Alle artikelen
De verkiezing van Barack Obama was op zichzelf al een revolutionaire gebeurtenis. Wie voor 2008 zou hebben voorspeld dat in 2008 een zwarte kandidaat zou worden gekozen, zou voor gek zijn versleten.
Vergelijking met Roosevelt
De voorspeller zou nog veel meewariger zijn bekeken als hij ook zou hebben voorzien dat de twee meest prominente tegenstanders van de zwarte kandidaat een vrouw en een bejaarde zouden zijn. Het is overigens verbazingwekkend dat Obama zo vanzelfsprekend als een zwarte kandidaat werd beschouwd – hij heeft immers een zwarte vader en een blanke moeder, en kon met evenveel recht worden gezien als een blanke kandidaat.
Het is verbazingwekkend dat Obama als een zwarte kandidaat werd beschouwd
Sommige waarnemers meenden dat de verkiezing van Obama nog weleens veel revolutionairder kon uitpakken dan wij vermoedden. Zij suggereerden dat Obama, als hij de mogelijkheden die de kredietcrisis hem bood optimaal gebruikte, vergeleken kon worden met Franklin D. Roosevelt. Die verschafte de natie in 1933 een nieuwe, duurzame sociaal-politieke agenda en formeerde bovendien een electorale coalitie die de Democraten bijna een halve eeuw tot de meerderheidspartij maakte.
Als Obama een succes van zijn presidentschap maakt, zal hij de Republikeinen ongetwijfeld voor een decennium of meer in het defensief dringen. Zo vernieuwend als Roosevelts New Deal zullen zijn politieke activiteiten echter zelfs met de beste wil niet worden, was de verwachting.
Veel stemmen onder blanke goed opgeleiden
Roosevelts New Deal creëerde immers de moderne federale overheid en het raamwerk voor de Amerikaanse sociale wetgeving. Dat kan nu eenmaal niet nog een keer worden gedaan. Bovendien was het door een oerwoud van belangenorganisaties veel lastiger om ingrijpende institutionele veranderingen tot stand te brengen in 2008. Als Obama erin slaagde de Amerikaanse gezondheidszorg te hervormen, was dat al een wereldwonder.
Als Obama erin slaagde de gezondheidszorg te hervormen, was dat al een wereldwonder
Als Obama zijn kaarten goed speelde, dan wass het wellicht wel mogelijk een electorale coalitie te bouwen die de Democraten op z’n minst zou kunnen verzekeren van een sterkere positie dan zij in de afgelopen kwarteeuw hebben gehad. De bouwstenen daarvoor waren aanwezig. Obama dankte zijn overwinning in 2008 aan een veelbelovend electoraal ensemble. Van de kiezers tussen 18 en 30 jaar heeft zo’n twee derde deel op hem gestemd in dat jaar. Van de nieuwe kiezers stemde 70 procent op Obama.
Zwarten hebben begrijpelijkerwijze voor 90 procent op hem gestemd, maar ook onder chicano’s deed Obama het bijzonder goed. Een meerderheid van de blanke Amerikanen koos voor McCain, maar Obama haalde meer stemmen dan zijn tegenstander onder goed opgeleide witte kiezers. McCain kreeg de steun van arme, laagopgeleide blanken en die zullen in de toekomst niet in aantal toenemen.
Als de begonnen recessie uit 2008 een jaar of twee duurde en de Amerikaanse economie in het najaar van 2010 weer begon op te krabbelen, met als resultaat dat de economie tegen 2012 goed draaide, wass een verkiezingsoverwinning in dat jaar praktisch verzekerd – mits zich geen wonderlijke schandalen of andere dramatische gebeurtenissen voordeden. Zou de komende recessie zich onverhoopt ontwikkelen tot een echte, langdurige depressie, dan zat Obama in 2012 met een probleem. In 2012 werd hij herkozen.
De Republiekeinen zaten natuurlijk in zak en as na de verkiezing van Obama in 2008
Op dat moment zaten de Republikeinen natuurlijk in zak en as en lag het voor de hand hun een schrale toekomst te voorspellen in 2008. Als de radicale rechtervleugel van de Republikeinen het interne debat won na 2008 en Sarah Palin vier jaar werd genomineerd, is een verkiezingsoverwinning zeer onwaarschijnlijk.
Toch is het altijd oppassen geblazen met dergelijke voor de hand liggende voorspellingen. In 1964 ging de radicale Barry Goldwater volkomen kansloos ten onder tegen Lyndon Johnson, en de deskundigen voorspelden dus een duistere toekomst voor de Republikeinse partij. Toch won die in 1968 met een zo onaantrekkelijke kandidaat als Richard Nixon.
Dit artikel is exclusief voor abonnees
De toekomst van Obama
De verkiezing van Barack Obama was op zichzelf al een revolutionaire gebeurtenis. Wie voor 2008 zou hebben voorspeld dat in 2008 een zwarte kandidaat zou worden gekozen, zou voor gek zijn versleten. Vergelijking met Roosevelt De voorspeller zou nog veel meewariger zijn bekeken als hij ook zou hebben voorzien dat de twee meest...
1873
‘Diegenen onder ons die de jaren van de depressie hebben meegemaakt, kunnen haast niet begrijpen hoe die orthodoxe principes van een geheel vrije markt, die zo duidelijk in diskrediet waren gebracht, toch weer konden overheersen tijdens een periode van wereldwijde depressie eind jaren tachtig, begin jaren negentig, waar men zich ook nu weer geen raad...
Een eind aan het neo-liberalisme
Meestal is pas na enige tijd duidelijk of een gebeurtenis ook een historische gebeurtenis van formaat zal worden. Pas nadat de Eerste Wereldoorlog was uitgebroken en vervolgens enige tijd had geduurd, kon worden geconcludeerd dat de moord op de Oostenrijks-Hongaarse troonopvolger en zijn vrouw, op 28 juni 1914, een historische gebeurtenis van enorm belang was...
Nederland bestaat!
Vanaf 12 oktober aanstaande zendt de VPRO een ambitieuze, achtdelige documentaire over de geschiedenis van Nederland uit onder de titel Het Verleden van Nederland. Op de omvangrijke website van de serie is al een beknopte beschrijving te lezen van de inhoud van de acht delen. Daarbij wordt wel steeds nadrukkelijk vermeld dat die onder voorbehoud...
Een lekker fopspeen
Een mens voelt zich betrekkelijk veilig en comfortabel in een kudde van niet veel meer dan zo’n 150 andere mensendieren. Die kan hij kennen, die kunnen hem kennen. Buiten de beslotenheid van die kudde waait de straffe wind van het vreemde en bedreigende. Heel veel verder dan de indianenstammen die hun pijlen richten op een...
De grote kladderadatsch
‘De Noordpool ijsvrij!’ ‘Nog nooit eerder is in de winter zo’n groot stuk van de Perito Moreno-gletsjer in Argentinië afgebroken!’ ‘In 2100 zullen in Nederland temperaturen van 40 graden geen uitzondering zijn!’ Het zijn allemaal records. Het schijnt allemaal voor het eerst in de geschiedenis te gebeuren. Dagelijks wordt de mensheid opgeschrikt door noodlotstijdingen. De...
Fort Hazepoot
Omstandigheden brachten mij naar Lingsfort in Limburg. Daar wandelde ik op een zonnige ochtend een bos in, op zoek naar de restanten van een fort. Al na zo’n tweehonderd meter zag ik aan mijn rechterhand twee verrassend steile heuvels, van elkaar gescheiden door een diepe insnijding. Als ik niet beter had geweten, had ik misschien...
Emotie in de etalage
Ik ben een sentimentele dwaas. Van het minste of geringste schiet ik vol. Als een sporter zielsgelukkig met een gouden plak op de hoogste tree van het erepodium staat en het Wilhelmus wordt gespeeld, krijg ik een brok in mijn keel, ook al ben ik republikein. De overlijdensadvertentie voor Hugo Claus: ik hield het niet...
Lessen van het verleden?
In een wat zonderling essay in de New York Review of Books van 1 mei 2008 vraagt de bekende Engelse historicus Tony Judt zich af of wij eigenlijk wel iets geleerd hebben van de gruwelijke geschiedenis van de vorige eeuw. Zijn aanvankelijke conclusie is dat dat niet het geval is. Weliswaar staan er overal monumenten...
De geschiedenismonitor
De Geschiedenismonitor, die vorige maand verscheen in de speciale bijlage van Historisch Nieuwsblad, de Volkskrant en Andere Tijden, heeft opnieuw blootgelegd op welk abominabel peil de kennis van de historische Canon van Nederland staat. De verschillen tussen de diverse groepen zijn marginaal. Iedereen scoort ongeveer even goed of even slecht, ook allochtonen. Dat is een...
Mass observation
Wanneer historici zich willen informeren over sfeer en stemming in een bepaalde tijd, zullen ze naar alle waarschijnlijkheid gebruikmaken van archieven van de massamedia. Gaat het om de laatste halve eeuw, dan zal de televisie ongetwijfeld hun belangrijkste bron zijn. Wie de laatste decennia met enige regelmaat naar de televisie heeft gekeken, zal zich echter...
Onbehagen in de overvloed
Een halve eeuw geleden verscheen The Affluent Society, van de hand van de Amerikaanse econoom John Kenneth Galbraith. Het boek is nog steeds in druk en valt te beschouwen als een van de tien invloedrijkste boeken van de afgelopen decennia. Bij deze kordate constatering moet ik eerlijkheidshalve opmerken dat ik geen enkel onderzoek ken dat...
