Home Alle artikelen

Alle artikelen

Een overzicht van de artikelen die we recent hebben gepubliceerd.

In de reeks ‘Ons Koninkrijk en de Tweede Wereldoorlog’ van het NIOD is een derde deel verschenen: De Nationaal Socialistische Beweging 1931-1945. Ruim viereneenhalf uur beeld- en geluidsfragmenten, waarop niet alleen voorman Mussert te zien is, maar ook een groeiende schare van aanhangers in steeds variërende opstellingen. Van een paar min of meer ordelijk marcherende WA-mannen in uniform naar grootschalige bijeenkomsten met juichende en jubelende veelal mannelijke partijleden en privéopnames van NSB-leider Mussert die naar Nederlands-Indië vertrekt, uitgezwaaid door familie, vrienden en sympathisanten van de partij.

Op 14 december 2006 was het 75 jaar geleden dat de NSB, nog altijd synoniem met fout in de oorlog, in Utrecht werd opgericht. De partij heeft verwoede pogingen gedaan om haar imago in positieve zin richting de ‘nieuwe orde’ om te buigen. Vanaf haar oprichting overspoelde de partij Nederland met een niet aflatende stroom van affiches, brochures, krantjes en plakzegels. In navolging van de NSDAP maakte een eigen filmdienst ijverig opnames van vooraanstaande NSB’ers die overal in het land toespraken hielden.
Onder de gevleugelde slogan Hou Zee start de eerste DVD met een compilatie van amateurfilms uit de beginjaren. Mussert inspecteert in eigen persoon 33 mannen in zwart WA-uniform op de eerste Landdag in januari 1933, toegejuicht door zeshonderd aanhangers. Negen maanden later manifesteren zesduizend NSB’ers zich daar al grootser. Theatrale opnames van een trein die Utrecht Centraal binnen rolt, en blokken glimmende, strak in het gelid marcherende WA’ers worden gevolgd door beelden van Mussert die een defilé afneemt in de RAI, weer een half jaar later als al twaalfduizend aanhangers hem bejubelen.
Mussert herdenkt in het Groningse Wedde de Slag bij Heiligerlee uit 1568, roemt de graven Adolf en Lodewijk van Nassau en legt een krans om het nationalistische karakter van de NSB te beklemtonen. Ook driekwart eeuw na dato is dit soort veelal propagandistisch filmmateriaal fascinerend om naar te kijken.
De compilatie van nooit eerder vertoonde beelden is geen reconstructie van de geschiedenis van de NSB, maar een historisch beeldenbombardement. Drie dvd-schijfjes zitten in een fraaie doos, die wordt gecompleteerd door een begeleidend boekje waarin Hans Blom en René Kok de geschiedenis van de NSB in grote lijn uiteen zetten. Voorkomt dat de kijker op foute gedachten komt.

NSB. De Nationaal-Socialistische Beweging 1931-1945. Waanders Uitgevers, € 39,95

Dit artikel is exclusief voor abonnees

Begrijp het heden, begin bij het verleden: met HN Actueel lees je historische achtergronden bij het nieuws van nu. Je leest al voor €4,99 per maand.
Recensie

Juichende WA-mannen

In de reeks ‘Ons Koninkrijk en de Tweede Wereldoorlog’ van het NIOD is een derde deel verschenen: De Nationaal Socialistische Beweging 1931-1945. Ruim viereneenhalf uur beeld- en geluidsfragmenten, waarop niet alleen voorman Mussert te zien is, maar ook een groeiende schare van aanhangers in steeds variërende opstellingen. Van een paar min of meer ordelijk marcherende...

Lees meer
Recensie

Websites

OoggetuigenOp zoek naar historische sensatie? De website www.eyewitnesstohistory.com biedt een groot aantal verslagen en getuigenissen: van toeschouwers tijdens de gladiatorengevechten in het Collosseum te Rome tot frontsoldaten tijdens de geallieerde invasie op 6 juni 1944. Per tijdvak wordt een overzicht geboden van bestaande ooggetuigenverslagen, die een persoonlijke visie geven op bekende historische gebeurtenissen. Ook zijn...

Lees meer
Recensie

Smaragd en forse diamanten

Een sultan moet hier op hebben gezeten, op deze troon van gedraaid en verguld hout. En wie zal er gelegen hebben op deze kostbare achttiende-eeuwse canapé van walnotenhout, die er uitziet als een ijsbankje, wit van het parelmoer? Ook de bezoekers van de tentoonstelling Istanbul. De Stad en de Sultan in de Nieuwe Kerk kunnen...

Lees meer
Recensie

Grondwetten in de oudheid

‘Het lijkt Homeros wel,’ dacht ik toen ik het forse boek uitpakte dat me als recensie-exemplaar werd toegestuurd. De ondertitel gaf me warempel een beetje gelijk: het boek is niet zomaar een historie van de antieke wereld, maar een epische geschiedenis van de Grieken en Romeinen. Zo’n aanspraak wekt verwachtingen, vooral omdat de auteur van...

Lees meer
Recensie

De ondernemer als kracht

Het gaat de goede kant op met de ondernemersbiografie. De laatste jaren verschenen respectabele biografieën van D.G. van Beuningen, Anton Philips en Cornelis Verolme. Maar ook breder georiënteerd biografisch onderzoek naar zakenmensen begint van de grond te komen, zoals Rotterdamse Ondernemers 1850-1950, de website ‘Biografieën van Nederlandse Ondernemers’ van het Nederlandsch Economisch-Historisch Archief (NEHA) en...

Lees meer
Recensie

Architectuurgeschiedenis zonder twijfel

Thomas Heinrich von der Dunk is columnist van planet.nl, publicist in talrijke kranten, radio- en televisiecommentator, ingezonden-brievenschrijver, zoon van emeritus hoogleraar Hermann, presentator van tv-quizzen, lid van het Republikeins Genootschap, drager van lederen hoeden, alsmede architectuurhistoricus. Hij omschrijft zichzelf overigens als ‘cultuurhistoricus’, maar dat zal zijn omdat hij behalve over monumenten tevens veelvuldig zijn licht...

Lees meer
Artikel

Signalementen

Carla Boos (redactie) Andere Tijden VII. Nieuw licht op oude kwesties 303 p. L.J. Veen, € 17,50Elk jaar brengt het geschiedenisprogramma Andere Tijden een bundel uit met artikelen over de programmaonderdelen van afgelopen seizoen. In deel VII: uit de afdeling politiek: Troelstra’s tragedie (uiteraard over zijn mislukte revolutie in 1918). Uit de afdeling oproer en...

Lees meer
Recensie

Schweine! Takke, takke, BOEM

Bernd Eichinger, de filmmaker die ons trakteerde op Der Untergang, heeft zich wederom over een stuk Duitse geschiedenis gebogen. En opnieuw is hij erin geslaagd om een historische actiefilm te maken en de toeschouwers mee te nemen op een achtbaanrit door de jaren zestig en zeventig. Alle hoogte- en dieptepunten komen voorbij in Der Baader-Meinhof...

Lees meer
Recensie

Kohl-koning en Gruppe 47

Voor fascinerende Duitse geschiedenis hoef je bepaald niet diep in het verleden te wroeten. Dat blijkt ook op het Duitslandweb. Daar heb je zelfs twee soorten geschiedenis: gewone geschiedenis en geschiedenis na 1990. Actualiteit en het verleden gaan hier hand in hand. Dit is mooi te zien wanneer je de tientallen kleurrijk geïllustreerde dossiers aanklikt....

Lees meer
Recensie

Babyjurk van parachute

Op een billboard drinkt een lachende jongen Coca-Cola. Zijn gestippelde sjaaltje wappert in de wind. Het is een foto op de tentoonstelling Gewoon de jaren ’40. Op een andere foto voeren Duitse soldaten duiven in een park. Gewone taferelen? Niet helemaal. Het duiven voeren gebeurt twee dagen na het bombardement op Rotterdam. Het Coca-Cola-billboard zal...

Lees meer
Recensie

Geloofwaardige oorlogsfilms

In 1972 verscheen het spannende en ontroerende kinderboek van Jan Terlouw Oorlogswinter. Het is verslonden door vele generaties jonge en oudere lezers. Nu is het verhaal, dat deels is geïnspireerd door eigen ervaringen van de auteur, verfilmd. Daarbij wordt het boek niet strak gevolgd, maar is een nieuw scenario gemaakt, dat veel moest weglaten. Hoe...

Lees meer
Recensie

Islam en Inca’s

‘Wist je dat Tibetaanse monniken wijn schenken in schedels? Of dat dino’s met elkaar konden praten?’ Dit zijn slechts twee van de vele culturele en (pre)historische vragen die aan bod komen op www.museumkennis.nl. De website is een samenwerkingsverband tussen het Rijksmuseum voor Volkenkunde, het Rijksmuseum voor Oudheid en het natuurmuseum Naturalis. Dat de informatie op...

Lees meer
Loginmenu afsluiten