Alle artikelen
Net als Duitsland en Nederland krijgt Oostenrijk een Huis der Geschiedenis. Het moet volgend jaar al opengaan, als Oostenrijk zijn 90-jarig bestaan als republiek viert.
door Monique Broeshart
Ruim tien jaar is er in Oostenrijk over de oprichting van een nationaal geschiedenismuseum gediscussieerd en de voorbereidingen lopen allesbehalve soepel. Er is vooral veel kritiek op de ‘ondemocratische’ werkwijze van de vijfkoppige werkgroep die het plan moet uitwerken, in 2000 opgericht onder de vorige rechts-conservatieve regering. De aanvullende adviescommissie van 23 deskundigen, die voor pluriformiteit en interdisciplinariteit moet zorgen, krijgt nauwelijks grip op de zaak.
‘Het projectvoorstel is zonder overleg ingediend,’ klaagt het adviescommissielid Gerhard Botz. Historicus Botz heeft het vermoeden dat de werkgroep twee oude tentoonstellingen uit het herdenkingsjaar 2005 (de herdenking van zestig jaar bevrijding en vijftig jaar onafhankelijkheid) opnieuw wil gebruiken om op tijd klaar te zijn voor de opening in het jubileumjaar 2008. De adviesgroep acht 2008 niet haalbaar en pleit voor een opening in 2010. ‘Kosten, locatie en inhoud zijn nog te vaag,’ meent Botz. ‘Internationaal deskundigen moeten het concept eerst evalueren. Als we nu provisorisch beginnen, blijft het provisorisch,’ vreest hij.
De inhoudelijke kritiek van Botz op de tentoonstellingen uit 2005 geeft aan waar de schoen wringt. ‘Het nationaal-socialisme wordt daar bijvoorbeeld niet als deel van onze geschiedenis gepresenteerd, maar als abrupte breuk.’ Botz vreest voor een eenzijdige en nationalistische aanpak.
Voorzitter van de werkgroep Günter Düriegl wijst zijn kritiek van de hand. ‘We gaan geen oude tentoonstelling hergebruiken en we zullen de gebeurtenissen in internationale context plaatsen,’ belooft hij. Als voorbeeld noemt hij Mexico. ‘Dat was het enige land dat de Anschluss van Oostenrijk en Duitsland in 1938 afkeurde. Maar we zullen aantonen dat het niet alleen handelde uit sympathie met Oostenrijk, maar ook uit eigenbelang. Mexico had namelijk net zijn olie-industrie genationaliseerd en was bang voor bemoeienis van de Verenigde Staten. Daarom keurde het elke vorm van inmenging af.’
Zo nobel waren Mexico’s beweegredenen dus niet, wil Düriegl maar zeggen. Dat Mexico daarna vele antifascistische en Joodse vluchtelingen gastvrij heeft opgevangen, laat hij voor het gemak even buiten beschouwing.
Dit artikel is exclusief voor abonnees
Oostenrijk krijgt ‘Huis der Geschiedenis’
Net als Duitsland en Nederland krijgt Oostenrijk een Huis der Geschiedenis. Het moet volgend jaar al opengaan, als Oostenrijk zijn 90-jarig bestaan als republiek viert. door Monique Broeshart Ruim tien jaar is er in Oostenrijk over de oprichting van een nationaal geschiedenismuseum gediscussieerd en de voorbereidingen lopen allesbehalve soepel. Er is vooral veel kritiek op...
Lessen
Vijftig jaar lang liep de vakbond CNV aan de leiband van de antirevolutionaire politiek. Tegenwoordig demonstreert hij met het FNV tegen het beleid van de regering-Balkenende. door Bas Kromhout Herwaardering voor de christelijke vakbeweging in Nederland, dat is wat historicus Paul E. Werkman wil bereiken met zijn proefschrift ‘Laat uw doel hervorming zijn!’ Facetten van...
De Vooruitgang
In haar proefschrift Heilig moeten. Radicaal-katholiek en retro-modern in de jaren twintig en dertig beschrijft Marjet Derks hoe katholieke vrouwengezelschappen in de jaren twintig en dertig van de vorige eeuw op radicale manier een plaats in de maatschappij opeisten. Door ascese, scholing van arbeiders en andersgelovigen probeerden ze de wereld tot het katholicisme te bekeren....
De Stelling
Anton van Hooff ‘De Russische intellectuelen zijn ontgoocheld. Zij zien dat het land onder Poetin steeds onvrijer is worden. Maar het gewone volk ziet enkel de positieve kanten van Poetin: de toename van de orde en de welvaart. Sommige Russen zouden hem zelfs graag hebben als nieuwe tsaar. Rusland heeft dan ook een historisch probleem....
Computererfgoed veilig gesteld
De Stichting Computer Erfgoed Nederland (SCEN) vraagt aandacht voor de geschiedenis van de computer. ‘Er is geen schaarste aan objecten, maar aan vastgelegde herinneringen.’ door Aniek Smit De SCEN wil historici, musea en verzamelaars bij elkaar brengen om een verzamelbeleid voor dit hedendaagse erfgoed door te voeren. Maar de stichting is niet alleen geïnteresseerd in...
Crisis in de sociaal-democratie
Zolang er in Nederland een sociaal-democratische partij bestaat, is er ruzie geweest over de koers. Rond 1900 werd de pragmatische partijleider Troelstra op de korrel genomen door dogmatische marxisten. De sociaal-democratische partij verkeert in een identiteitscrisis. De politiek leider ligt onder vuur. Hem wordt verweten te veel pragmaticus en te weinig visionair te zijn. Van...
Otto Cox wint de Grote Geschiedenis Quiz
Op 17 mei jongstleden vond in het Amsterdamse Felix Meritis de finale plaats van de zesde Grote Geschiedenis Quiz. Ook dit keer ging een minder bekende Nederlander met de winst naar huis. door Aniek Smit Al bij zijn eerste goede antwoord maakt D66-Kamerlid Boris van der Ham met een groot juichgebaar duidelijk dat hij de...
Cultuurhistoricus Frijhoff neemt afscheid van de Vrije Universiteit
Op 1 juni jongstleden nam Willem Frijhoff, hoogleraar geschiedenis van de nieuwe tijd, afscheid van de Vrije Universiteit in Amsterdam. Frijhoff is echter nog geenszins van plan de academische wereld te verlaten. Bij zijn afscheid werd Willem Frijhoff (65) de feestbundel Heiligen of Helden overhandigd. Met deze 32 opstellen van zijn promovendi is...
Vrijgeven Russische KGB-archieven lijkt wassen neus
Sinds de opheffing van de Sovjet-Unie in december 1991 zijn 2 miljoen geheime archiefdossiers van de Russische veiligheidsdienst KGB vrijgegeven. Historici en mensenrechtenorganisaties klagen echter over toenemende tegenwerking bij hun onderzoek. De Russische Veiligheidsdienst FSB, de opvolger van de KGB, maakte onlangs met veel trots bekend dat het declassificeren – het opheffen van het staatsgeheim...
Finnen al vroeg met vrouwenkiesrecht
Finland heeft sinds vorige maand als eerste land ter wereld een regering die voor de meerderheid uit vrouwen bestaat. Dit is niet helemaal toevallig: Finland was precies honderd jaar geleden ook het eerste land dat vrouwen politieke rechten gaf. door Windy Kester/ Oslo Twaalf van de twintig ministers in de nieuwe Finse regering zijn van...
‘Milieugeschiedenis nuttig voor de toekomst’
De Vrije Universiteit van Amsterdam organiseerde van 5 tot 9 juni een internationale conferentie over milieugeschiedenis. De natuurrampen in het verleden blijken van belang voor onze toekomst. Op de openingsdag van de vierde conferentie van de European Society for Environmental History (ESEH) klinkt het lied ‘The Great Nations of Europe’ van Randy Newman. Daarin worden...
Lessen
De media hebben geen schuld aan het Srebrenica-drama. Zij hebben het Nederlandse publiek niet opgehitst vóór militair ingrijpen in Bosnië. Dat heeft de uitzending van militairen naar conflicthaarden altijd breed gesteund. door Bas Kromhout Nederland is naïef geweest toen het in 1992 besloot soldaten te sturen naar Bosnië. Daarover is iedereen het inmiddels, na een...