Home Alle artikelen

Alle artikelen

Een overzicht van de artikelen die we recent hebben gepubliceerd.

‘De NAVO heeft niets te zoeken in de voormalige Sovjet-Unie’

Anton van Hooff, docent klassieke cultuurgeschiedenis aan de Universiteit Nijmegen

‘Ik ben het daar niet mee eens. De drie Baltische staten zijn een aantal jaren geleden volwaardig lid geworden van de NAVO. Dat was niet alleen gunstig voor die landen zelf, maar ook voor de wereld. De NAVO kan daarom ook de deur openen voor Georgië en Oekraïne.
Ik zie dat niet als een aantasting van Russische rechten. Georgië en Oekraïne zijn autonome staten die volledig vrij zijn om hun eigen bondgenoten te kiezen. Het is de kerntaak van de NAVO om het Noord-Atlantische grondgebied – en dus niet Afghanistan – te verdedigen. Een streven naar strategische diepte is daarbij legitiem. De NAVO hoeft zich niet door Rusland te laten voorschrijven met wie men een relatie kan aangaan.
Rusland is de laatste jaren assertiever geworden. Ik zag op televisie dat tijdens de laatste 8 mei-parade in Moskou de hamer en sikkel weer werden meegedragen. Veel Russen dromen nog steeds van de oude macht van de Sovjet-Unie, en Poetin heeft de ineenstorting van dit rijk “de grootste geopolitieke ramp van Rusland” genoemd. Tegenover deze toenemende Russische assertiviteit moet de NAVO zich niet halfzacht, maar zelfbewust opstellen. Dat zal ook de democratische krachten binnen Rusland ten goede komen, die het nu zwaar te verduren hebben.’

Ruth Oldenziel, Amerika-deskundige en hoogleraar aan de Technische Universiteit van Eindhoven

‘Toen in 1989 de Muur viel, maakte men zich bij de NAVO ernstige zorgen over het voortbestaan van de organisatie. Tegelijk met de communistische regimes in Oost-Europa leek immers ook de bestaansgrond van de organisatie te verdwijnen. Sindsdien is de NAVO op zoek gegaan naar nieuwe opdrachten. Maar men is er nooit helemaal in geslaagd een nieuwe taak te formuleren. In feite is er geen grens meer aan de activiteiten van de NAVO. En dat baart zorgen, want het is geen VN-achtige organisatie.
Hoewel de NAVO ooit is opgericht om West-Europa te beschermen tegen bedreigingen uit het oosten, is deze geleidelijk uitgegroeid tot een buitenlands politiek instrument van de Verenigde Staten. Dat zie je terug in de interesse van de NAVO voor een mogelijk lidmaatschap van Georgië. Dit heeft niets te maken met het bevorderen van democratie in de regio. Het is weinig meer dan een ordinaire strijd met Rusland om macht en invloedssferen.
Georgië ligt in een strategisch belangrijk grensgebied – controle over dit gebied kan de Russische energiepolitiek dwarsbomen. Het biedt daarnaast toegang tot de strategisch belangrijke olie- en gasvoorraden in het Midden-Oosten. Via pijpleidingen door Georgië kunnen die voor het Westen worden veiliggesteld. Ik begrijp daarom de zorgen van Poetin.’

James Kennedy, hoogleraar Nederlandse geschiedenis aan de Universiteit van Amsterdam

‘Ik ben net in de Baltische staten geweest. Je ziet daar nog duidelijk de angst voor het traditionele Russische imperialisme. Rusland meent immers een historisch recht op de Baltische staten te kunnen laten gelden. Dit leidt tot een voortdurende latente dreiging. In hun EU-lidmaatschap zien de Balten te weinig waarborgen tegen hernieuwde Russische agressie. Vandaar dat men sterk hecht aan een door Washington geleid militair bondgenootschap.
De omstandigheid dat een land ooit tot de Sovjet-Unie heeft behoord mag dan ook nooit doorslaggevend zijn voor de vraag of dat land lid mag worden van de NAVO. Er moet slechts worden beoordeeld of een natie in staat is – en de bevolking ervoor voelt – deel uit te maken van een in oorsprong militair trans-Atlantisch bondgenootschap. Dat zal van land tot land verschillen.
Zo brengt een toekomstig lidmaatschap van Oekraïne en Georgië, landen waar de democratie nog niet is uitgekristalliseerd, risico’s met zich mee. Bij Oekraïne komt daar nog de omstandigheid bij dat een groot deel van de bevolking niets voelt voor een westers bondgenootschap. In deze landen moet de NAVO voorzichtig opereren. Het lijkt me daarom verstandig dat Georgië enkel op langere termijn een lidmaatschap wordt voorgehouden. Mits van uitstel niet automatisch afstel komt.’

Dit artikel is exclusief voor abonnees

Begrijp het heden, begin bij het verleden: met HN Actueel lees je historische achtergronden bij het nieuws van nu. Je leest al voor €4,99 per maand.
‘De NAVO heeft niets te zoeken in de voormalige Sovjet-Unie’
‘De NAVO heeft niets te zoeken in de voormalige Sovjet-Unie’
Artikel

‘De NAVO heeft niets te zoeken in de voormalige Sovjet-Unie’

‘De NAVO heeft niets te zoeken in de voormalige Sovjet-Unie’ Anton van Hooff, docent klassieke cultuurgeschiedenis aan de Universiteit Nijmegen ‘Ik ben het daar niet mee eens. De drie Baltische staten zijn een aantal jaren geleden volwaardig lid geworden van de NAVO. Dat was niet alleen gunstig voor die landen zelf, maar ook voor de...

Lees meer
Artikel

‘De angst wordt ons aangepraat’

‘Polderterrorisme’, zo noemt H. Holwerda de Molukse gijzelingsacties in de jaren zeventig. Kruimelwerk in vergelijking met waar Al-Qaida toe in staat is gebleken. Hij is het daarom niet eens met de stelling van vorige maand: ‘De angst voor terrorisme was in de jaren zeventig reëler dan nu.’ Ruim 230 mensen hebben gereageerd op bovenstaande stelling,...

Lees meer
Recensie

IJdeltuit en verkwister

In de documentaire Lodewijk Napoleon, die Teleac/NOT op 11 mei uitzendt, gaat acteur Beppe Costa op zoek naar het verleden van de eerste koning van Nederland. Costa speelde enkele jaren geleden in de voorstelling Conijn van Olland van muziektheatergezelschap Orkater, en raakte geïntrigeerd door Napoleons lievelingsbroertje. Costa gaat langs bij een reeks Lodewijk-kenners, onder wie...

Lees meer
Recensie

Bezettingsjaren in kleur

‘Ongelooflijk.’ Hoofdschuddend kijkt Harco Gijsbers van het Nederlands Instituut voor Oorlogsdocumentatie (NIOD) naar zijn computerscherm. ‘Ik ben al jaren in zwart-wit met de oorlog bezig, maar nu heb ik opeens kleur op mijn scherm.’ Zijn beeldscherm toont een onbezorgde zomerdag aan het strand van Scheveningen tegen een strakblauwe hemel. Alleen de twee Duitse soldaten die...

Lees meer
Recensie

Zwaar behaard, maar zorgzaam

Ongeveer 30.000 jaar geleden waren er niet alleen verschillende culturen in Europa, maar zelfs verschillende mensensoorten. De Neanderthaler was er het eerst, rond 150.000 v.Chr. De Homo sapiens, onze voorouder, kwam pas rond 40.000 v.Chr. vanuit Afrika naar Europa. Hier moet hij de Neanderthaler ontmoet hebben. Deze menssoort was beresterk en had zware wenkbrauwen. Seks...

Lees meer
Recensie

Afdalen in de hel van Srebrenica

‘Een mensenpakhuis’ noemt Selma Leydesdorff het stadje Srebrenica in haar boek over de vrouwen die getuigen en slachtoffers waren. Nederlandse blauwhelmen bewaakten de safe area, die in het begin van de Bosnische oorlog (1992) korte tijd in Servische handen was geweest, maar daarna juist een wijkplaats werd voor moslims uit de wijde omgeving. Het pakhuis...

Lees meer
Recensie

Iedereen was bij de Shoah betrokken

De geschiedschrijving over de Holocaust is bijna niet meer te overzien, vooral door de explosieve groei van de regionale en lokale studies die na de val van de Muur en de opening van de Oost-Europese archieven zijn verschenen. Het historische beeld van de gecentraliseerde massamoord is in deelstudies uiteengevallen en vergruisd geraakt. Samenvattende studies verschijnen...

Lees meer
Artikel

Signalementen

‘Signalementen’ sluit aan bij het dossier in dit nummer: uitsluitend boeken over de Tweede Wereldoorlog. Antony BeevorKreta 1941-1945407 p. Ambo, € 29,95Antony Beevor verwierf internationale bekendheid met zijn boeken over de strijd om Stalingrad en Berlijn tijdens de Tweede Wereldoorlog. Moderne krijgsgeschiedenis met veel aandacht voor het leed en de heldendaden van soldaten. Al in...

Lees meer
Interview

‘De nazi’s dachten als kolonialen’

Het is de taak van Duitsland om de leiding in Europa over te nemen, zei jurist en nazisympathisant Carl Schmitt in april 1939. De Volkenbond had afgedaan en daarom moest Duitsland de regio nieuwe stabiliteit geven. ‘Die manier van denken lag aan de basis van de Duitse gebiedsuitbreidingen,’ zegt de Engelse historicus Mark Mazower, die...

Lees meer
Artikel

Krachtwijken nieuwe kans voor opbouwwerker

Het kabinet wil samen met burgers achterstandswijken veranderen in krachtwijken. Dat opent nieuwe perspectieven voor een bedreigde beroepsgroep: de opbouwwerkers. Wie kent hem nog? Met spijkerjasje, gympen en zware shag mobiliseerde de opbouwwerker in de jaren zestig en zeventig de bewoners van grote stadswijken om hun leefomgeving te verbeteren en de maatschappij te veranderen. Hij...

Lees meer
Artikel

‘Handen af van 4 mei’

Staatssecretaris Bussemaker van Volksgezondheid, Welzijn en Sport wil allochtonen meer betrekken bij de jaarlijkse herdenkingen van de Tweede Wereldoorlog. In het verlengde hiervan lag de stelling van deze maand: ‘Het is onzin om de 4 mei-herdenking in te zetten voor de integratie van nieuwe Nederlanders.’ Het merendeel van de lezers van Historisch Nieuwsblad is het...

Lees meer
Artikel

‘Indonesië was Nederlands gebied, de regering verdedigde haar rechten’

Overlevenden van de Nederlandse militaire aanval op het Indonesische dorp Rawagede in 1947 eisen geld van de Nederlandse staat. Als het aan de lezers van Historisch Nieuwsblad ligt, maken zij weinig kans. Slechts 41 procent van de 390 forumdeelnemers van deze maand reageert positief op de stelling ‘Nederland moet de slachtoffers van de Politionele Acties...

Lees meer
Loginmenu afsluiten