Alle artikelen
De Nederlandse televisie besteedt te weinig zendtijd aan geschiedenis. De programma’s die er zijn, laten te wensen over. Zo denkt de grote meerderheid van Historisch Nieuwsblad-lezers erover. In totaal hebben 331 lezers gereageerd op de stelling ‘Het geschiedenisaanbod op de Nederlandse televisie is onder de maat’. Maar liefst 79 procent is het daarmee eens; 14 procent onderschrijft de stelling niet.
‘In vergelijking met landen als Duitsland en Groot-Brittannië wordt in Nederland veel te weinig geschiedenis op televisie aangeboden,’ vindt J. Dijkhuis. Veel respondenten stemmen daarom af op ZDF, BBC of de Belgische zender Canvas. De grote regelmaat waarmee deze zenders historische series en documentaires uitzenden, zo schrijft J. Wolters, ‘daar kan de Nederlandse publieke omroep nog een puntje aan zuigen’. T. Lanting ergert zich vooral aan de ‘incourante tijdstippen, meestal ’s nachts’ waarop geschiedenisprogramma’s in Nederland worden uitgezonden.
‘Eén soap vervangen door een uitzending over de Nederlandse geschiedenis zou al prachtig zijn,’ verzucht B.C.L. Lamberts. Maar voor C.J.H. van Hal is dat niet genoeg. ‘Er moet een populair-wetenschappelijke zender komen om aan de cultuurarmoede op tv een eind te maken.’
Volgens C.J.A. Tilgenkamp zijn de professionele historici zelf debet aan het schrale aanbod. ‘Als er dan een toegankelijk programma is, zoals In Europa van Geert Mak, dan wordt er door historici zo’n berg kritiek gegeven op het niveau en de fouten dat men zich kan afvragen of geschiedenis inderdaad maar in het verborgene moet blijven. Wie durft zijn reputatie eraan te wagen?’
Niettemin hebben ook veel respondenten inhoudelijke kritiek op het geschiedenisaanbod op de Nederlandse televisie. Sommigen vinden de informatie vaak oppervlakkig. ‘Sowieso is het aanbod aan programma’s waarbij je niet als 12-jarige wordt beschouwd slecht,’ schrijft H.W. de Nie. Volgens A. Jansen worden historische feiten op televisie vaak ronduit ‘foutief of suggestief gebracht’. Dat komt, zo meent A.J. de Jong, doordat historische gebeurtenissen worden ‘bekeken met de huidige maatstaven’. En P. den Hartog vindt dat veel historische televisieprogramma’s uitgaan van de valse opvatting dat ‘vroeger alles beter was’.
Ook de onderwerpkeuze kan sommige respondenten niet bevredigen. M.J. Enklaar zou willen dat ‘meer onderwerpen dan alleen de Tweede Wereldoorlog’ aan bod kwamen. P.W. Nusselder vindt dat het aanbod te veel beperkt blijft tot eigentijdse geschiedenis, omdat er ‘alleen programma’s met historische bewegende beelden’ worden uitgezonden. Met een beetje creativiteit moet het volgens hem mogelijk zijn om ook over langer vervlogen tijden aantrekkelijke televisie te maken: ‘Durf te verbeelden!’
Niet iedereen is zo somber over de oogst. ‘Er zijn genoeg geschiedenisprogramma’s, waaronder Andere Tijden en In Europa en ook documentaires,’ aldus M. Dingjan. ‘Bovendien is met de opkomst van digitale televisie het aanbod aan geschiedenis groter dan ooit. Kijk maar naar History Channel, Geschiedenis TV en Nostalgie Net.’ Ook P.G. Roeffen vindt dat de geschiedenisliefhebber zich ‘helemaal niet te beklagen’ heeft. Omroepen moeten nu eenmaal keuzes maken, en ‘ook al mag geschiedenis zich in een toenemende populariteit verheugen, het onderwerp trekt te weinig kijkers om een heel jaar door alles uit de kast te trekken’.
Bovendien signaleren sommige respondenten een toename van het aantal historische televisieprogramma’s. ‘Ik zie een kentering,’ schrijft R. Verduyn. ‘De belangstelling neemt toe, wat resulteert in aardige programma’s van onder anderen Geert Mak en natuurlijk Andere Tijden. En ik zie uit naar de programma’s met Rob Trip [De Oorlog, een remake van de Loe de Jongs De Bezetting, uitgezonden in 2009] en Charles Groenhuijsen [Verleden van Nederland], die hopelijk op een kundige manier de geschiedenis laten spreken.’
Maar niet iedereen is blij met nog meer nieuwe series. ‘Ik heb nu al geen tijd om alles te volgen,’ klaagt W. Mol. En J.C. Meijer kan het zelfs met de videorecorder niet meer bijbenen. ‘Als je veel programma’s opneemt en pas later bekijkt, dan wordt het vanzelf geschiedenis.’
De nieuwe stelling heeft betrekking op het bloedbad dat Nederlandse soldaten in 1947 aanrichtten in het Indonesische dorpje Rawagede. Nabestaanden hebben met hulp van advocaat G. Pulles een rechtszaak aangespannen tegen de Nederlandse staat en eisen officiële excuses en smartengeld. De stelling van deze maand luidt daarom: Nederland moet financiële compensatie bieden aan de slachtoffers van de Politionele Acties in Indonesië.
‘Het geschiedenisaanbod op de Nederlandse televisie is onder de maat.’
Eens: 79%
Oneens: 14%
Geen mening: 7%
Dit artikel is exclusief voor abonnees
‘Eén soap vervangen door geschiedenis zou al prachtig zijn’
De Nederlandse televisie besteedt te weinig zendtijd aan geschiedenis. De programma’s die er zijn, laten te wensen over. Zo denkt de grote meerderheid van Historisch Nieuwsblad-lezers erover. In totaal hebben 331 lezers gereageerd op de stelling ‘Het geschiedenisaanbod op de Nederlandse televisie is onder de maat’. Maar liefst 79 procent is het daarmee eens; 14...
‘Mensen hebben duiding nodig’
De golf van verontwaardiging die opstak toen prinses Máxima in 2007 zei dat dé Nederlander niet bestond, is nog steeds niet helemaal gaan liggen. Auteurs Geert Mak, Jan Bank, Gijsbert van Es, René van Stipriaan en Piet de Rooy konden dan ook niet om de kwestie heen in hun boek Verleden van Nederland, dat samen...
Kerk heeft ‘morele verantwoordelijkheid’ tegenover Zuid-Afrika
Bijna vijfentwintig jaar deden de protestantse kerken in Nederland erover om hun banden met de Zuid-Afrikaanse pro-apartheidskerk los te laten. Dat schrijft Erica Meijers in haar proefschrift Blanke broeders – zwarte vreemden. ‘We hebben te lang op het verkeerde paard gewed,’ zegt Arjan Plaisier, scriba van de Protestantse Kerk in Nederland. Toen in 1948 in...
‘Het is terecht dat het radicale actiewezen uit de jaren tachtig aan de kaak wordt gesteld.’
‘Het is terecht dat het radicale actiewezen uit de jaren tachtig aan de kaak wordt gesteld.’ Anton van Hooff:‘Wat je nu ziet is een beginnende, nog primitieve historische discussie over de jaren tachtig. Wie was er goed en wie was er fout? Wat dat betreft – en enkel in dat opzicht – doet hij denken...
De canon zit echt goed in elkaar
‘Ik heb nog net de arrestatie van Karadzic erin kunnen verwerken,’ zegt historicus Han van der Horst. Hij heeft het over zijn nieuwste boek Een bijzonder land. Het grote verhaal van de vaderlandse geschiedenis. Elk hoofdstuk beslaat een venster van de Canon van Nederland. ‘De bedoeling van de Canon was dat iedereen ermee zou doen...
‘Meer luisteren naar de kiezer kan geen kwaad’
‘Bij het populisme is niet het volk aan de macht, maar de massa.’ Dat schrijft J.H. Krijger in een reactie op de stelling uit de Maarten!, het speciale zomernummer van Historisch Nieuwsblad. Die luidde: ‘Populisme vormt een bedreiging voor de parlementaire democratie.’ Van de ruim 295 mensen die op de stelling hebben gereageerd, is 56...
Nu Karadzic in Den Haag wordt berecht kan Nederland eindelijk het hoofdstuk Srebrenica afsluiten
‘Nu Karadzic in Den Haag wordt berecht kan Nederland eindelijk het hoofdstuk Srebrenica afsluiten’ [Anton van Hooff] ‘Nee. Karadzic komt in Den Haag geen verantwoording aan Nederland afleggen, maar aan een internationaal strafhof. Dat het proces toevallig in Den Haag plaatsvindt, veroorzaakt bij Nederlanders ten onrechte een gevoel van voldoening. Zoals deze omstandigheid bij de...
Zwitsers tunnelvisioen blijft een droom
Al meer dan 125 jaar doet de Gotthard-tunnel het hart van de Zwitsers sneller kloppen. Met een station op 800 meter diepte willen architecten een nieuw hoofdstuk toevoegen aan de Gotthard-mythe. Maar de politiek ligt dwars. Voor de Zwitsers is de Gotthard-tunnel wat de Afsluitdijk is voor Nederlanders: een symbool van nationale vindingrijkheid, ondernemerschap en...
‘Boycotten kan simpelweg niet’
‘Een land moet in eerste instantie kijken of zijn belangen niet te veel worden geschaad. Daarna is er plaats voor het geweten,’ schrijft J.C.T.H. Quik. Hij is het dan ook niet eens met de stelling van vorige maand. Die luidde: ‘In de Nederlands-Chinese betrekkingen hadden niet de economische belangen, maar de mensenrechten centraal moeten staan.’...
Had Bush maar van koning Jugurtha geleerd
De Verenigde Staten lijken op Athene en de Spartaanse samenleving had wel iets weg van de Sovjetmaatschappij. Volgens historicus Fik Meijer is de klassieke oudheid geen ver-van-ons-bedshow. ‘De Atheense geschiedenis doet denken aan wat er nu gebeurt in de Verenigde Staten,’ zegt Fik Meijer, emeritus hoogleraar oude geschiedenis van de Universiteit van Amsterdam....
‘Fietsen helpt bij inburgering’
De fiets was in de eerste helft van de twintigste eeuw een middel om van ruwe arbeiders fatsoenlijke Nederlanders te maken. Met hetzelfde doel worden tegenwoordig allochtonen gestimuleerd om te fietsen. Toen arbeiders eind negentiende, begin twintigste eeuw meer vrije tijd kregen, bestond in elitaire kring angst dat zij die zouden verbeuzelen op straat of...
‘De Tweede Wereldoorlog heeft weer helden nodig’
‘NIOD-directeur Marjan Schwegman heeft me verbaasd met haar Van der Lubbe-lezing, waarin zij pleit voor meer aandacht voor “helden” in de geschiedschrijving van de Tweede Wereldoorlog. Schwegman heeft in het verleden namelijk grote bijdragen geleverd aan de biografische geschiedschrijving – een manier om de geschiedenis in al haar complexiteit beter te kunnen begrijpen. Binnen die...
