Alle artikelen
Hanna Ahrendt, Eichmann in Jeruzalem. De banaliteit van het kwaad. 448 p. Atlas, euro 24,90
Tweede druk van de vertaling (de eerste kwam uit in 1969) van het beroemdste werk van filosofe Hanna Ahrendt. Haar stelling dat Eichmann een ‘doorsneemens was, een kleine maar ambitieuze bureaucraat, verleid door een totalitaire staat’ wordt in de wetenschap niet meer onderschreven.
Klaas van Berkel, Academische illusies. De Groningse universiteit in een tijd van crisis, bezetting en herstel, 1930-1950. 652 p. Bert Bakker, euro 39,95
Zeer lijvige studie over de Groningse universiteit in oorlogstijd. Wat kon men nog accepteren van de bezetter, wat was onaanvaardbaar, welke mogelijkheden waren er om te protesteren zonder het voortbestaan van de universiteit in gevaar te brengen?
Meer universiteitsgeschiedenis: Dirk van Miert, Illuster onderwijs. Het Amsterdamse Atheneum in de Gouden Eeuw, 1632-1704. 432 p. Bert Bakker, euro 37,50. Over de voorloper van de Universiteit van Amsterdam.
Raymond van den Boogaard, Zilverstad. De Haagse verduistering van het drama-Srebrenica. 285 p. Prometheus, euro 17,95
Mooi overzicht van hoe Nederland de afgelopen tien jaar omging met de val van Srebrenica, inclusief natuurlijk het grote onderzoek van het Nederlands Instituut voor Oorlogsdocumentatie. Van den Boogaard is zeer kritisch over de politiek en Dutchbat.
Meer Srebrenica en Joegoslavië: Janine di Giovanni, Totale waanzin. 336 p. Contact, euro 24,90. Zeer persoonlijke kroniek van de Balkanoorlog, van begin tot eind. Hendrina Praamsma, Jet Peekel en Toni Boumans, Herinneringen aan Srebrenica. 171 soldatengesprekken. 375 p. Bert Bakker, euro 19,95. Dutchbat aan het woord.
Charles Brandt, I Heard You Paint Houses. 399 p. Vassallucci, euro 25,00
Verbijsterend portret van de maffiakiller Frank Sheeran, die in dit boek toegeeft dat hij de bekende (en corrupte!) Amerikaanse vakbondsman Jimmy Hoffa vermoordde. Ook over de betrokkenheid van de maffia bij de moorden op John en Robert Kennedy.
H. Th. Bussemaker, Bersiap! Opstand in het paradijs. De Bersiap-periode op Java en Sumatra 1945-1946. 400 p. Walburg Pers, euro 39,50
Terwijl in Nederland begonnen wordt met de wederopbouw, woedt in Indonesië nog een bloedige strijd tussen Indonesiërs, Engelsen en Nederlanders. Inzet: de onafhankelijkheid van Indonesië. Bussemaker geeft een compleet overzicht en is kritisch over de rol van de Engelsen en de Nederlandse beleidsmakers.
Meer Indië: Ulbe Bosma, Angelie Sens en Gerard Termoshuizen, Journalistiek in de Tropen. De Indisch- en Indonesisch-Nederlandse pers, 1850-1958. 99 p. Aksant, euro 12,50. Henk Hovinga, Met de dood voor ogen. Overleven in de strijd om Indië. 221 p. Van Wijnen, euro 24,50. Verhalen over de periode van de Japanse bezetting en de Bersiap-periode. Yvonne Keuls, Alle Indische Tantes. 176 p. Ambo, euro 12,50. Portretten van Indische ’tantes’. Nadet Somers en Frans Schreuder, Gestrand in Indië. Muziek en cabaret in gevangenschap. 159 p. Walburg Pers, euro 14,50.
Elias Canetti, Party tijdens de blitz. De Engelse jaren. 224 p. De Arbeiderspers, euro 22,95
Deel uit de reeks Privé-Domein. Auteur van beroemde boeken als Het Martyrium en Massa en macht blikt terug op zijn jaren in Engeland, waarnaar hij in 1938 uit Wenen emigreerde met zijn vrouw. Over de Duitse bombardementen: ‘Nooit, niet één keer, heb ik iets van angst of zelfs een klacht gehoord. Hoe erger het was, hoe vastberadener de mensen leken.’ Portretten van Bertrand Russell, Enoch Powell en schrijfster Iris Murdoch, met wie hij een verhouding had.
Stephen Fry, Geschiedenis maken. 487 p. Thomas Rap, euro 23,50
Een echte aanrader, deze if-history. Hoofdpersoon Michael Young slaagt er samen met de geleerde Leo Zuckermann in de geboorte van Hitler te voorkomen. Tot zijn grote verbazing is het leven in de eenentwintigste eeuw rampzalig. Hij en Zuckermann besluiten Hitler toch maar ter wereld te laten komen.
Charles Groenhuijsen, Amerikanen zijn niet gek. 264 p. Balans, euro 16,50
De ondertitel geeft goed weer waar dit boek – inmiddels een bestseller – over gaat: ‘Over Bush en baseball, misdaad en miljonairs, kerken en casino’s, porno en politiek.’ Historicus Groenhuijsen was dertien jaar correspondent voor de NOS in Washington en ging van de Amerikanen houden.
Willem Heemskerk, De Heilige Edith Stein en haar tijd. 192 p. Stichting Charles Beltjens, euro 21,00 (bestellen: tel. 04754-48 15 23)
De auteur probeert met dit boek de herinnering aan Edith Stein, die samen met haar zus Rosa vergast werd in Auschwitz, levend te houden. Stein was een jodin die karmelietes werd en tijdens de oorlog tot haar deportatie in een Limburgs klooster verbleef. De vorige paus verklaarde haar heilig.
Ewout Kieckens, Benedictus XVI en de toekomst van de rooms-katholieke kerk. 320 p. Het Spectrum, euro 16,95
Rome-correspondent en Vaticaan-watcher Ewout Kieckens portretteert de nieuwe paus en geeft een beschrijving van de stand van zaken in de rooms-katholieke kerk.
Jan J.B. Kuipers en Robbert Jan Swiers, Het verhaal van Zeeland. 310 p. Verloren, euro 25,00
In zeven hoofdstukken wordt de geschiedenis van Zeeland verteld, van de prehistorie tot nu. Uiteraard veel aandacht voor de strijd tegen het water.
Meer Zeeland: Jan P. Zwemer (red.), Zeeland 1950-1965. 648 p. Den Boer, De Ruiter, euro 35,00. Bundel wetenschappelijke artikelen over de recente geschiedenis.
Marina Lewycka, Een korte geschiedenis van de tractor in de Oekraïne. 335 p. Mouria, euro 17,90
Zeer grappige roman over een gezin dat kort na de oorlog naar Engeland migreert. Gaat niet zozeer over de aanpassingsmoeilijkheden in het nieuwe vaderland als wel over de zeer nare geschiedenis die het gezin ‘meedraagt’. Laat ook een contrast zien tussen deze ‘oude’ Oost-Europese migranten (harde werkers) en de nieuwe, die denken ‘recht’ te hebben op alle luxe westerse spullen.
Meer historische romans: Jean-Paul Bubois, Een Frans leven. 312 p. De Arbeiderspers, euro 16,95. Werdegang van man die volwassen wordt in 1968, rijk wordt en alles weer kwijtraakt. Tegen de achtergrond van de Franse politieke ontwikkelingen sinds De Gaulle. Louis de Bernières, Het lastige kroost van kardinaal Guzman. 411 p. De Arbeiderspers, euro 21,95. Over de recente geschiedenis van een fictief Latijns-Amerikaans land. Nog beter dan Marquez.
Hans Olink, De oorlogen van een Indische krijgsgod. Het wonderbaarlijke leven van Louis Grondijs. 447 p. Atlas, euro 24,90
Afgaande op de titel zou je denken dat dit een biografie is. Niet waar. Dit boek bevat een ruime selectie uit het werk van Grondijs als oorlogsverslaggever in België en Rusland vanaf 1914 tot 1919. Olink opent het boek met een slordige levensschets van de inderdaad zeer wonderbaarlijke Grondijs. Hij verwart bijvoorbeeld de bekende oprichter van de Wereldbibliotheek Ludo Simons (‘een zekere L. Simons’) met een Belgische professor (‘zijn gastheer professor S’).
Tomas Ross, De anjercode. 367 p. De Bezige Bij, euro 18,50
Tweede deel van de trilogie ‘Voor Koningin en Vaderland’, spelend tijdens de Tweede Wereldoorlog. Opnieuw is er een hoofdrol voor prins Bernhard en gaat het over de stadhoudersbrief. Historisch weinig overtuigend, niettemin zeer spannend.
Meer Ross: Tomas Ross, Plaats delict. 172 p. De Bezige Bij, euro 15,00. Over spraakmakende misdaden uit de Belgische en Nederlandse geschiedenis.
Marjolein van Rotterdam, De 80’s. Alles over de jaren tachtig. 144 p. Kosmos-Z&K, euro 24,90
‘Retro! Alles wat je wilt weten over de jaren tachtig: muziek, cultuur, trends, tv, geschiedenis, mode en sport.’ Aldus de cover van dit fraai uitgegeven boek, met heel veel illustraties. ‘Ik hoop nu maar dat u na het bladeren net als ik zeggen kunt: ik was domweg gelukkig in de jaren tachtig,’ zo besluit Frits Spits zijn inleiding. Dit is inderdaad een feel-good-boek, met weinig aandacht voor de naargeestige kanten (werkloosheid!) van de jaren tachtig. Bevat een cd met jaren-tachtighits van Blondie, Kim Wilde, de Rock Steady Crew en vele anderen.
E.L.C. Schiff, Van Plein tot Apenrots. Ambtenaar van de Buitenlandse Dienst. 208 p. Boom, euro 19,50
Herinneringen van een diplomaat die werkte in Canberra, Den Haag, Jakarta, Madrid en Washington. Weinig onthullingen, maar Schiff steekt zijn bewondering voor minister van Buitenlandse Zaken Joseph Luns niet onder stoelen of banken.
Dit artikel is exclusief voor abonnees
Recent verschenen
Hanna Ahrendt, Eichmann in Jeruzalem. De banaliteit van het kwaad. 448 p. Atlas, euro 24,90 Tweede druk van de vertaling (de eerste kwam uit in 1969) van het beroemdste werk van filosofe Hanna Ahrendt. Haar stelling dat Eichmann een ‘doorsneemens was, een kleine maar ambitieuze bureaucraat, verleid door een totalitaire staat’ wordt in de wetenschap...
Gehannes met de witte vlag
Na de meidagen van 1940 wist iedere goede Nederlander hoe de verpletterende nederlaag verklaard moest worden. De Duitsers hadden oneerlijk gevochten; vermomd als nonnen of als Nederlandse soldaten, schuilend achter krijgsgevangenen en geholpen door een vijfde colonne van NSB’ers. Desalniettemin hadden de dappere Nederlandse soldaten zich als leeuwen geweerd, duizenden Duitsers neergemaaid, een hele luchtvloot...
Een bruine wetenschap
Het heeft de Nederlandse volkskunde nooit ontbroken aan kleurrijke figuren. Van de serieuze Leidse hoogleraar Jan de Vries (1890-1964), die tijdens de oorlog in nazistisch vaarwater belandde en leider werd van de Kultuurkamer, tot en met de geïnspireerde christen-socialist P.J. Meertens (1899-1985), onvergetelijk geportretteerd als meneer Beerta in Voskuils Het Bureau. In haar biografische portrettengalerij...
De ware intellectueel kent zichzelf
Een auteur is klassiek, schreef Huizinga eens, als hij na zijn dood nog wordt gelezen. Onder de Nederlandse historici zijn dat er niet zoveel. Huizinga zelf zal op ieders lijst voorkomen. Fruin ook, maar die wordt niet meer herdrukt en loopt gevaar bij jongeren in vergetelheid te raken. Zijn pech is dat hij nooit een...
De menselijke eigenwijsheid is onuitroeibaar
Willem Frederik Hermans zei ooit: ‘Schrijven vind ik alleen de moeite waard als je de ambitie hebt om iets te schrijven, dat nog niet eerder geschreven is.’ Wie die uitspraak tot zich laat doordringen en nadenkt over het verschijnsel ‘handboek’ beseft wat een merkwaardig genre dat eigenlijk is. Wat bezielt iemand om een tamelijk braaf...
Gezien
Iedereen komt vrolijk thuis van het vernieuwde Spoorwegmuseum. De nieuwe attracties zijn prachtig, en in de centrale hal kunnen jongetjes op oude treinstellen ouderwets sjorren aan hendels en stoomfluiten. Waardering: 10 van 10Iedereen wil het zien: het vernieuwde Spoorwegmuseum, dat sinds juni weer open is. En terecht! Op deze woensdagmiddag staat er een rij bij...
De Vooruitgang
Proefschriften, lezingen en studies kunnen ons beeld van het verleden ingrijpend veranderen. John Dehé onderzocht de geschiedenis van de trekschuit in het Noord-Hollandse Waterland, en gaf schippers, jagertjes, tolgaarders en reizigers een gezicht. Wil men nu nog wel eens mopperen op de Nederlandse Spoorwegen, in de zeventiende en achttiende eeuw was men lovender over de...
Lifestyle & trends
De hotspots van achttiende-eeuws Parijs. Lekker weg in de jaren dertig. Haute couture in de Middeleeuwen. Trends zijn van alle tijden. Deze keer: de liefdesbrief. ‘Maar als ik u verlies, welke hoop rest mij dan nog? Welke reden zal ik nog hebben de pelgrimage van het leven te vervolgen?’ Deze onsterfelijke woorden schreef Héloïse in...
Geschiedenis voor uilskuikens
Het is een aardig idee: een wereldgeschiedenis voor mensen die niets van geschiedenis weten, maar bereid zijn zich de essentialia van de menselijke geschiedenis eigen te maken, mits dat niet al te veel moeite kost. Peter Haugen, de auteur van World History for Dummies, schrijft met nadruk dat geschiedenis leuk is en het best kan...
Stad & Land
Een fototentoonstelling over de wederopbouwwijk, een boek over beroemde plaatsgenoten – in heel Nederland houden mensen, archieven en verenigingen zich bezig met de plaatselijke historie. Hun initiatieven komen hier aan bod. Deze maand: het album amicorum voor Anna Bosboom-Toussaint. In de negentiende eeuw was ze veruit de belangrijkste Nederlandse schrijver van historische romans: Anna Louisa...
Souvenir
In de serie ‘Souvenir’ tonen bekende Nederlanders hun aandenken aan een roerige periode in hun leven. Dit keer Dries van Agt met een boek over de treinkaping door Molukkers bij De Punt. ‘Je kunt ervan uitgaan dat wat hij schrijft bijna zeker waar is,’ zegt Dries van Agt. De voormalig minister-president heeft De Molukse acties...
Mijn verhaal
In ‘Mijn Verhaal’ vertellen lezers over een historische gebeurtenis waarbij zij aanwezig waren. Bob Bakker (72) kwam in de nazomer van 1944 als twaalfjarige jongen met zijn familie terecht in kamp Vught. ‘”Zoekt u hem maar op,” zei mijn moeder tegen de Duitse officier die haar op het SD-kantoor verhoorde. “Ik vind het ook schandelijk...
