteren zij de huidige stand van het Columbus-onderzoek in een journalistieke, vlot bedoelde stijl. Ze keren de boekenkast om die de Columbus-herdenking van 1992 heeft opgeleverd en laten een lange reeks archivarissen, historici, zeevarenden, museumconservatoren, archeologen, pretparkbeheerders en schatduikers aan het woord.
Deze mensen zoeken zij op in hun eigen habitat: in korte broek op een zonnig Panamees strand, begraven onder vakliteratuur in een Spaanse studeerkamer of tussen Genuese archivalia, die – uiteraard elk moment uit elkaar kunnen vallen. In een boek als dit mogen dergelijke sfeertekeningen kennelijk niet ontbreken, maar aan het beeld van Columbus dragen ze weinig bij en boeiender wordt het verhaal er ook niet van. Juist daar waar de auteurs ‘gewoon’ een samenhangend verhaal vertellen, leest het boek lekker.
Brinkbäumer en Höges scheppen er vooral plezier in om overal waar zij komen meningen en feiten, archiefbewijzen en aannemelijke vermoedens door elkaar te schudden. Wat neerdaalt is een hoop stof; de lezer blijft achter met meer vragen dan voorheen. Dat is onbevredigend, maar ook fascinerend. Niet Columbus’ laatste reis, maar de zoektocht naar nieuwe feiten over zijn leven en reizen, dat is het echte avontuur dat Brinkbäumer en Höges in dit boek beschrijven.
Vibeke Roeper is consulent erfgoededucatie en schrijft over (ontdekkings)reizen voor volwassenen en kinderen.
Dit artikel is exclusief voor abonnees
Zeevarenden en schatduikers
In 1996 werd in een baai bij Nombre de Dios, Panama, een scheepswrak ontdekt waarvan algauw het vermoeden rees dat het de Vizcaína zou kunnen zijn, een schip dat Columbus op zijn vierde en laatste reis naar het door hem ontdekte gebied moest achterlaten. De vondst was aanleiding voor Der Spiegel om een journalistiek onderzoeksproject...
Evaldo Cabral de Mello, De Braziliaanse affaire
De koloniale geschiedenis in ‘de West’ komt een beetje uit de schaduw van de pendant in Azië. Daarbij gaat het geografisch nog voornamelijk om Suriname, de Antillen en Aruba, maar ook hier ontstaat meer ruimte. Voor de Nederlandse geschiedenis in Brazilië, bijvoorbeeld. Hoe was het ook weer? Onder auspiciën van de West-Indische Compagnie werd...
Cultus van zuiverheid
Robert Paxton is emeritus hoogleraar aan Columbia University alsmede auteur van gezaghebbende geschiedkundige studies als Vichy France. Old Guard New Order en French Peasant Fascism. Verleden jaar publiceerde hij als culminatie van zijn levenslange onderzoek naar het fascisme The Anatomy of Fascism, dat thans ook in Nederlandse vertaling beschikbaar is. Het boek werd wereldwijd juichend...
Trek mij maar in stukken
Johan de Witt is een Held uit de Vaderlandse Geschiedenis. Er zijn verscheidene biografieën aan hem gewijd waarin hij naar voren komt als staatsman. Maar hoe was hij als zoon, echtgenoot, vader en broer? Hoe kwam het dat hij zo onkreukbaar was als ambtenaar, zo rationeel als politicus? Dergelijke vragen heeft historicus Luc Panhuysen geprobeerd...
De waanzin van de oorlog in historische kinderboeken
Veel historische kinderboeken gaan over de oorlog. Die oorlog is geen spannend avontuur, met een goede afloop en duidelijke goeien en slechten. Oorlog is een gekkenhuis, is de boodschap, met alleen maar slachtoffers. ‘Iedereen is naar Alkmaar gevlucht. Maar wij wilden de oorlog zien, hè Jakob?’ zei Siempie. ‘Wij wel,’ zei Jakob. ‘Maar de oorlog...
Blitz: bombardementen op Londen
De bomaanslagen in Londen in 2005 brachten het weer naar boven: het klassieke beeld van de koelbloedige Londenaren die in de herfst en winter van '40-'41 onverstoorbaar de Duitse bombardementen doorstonden. Er valt echter een veel genuanceerder verhaal over de Blitz te vertellen dan dat wat naar voren komt uit de oorlogsspeeches van de toenmalige premier Winston Churchill.
Het verzet tegen de Volkstelling van 1971
In de herfst van 1970 wordt de Nederlandse overheid overrompeld door een golf maatschappelijke onrust over de veertiende Algemene Volkstelling. Herinneringen aan de oorlog en angst voor computers leiden tot een breed protest en de telling loopt uit op een mislukking. Als indirect gevolg krijgt Nederland zijn eerste privacywetten. Een reconstructie. ‘Hé, Kuitenbrouwer, jij bent...
De aanvaarding van de abortuswet in de Tweede Kamer
Met twee stemmen verschil werd op 18 december 1980 het controversiële wetsvoorstel-Ginjaar/De Ruiter aangenomen. Met de Wet Afbreking Zwangerschap werd onze huidige abortuswetgeving geregeld, inclusief de vijf dagen bedenktijd. In 2005 sprak Historisch Nieuwsblad Job de Ruiter, indertijd minister van Justitie: ‘Zeker binnen de rooms-katholieke hoek lag het voorstel uiterst moeilijk.’ Het was zijn vrouw...
De drijfveren van Mao Zedong
China probeert oude dagboeken van Mao Zedongs secretaris uit Amerika te halen, maar onderzoekers vrezen dat de Communistische Partij de gevoelige inhoud wil censureren.
Groningers betaalden een hoge prijs voor het gas in Slochteren
De Eerste Kamer stelt het besluit over het sluiten van de gaskraan in Groningen uit. De vondst van een aardgasveld in Slochteren ontketende in de jaren zestig een stille revolutie.
De kruistochten naar het Heilige Land
In Jeruzalem hebben onderzoekers een Kruisvaardersaltaar uit 1149 ontdekt. Afgezien van wat muren en kastelen hebben de Kruisvaarders weinig sporen achtergelaten.
Brieven
OorlogswezenJohannes Houwink Ten Cate schrijft in Historisch Nieuwsblad 2005/5 over het boek Kind van de rekening door Elma Verhey. Ik zocht tevergeefs naar de aanduiding ‘column’, want een recensie kan ik deze persoonlijke afrekening met Verhey niet noemen. In een column mag je je tegenstanders fileren en desnoods afmaken, maar bij een recensie is de...
